Kabinetsplan 'schendt rechten gehandicapten', College voor de Rechten van de Mens levert harde kritiek

Het kabinet discrimineert gehandicapten door het werkgevers mogelijk te maken hen onder het minimumloon te betalen. Dit leidt tot een 'achteruitgang in hun recht op billijke beloning en sociale zekerheid', bijvoorbeeld doordat ze geen aanvullend pensioen meer kunnen opbouwen boven op hun AOW.

Mensen met afstand tot de arbeidsmarkt bij Van Der Valk aan het werk. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dit schrijft het College voor de Rechten van de Mens, dat toezicht houdt op de naleving van mensenrechten, donderdag in een brief aan de Tweede Kamer. 'Dat deze achteruitgang hen treft omdat zij mensen met een beperking zijn, is niet in overeenstemming met het recht op gelijke behandeling.'

Het College reageert hiermee op een veel bekritiseerd kabinetsplan, waar in elf dagen tijd ruim 68 duizend mensen een petitie tegen tekenden. Het plan moet werkgevers prikkelen om meer gehandicapten een baan te geven. Meer dan de helft van de gehandicapten is nu namelijk (merendeels ongewild) werkloos, schreef staatssecretaris Tamara van Ark (Sociale Zaken, VVD).

Portret van Tamara van Ark. Beeld ANP

Steen des aanstoots is de door het kabinet voorgestelde 'loondispensatie', het privilege voor werkgevers om gehandicapten alleen te betalen voor hun 'daadwerkelijke productiviteit', zoals Van Ark het uitdrukt. Een voor 50 procent productieve gehandicapte zou dan van zijn werkgever nog maar 50 procent van het minimumloon krijgen, de rest vult de gemeente aan. Nu nemen werkgevers nog het volledige loon voor hun rekening - veelal op bijstandsniveau - en krijgen ze een vergoeding voor de lagere productiviteit , loonkostensubsidie geheten.

Meer inkomen

Een voordeel van loondispensatie, vindt het kabinet, is dat gehandicapten die minder dan vijf dagen per week werken er qua inkomen op vooruitgaan. In de oude situatie kreeg een gehandicapte die drie dagen per week werkte betaald tot bijstandsniveau, in dit geval 70 procent van het minimumloon. In de nieuwe situatie levert een driedaagse werkweek de gehandicapte rond de 90 procent van het minimumloon op. Een gehandicapte die half zo productief is als niet-gehandicapte collega's gaat er per jaar ruim 3.000 euro op vooruit, rekent Van Ark voor. Alleen gehandicapten die vijf dagen per week werken houden hetzelfde inkomen.

Maar een van de nadelen, zoals ook het College aanstipt, is dat gehandicapten geen aanvullend pensioen meer opbouwen als werkgevers hen onder het minimumloon mogen betalen. Nu geldt in veel sectoren een cao waarin het laagste loon 110 of 120 procent van het minimumloon bedraagt. Over dit verschil tussen cao-loon en minimumloon bouwen gehandicapten straks geen pensioen meer op.

Financieel mogelijk ingrijpender, zegt hoogleraar arbeidseconomie Pierre Koning, is dat gehandicapten bij hun gemeente moeten aankloppen om hun inkomen te laten aanvullen tot het minimumloon. Daardoor vallen ze onder dezelfde regels als bijstandsgerechtigden, wat betekent dat ze in het ongunstigste geval naar de aanvulling kunnen fluiten als ze vermogen hebben of als hun partner een baan heeft. 'Dat kan over honderden euro's per maand gaan.'

Voor zo'n achteruitgang, schrijft het College, biedt het kabinet een mensenrechtelijke noch een financiële rechtvaardiging. Dat gehandicapten minder dan het minimumloon betaald zullen krijgen, 'zal bij velen leiden tot gevoelens van minderwaardigheid en het idee niet voor vol te worden aangezien'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.