Nieuws Migratiedebat

Kabinet zoekt nog vergeefs naar migratiedeals met Afrikaanse landen

Het kabinet heeft nog geen enkel uitzicht op migratiedeals met Afrikaanse landen naar het model van de Turkijedeal. Ook de EU boekt daarin geen vorderingen, onder meer doordat de Europese landen het niet eens zijn over de definitie van ‘veilige landen’.

Mark Harbers, staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Beeld ANP

VVD-Staatssecretaris Harbers van Justitie temperde woensdag in de Tweede Kamer de verwachtingen rond de kern van het asielbeleid van het derde kabinet Rutte: ‘We zijn met geen enkel concreet land in gesprek.’ Namens de kleinste regeringspartij, de ChristenUnie, voegde het Kamerlid Joël Voordewind toe dat er geen schot in zit. ‘Er is nog geen zicht op zulke deals.’

Nadat de deal tussen Turkije en de EU in 2016 een behoorlijke rem had gezet op de immigratie vanuit het Midden-Oosten en Afrika naar Europa, zetten het kabinet en het grootste deel van de Tweede Kamer hun kaarten op vergelijkbare afspraken met landen als Tunesië, Algerije en Marokko. In ruil voor financiële steun zouden die landen moeten worden bewogen om asielopvang te bieden ‘in de regio’. Asielzoekers die zich dan toch zonder uitnodiging melden in Europa, moeten worden teruggestuurd naar een opvanglocatie in een van die landen. Daar dienen zij dan hun asielprocedure af te wachten. 

Voor GroenLinks was dit streven van VVD, CDA en D66 reden om vorig jaar af te haken in de kabinetsformatie. De partij is principieel van mening dat het mogelijk moet blijven om op Nederlandse bodem asiel aan te vragen. Inmiddels denkt GroenLinks-Kamerlid Bram van Ojik dat het zo’n vaart niet zal lopen met de plannen: ‘Los van de vraag of het wenselijk is, is het wel realistisch? We hebben het over landen die al zoveel andere problemen hebben. Ze nemen niet eens hun eigen mensen terug als die hier geweigerd worden. Zouden ze dan bereid zijn om heel veel mensen uit derde landen op te vangen?’

Harbers erkende daarop dat er nog geen schot in zit. De meeste energie wordt gericht op Tunesië, een relatief stabiel en veilig land in de regio. ‘Er wordt over nagedacht. Wat kun je nu met zo’n land? We proberen die relatie te ontginnen.’ Een sta-in-de-weg is voorlopig het internationale recht, dat dicteert dat het terugsturen van asielzoekers naar een onveilige situatie verboden is. ‘Het zou helpen als we in Europa een definitie kunnen vinden van wat een veilig land is’, aldus Harbers. ‘Maar op dat punt zijn we nog niet.’

Over de opvang van uitgeprocedeerde illegalen in Nederland hoopt de staatssecretaris het nog altijd eens te worden met de gemeenten, maar ook daar is nog geen zicht op een akkoord. Het kabinet streeft naar acht locaties voor bed-bad-broodopvang, waar mensen ‘na een korte rustperiode’ moeten gaan werken aan hun terugkeer naar het land van herkomst. Gemeenten zoals Amsterdam menen dat terugkeer simpelweg niet altijd mogelijk is en dat er dan toch opvang moet zijn. Harbers: ‘We moeten nu proberen het eens te worden: hoe ziet de opvang eruit, wie betaalt die en wat doen we als terugkeer niet lukt?'

Er is een kans dat het kabinet de deur opent voor experimenten, om te bezien welke soort opvang het beste bevalt. ‘Misschien moeten we meerdere ervaringen naast elkaar proberen’, aldus de staatssecretaris. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.