Kalligraaf Anneke Roozendaal geef mini-college lijnentrekken

'Het gaat fout als ik iets snel even wil afmaken'

Een mini-college lijnentrekken door kalligraaf Anneke Roozendaal. Daar komt meer bij kijken dan u zou denken.

Kalligraaf Anneke Roozendaal. Beeld Jérôme Schlomoff

'Elk kanji-karakter schilder ik in één vloeiende beweging. Je kunt niet halverwege stoppen. Soms maak ik eindeloos lijnen totdat ik verbinding maak met de inkt en het papier. Dan komt de perfectie naar buiten. Ik ben de inkt, er is geen Anneke meer. Dat klinkt zweverig, maar dat is het niet. Het is gewoon mijn levenspatroon, alles wat ik doe probeer ik met zoveel aandacht en rust te doen.

'De perfecte lijn is gecreëerd vanuit verstilling. Dat heeft niets te maken met besluiten: nu ga ik een mooie lijn schilderen. Je moet niet denken, o god, als het maar goed gaat, als ik die lijn maar netjes trek. Je kunt het vergelijken met het dun schillen van een aardappel. Je kunt het niet verzinnen. Je oefent veel, je mediteert, je weet dat het in je zit en vanuit dat vertrouwen creëer je. Als het goed gaat, zit in de lijn de energie en de kracht die je wilt laten zien.'

'Ik werk op rijstpapier met Japanse en Chinese penselen van diverse grootten. De inkt maak ik van houtskool die ik met water fijn wrijf op een steen. De inkt is daardoor puur, er zitten geen stoffen in waardoor hij gaat vloeien. Als ik een essay maak van duizend kleine karakters en een van de karakters gaat vloeien, kan ik helemaal opnieuw beginnen.

'Natuurlijk gaat het wel eens mis. Dan baal ik wel, maar het resultaat kun je niet afdwingen. Ik moet op tijd stoppen en een stukje lopen. Het gaat fout als ik iets snel even wil afmaken. Dat kan helemaal niet met dit werk.

'Veel werken moeten maanden drogen. Daarna worden ze bewerkt met lijm, op meerdere lagen rijstpapier geplakt en te drogen gehangen op een frame. Dat is monnikenwerk. Als het fout gaat, kan de inkt gaan vlekken. Als iemand zegt, ik wil over drie weken een tekening van je, dan wordt dat moeilijk.'

Beeld Jérôme Schlomoff

'Ik heb een enorme fascinatie voor het schrift. Soms schilder ik wel eens mijn eigen vormen, maar dan keer ik toch weer terug naar de kanji-tekens.

'Ik hou van de opbouw van die duizenden jaren oude Chinese karakters, ik hou ervan die traditie, dat authentieke in mijn werk te houden. Ik maak er wel mijn eigen vorm van, maar de originele Chinese kanji-karakters zijn meestal nog wel herkenbaar.

'Chinezen die mijn werk zien, zijn verbaasd dat een Hollander dat kan. Ze geloven het vaak niet en vragen of de tekst wel echt is en niet gekopieerd.

'Niet de vorm maakt de lijn dus perfect, maar de aandacht waarmee hij is gemaakt. Die roept schoonheid en ontroering op. Dat zie je direct, ook bij andere kalligrafen. Natuurlijk zijn er mensen die zeggen, och, zo'n lijn trekken, dat doe ik wel even. Ja, ja.'

Beeld Jérôme Schlomoff

Anneke Roozendaal

Anneke Roozendaal (1955) begon op haar twintigste met kalligraferen. Twintig jaar geleden besloot ze zich te richten op het Japanse en Chinese schoonschrift, waarvoor ze onder meer les kreeg van de Chinese kunstenaar Zhou Lesheng. Ze stelde haar werk tentoon in verschillende galeries in Nederland en in Shanghai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.