Kalkoenfokker profiteert van hysterie: Britten in greep van 'gekke-koeienziekte'

In Groot-Brittannië is donderdag een aan hysterie grenzende opwinding uitgebroken over de waarschuwing van wetenschappers dat een dodelijke hersenziekte bij koeien (BSE) via het eten van rundvlees op mensen kan worden overgedragen....

BERT WAGENDORP

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Een tot dusver onbekende variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob hangt volgens de onderzoekers mogelijk samen met het eten van besmet rundvlees.

Hoewel het verband tussen BSE en de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob feitelijk op weinig meer berust dan een vermoeden, - er is van een statistisch significante stijging van het aantal ziektegevallen geen sprake - brak donderdag in Groot-Brittannië hevige paniek uit. Met het inruimen van hun hele voorpagina voor de affaire droegen kwaliteitskranten als The Guardian en The Independent daar hun steentje aan bij.

Minister van Gezondheid Stephen Dorrell noemde het slachten van de gehele Britse koeienstapel, ruim elf miljoen dieren, 'een mogelijke optie'.

Dat zou de regering volgens experts op rond vijftig miljard gulden aan compensatiebetalingen voor getroffen boeren komen te staan. De helft van alle Britse boeren is in meer of mindere mate van inkomsten uit rundvlees afhankelijk.

De groothandelsprijzen voor rundvlees daalden donderdag met rond 15 procent. Op de Smithfield Markt in centraal-Londen, waar dagelijks honderden tonnen vlees worden verhandeld, zagen handelaars hun omzet met meer dan de helft dalen. Op muren voor de markt hadden vegetariërs hun kans schoon gezien. 'Word vegetariër, voor je gek wordt', was op affiches te lezen.

Op de aandelenbeurs daalden de koersen van bedrijven die hun omzet uit vlees- en aanverwante produkten halen, in sommige gevallen met 25 procent. De Britse consument koopt jaarlijks voor vijf miljard gulden rundvlees. Elk jaar wordt voor 1,4 miljard gulden geëxporteerd. De aandelen van het bedrijf Bernard Mattheus, een grote kalkoenenfokker, gingen scherp omhoog, evenals die van bedrijven die zich bezighouden met de produktie van varkensvlees.

BSE staat voor bovine spongiforme encephalitis, een ziekte die de hersenen van koeien aantast. De diagnose BSE werd in Groot-Brittannië voor het eerst in november 1986 gesteld. Pas in juni 1989 besloot de regering tot een verbod op de verkoop van koeiehersenen en ander slachtafval waarin de ziekteveroorzakers voorkomen, hoewel steeds werd volgehouden dat BSE niet overdraagbaar was op mensen. Slachtafval werd in de tussenliggende periode gebruikt voor de produktie van onder meer hamburgers en andere bijprodukten.

Onderzoekers in Edingburgh hielden zich de afgelopen maanden bezig met tien gevallen van de ziekte Creutzfeldt-Jakob, waarvoor.'de meest waarschijnlijke verklaring' het eten van besmet vlees bleek.

De paniek onder de Britse burgers nam donderdag toe door alarmerende verklaringen van verschillende experts. De microbioloog Richard Lacey, die de afgelopen jaren al herhaaldelijk had gewezen op mogelijke risico's, zei dat zich, volgens het meest rampzalige scenario, in de volgende eeuw mogelijk een Creutzfeldt-Jakob-epidemie zal voordoen.

Volgens Lacey is 50 procent van de bevolking bevattelijk voor de ziekte en hij sloot niet uit dat de helft daarvan tussen 1986 en 1989 voldoende ziek vlees had geconsumeerd om Creutzfeldt-Jacob te ontwikkelen. Dat zou in Groot-Brittannië neerkomen op vijftien miljoen mensen. De incubatieperiode van de ziekte ligt volgens Lacey tussen de vijf en vijftien jaar.

Een andere specialist, John Pattison, lid van een commissie de regering over BSE adviseert, toonde zich voorzichtiger. 'We kunnen niet voorspellen of zich meer gevallen zullen voordoen - misschien niet. Maar de gevallen die we nu hebben onderzocht kunnen inderdaad ook de eerste van een grote epidemie zijn.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden