Kalsbeek wil crimineeltjes fors intomen

De harde kern van criminele jongeren moet zowel gestraft alsheropgevoed worden. 'Deze kleine groep jongeren dient onder een stramien te komen, waaruit zij niet kunnen ontsnappen.' Dit zei staatssecretaris Kalsbeek van Justitie na een gesprek dat zij woensdag had met de Utrechtse burgemeester, politiechef en hoofdofficier van justitie....

De Utrechtse driehoek sloeg vorige maand alarm over de jeugdcriminaliteit in de regio. Korpschef Vogelzang beklaagde zich over een harde kern van ongeveer driehonderd voornamelijk Marokkaanse jongeren die 80 procent van alle criminaliteit pleegt in de regio Utrecht. Taakstraffen deren de jongens niet, zei Vogelzang, die zich afvroeg of het jeugdstrafrecht niet veel te soft is voor deze groep.

Hij gaf als voorbeeld een jongen die wordt opgepakt voor autodiefstal en daarvoor een taakstraf krijgt. 'Maar als je hem langer van nabij volgt, dan zie je dat hij de hele dag met criminaliteit bezig is en dat het probleem veel ernstiger is.'

Daarom kwamen Kalsbeek en de Utrechtse driehoek woensdag overeen dat de politie twintig jongeren die worden gerekend tot de harde kern van jeugdcriminelen enkele jaren nauwgezet gaat volgen. Zij willen er zo achter komen wat de beste methode is om iets aan de jeugdcriminaliteit te doen. Wijkagenten zullen met het toezicht worden belast.

Vogelzang zelf wil hardnekkig criminele jongeren voor lange tijd van straat afhalen en hen een dwangbehandeling opleggen.

Kalsbeek, die over jeugdcriminaliteit gaat, begrijpt het dilemma waarvoor de Utrechtse driehoek zich geplaatst ziet. Zij erkent dat voor de zeer harde kern van jeugdcriminelen taakstraffen en andere jeugdstraffen, zoals de Intensieve Traject Begeleiding (ITB), niet altijd voldoen. Bij de ITB mag de jongere thuis blijven, maar staat hij onder streng, dagelijks toezicht.

'We zoeken naar een combinatie van strafrecht en behandeling', aldus Kalsbeek. 'Deze groep houdt zich niet aan de voorwaarden die bij de straf horen. Omdat het vaak om kleine inbreuken gaat, zoals een paar uur te laat thuiskomen, ziet de rechter dat door de vingers. Maar het gaat soms om een heel gedragspatroon, waardoor de jongere terugzakt in de criminaliteit.'

Die lankmoedigheid is volgens de staatssecretaris schadelijk voor de veiligheid van de samenleving en ook niet in het belang van de jongere zelf. Mochten de huidige mogelijkheden voor heropvoeding in combinatie met straf niet voldoen, dan overweegt zij nieuwe maatregelen te nemen. Komend voorjaar komt zij met plannen voor de aanpak van jeugdcriminaliteit.

De PvdA-bewindsvrouw denkt dat vooral gedragsgestoorde jongeren voor zo'n combinatiebehandeling in aanmerking komen. 'De aanpak moet niet op straf alleen gericht zijn. Het is even belangrijk de jongere te helpen bij zijn verdere ontwikkeling en hem weer op de rails te helpen.'

Ze is bang voor het effect dat criminele jongeren op anderen hebben. 'Ze worden de helden van de buurt. Jonge kinderen krijgen het verkeerde voorbeeld en worden meegezogen. Het is belangrijk dat die criminele jongeren weggaan.'

Kalsbeek sprak dinsdag, ter voorbereiding op haar gesprek in Utrecht, met vertegenwoordigers van de Marokkaanse gemeenschap. 'Zij voelen zich onmachtig, en zijn bang voor het stigmatiserend effect. Maar ze onderkennen het probleem en zijn graag bereid de schouders eronder te zetten.'

Zij gelooft niet in de opvatting dat Marokkaanse ouders thuis wel de baas zijn, maar het gedrag van hun kinderen op straat een probleem van de overheid vinden. 'Marokkaanse ouders voelen zich vaak onttroond. In Marokko permitteerden ze zich soms hun kinderen lijfstraffen te geven, maar hier dreigen diezelfde kinderen hun ouders dan aan te klagen wegens kindermishandeling. Ze worden vermalen tussen twee culturen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden