Kalme strijd tegen water Noorden Duitsland is goed voorbereid op overlast

Russische amfibievoertuigen en reddingswerkers zijn ingevlogen , Franse soldaten helpen in Dresden met opruimen, de Catalaanse operazangeres Montserrat Caballé treedt op ten behoeve van de slachtoffers van de overstromingen in Duitsland....

En aan de rivier de Jeetzel bij Dannenberg staat Hollands glorie te pompen: het water spuit uit vier grote buizen naar de goede zijde van de geïmproviseerde dam. De generatoren en dieselpompen ronken. Als de tien vrachtwagens van de firma Van Heck uit het Friese Noordwolde niet donderdag waren gearriveerd, zou de oude stadskern van Dannenberg nu onder water hebben gestaan.

Even worden de pompen stilgelegd. Het water aan de andere kant stijgt gevaarlijk, en als zo de helikopter met premier Gabriel van Nedersaksen arriveert, moeten de buizen natuurlijk weer op volle kracht spuiten. 'Dat doen we voor burgemeesters en de pers in Nederland ook altijd', zegt een medewerker van Van Heck.

De inzet van de Nederlandse pompen is tekenend voor het verloop van de Elbe-overstroming in het noorden van Duitsland. Hier hebben ze al anderhalve week de verschrikkelijke beelden uit Saksen op televisie gezien, voordat het hoge water in hun eigen streek arriveerde.

'We zijn veel beter voorbereid', zegt een vrouw in Hitzacker. De idyllische geboorteplaats van Prins Claus - hij groeide hier op en leidde vorig jaar nog Máxima rond - staat onder water. De elektriciteit is uitgevallen.

Maar de sfeer is vergeleken met het rampgebied in het zuiden ontspannen te noemen. De bewoners waden in korte broek door de straten, hun schoenen in de hand. Daar waar het water te hoog staat, hebben reddingswerkers langs de huizen steigers aangebracht. Zo kunnen de mensen over een soort stoep boven het water lopen.

Ze hebben de onderkanten van hun huizen met plastic zeil ingepakt. Het ziet eruit als Christo voor beginners.

Voor deuren en kelderramen hebben sommigen heuse muurtjes gemetseld. Maar zelfs de beste voorbereiding kan niet voorkomen dat de kelder volstroomt, klaagt een man.

Duitsland heeft twee weken na het begin nog steeds zijn handen vol aan de overstromingen. Bij de dijken langs de Elbe en de zijrivieren heerst grote militaire bedrijvigheid.

Tornado-straaljagers vliegen over om de dijken met infrarood-camera's te controleren. Colonnes legervoertuigen rijden zandzakken aan. Met de helikopters boven de boomtoppen doen de overstroomde uiterwaarden heel even aan de Mekong tijdens de Vietnamoorlog denken.

Bondskanselier Schröder noemt het gevecht met de Elbe 'de grootste operatie in de na-oorlogse geschiedenis'. Vijftigduizend Bundeswehrsoldaten, grenswachten en genie-soldaten zijn ingezet. Daarbij komen nog de eenheden van politie, brandweer en het Technische Hilfswerk en de talloze vrijwilligers.

De dienstplichtigen bij Dannenberg geven dag en nacht zandzakken door om de dijken te versterken. Zo hard hoeven ze anders nooit te werken. 'Maar we maken veel plezier', zegt een rekruut. 'We doen eindelijk iets zinvols', zegt zijn maat, die uit een grote plastic zak een sjekkie rolt.

Hauptmann Preisig weet waarom zijn jongens zo in hun nopjes zijn. 'Ze beleven een groot geluksmoment door gezamenlijk een doel te bereiken', zegt hij. Het veldhospitaal behandelt vooral zonnesteken.

De hoogte van de rivier is niet het grote probleem. Polders in Brandenburg werden onder water gezet. Op de meeste plaatsen komt het water niet over de opgehoogde dijken heen. Maar door de dagenlange druk worden de dijken van binnen nat en zacht en breken.

De politie is daarom zenuwachtig bezig met het evacueren van bedreigde dorpjes. Zoals Rüterberg, dat kan worden afgesneden van de buitenwereld. Het dorp weigert mee te werken aan evacuatie. 'Volstrekt overdreven', zeggen de mannen die rond het middaguur een paar kopstoten drinken in de Elbklause.

Ze hebben allemaal een verklaring moeten ondertekenen dat ze zelf de kosten moeten betalen als ze toch nog moeten worden geëvacueerd. Maar de 180 dorpelingen hebben generatoren neergezeten eten gehamsterd. 'We houden het hier veertien dagen uit.'

In dit dorp worden autoriteiten gewantrouwd sinds het in de DDR-tijd werd ingeklemd tussen hekken en wachttorens, in de Sperrzone aan de grens met West-Duitsland. Bij de watersnood in 1988 mocht het hek niet eens open voor zandzakken. 'De grens was belangrijker dan de mensen', zegt dorpshistoricus Hans Rasenberg. Uit protest riep hij een dag voor de val van de Muur de 'Dorf republik' uit. Rüterberg draagt de naam nog steeds officieel. Nu de politiebusjes rondrijden, leeft het verzet een klein beetje op. 'De Rüterberger krijg je niet weg', zegt de man in de Elbklause. 'Wij zijn een heel trots bergvolk.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden