Kabinetscrisis dreigt in Luxemburg

De regering van Luxemburg dreigt te vallen door een schandaal over twijfelachtige praktijken van de geheime dienst in het groothertogdom.

De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker. Beeld afp

Premier Jean-Claude Juncker heeft blijkens een rapport van een parlementaire onderzoekscommissie de dienst jaren zijn gang laten gaan. De sociaaldemocraten, die die samen met de christendemocraten van Juncker de regering vormen, stemden vrijdag in met het rapport.

Het parlement bespreekt de kwestie woensdag. Fractieleider Lucien Lux van de sociaaldemocraten heeft gezegd dat het land een nieuw begin moet maken. Als het kabinet valt, zal groothertog Henri het parlement ontbinden en vervroegde verkiezingen uitschrijven. Die worden waarschijnlijk op zondag 20 oktober gehouden.

Juncker heeft voor het debat woensdag twee uur spreektijd gevraagd om zich te verdedigen. De nu 58-jarige premier maakte sinds 1982, toen hij staatssecretaris van Arbeid werd, deel uit van alle regeringen die het groothertogdom sindsdien hebben geregeerd. Ook maakte hij naam als 'vader van de euro'. Hij was van 2005 tot januari dit jaar voorzitter van de eurogroep. De Nederlandse minister van Financiën, Jeroen Dijsselbloem, volgde hem op.

De onderzoekscommissie verwijt Juncker dat hij als premier te weinig aandacht aan de inlichtingendienst besteedde. Ook na het einde van de Koude Oorlog en de instelling van een parlementaire controlecommissie bleef de dienst een eigen leven leiden en mensen illegaal afluisteren.

Speciaal horloge
Het belangrijkste slachtoffer was Juncker zelf. Het hoofd van de geheime dienst, Marco Mille, nam in januari 2007 met een speciaal daarvoor ontwikkeld horloge een gesprek met de premier op. Toen Juncker dat eind 2008 hoorde, moest Mille vertrekken. Hij werd in 2010 hoofd van de beveiliging van het Duitse Siemensconcern. De dienst zou ook een gesprek tussen Juncker en de vorige groothertog Jean hebben afgeluisterd.

In de Luxemburgse media wordt er ook op gespeculeerd dat de geheime dienst betrokken was bij een reeks van 20 bomaanslagen die het groothertogdom in de periode 1984-1986 teisterden. Daardoor raakten verscheidene mensen gewond en liepen gebouwen voor miljoenen schade op. Met de aanslagen zouden de daders hebben willen bereiken dat de politie beter werd toegerust.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.