Kabinet zoekt naar snelle reparatie van koopkracht (Gerectificeerd)

Bij ongewijzigd beleid gaan minima er volgend jaar 1 procent op achteruit. De hoge inkomens winnen ruim 4 procent. Dat is niet in balans, vinden Balkenende en de zijnen....

Het kabinet is ervan doordrongen: dé zekerheid die het op Prinsjesdag moet geven is dat iedereen er volgend jaar financieel op vooruit gaat. Gebeurt dat niet, dan wordt het volgend voorjaar bijltjesdag voor het kabinet Balkenende-II. Nederland krijgt in de derde week van januari zijn loonstrookje, om zes weken later zijn mening te geven bij de gemeenteraadsverkiezingen (6 maart 2006). En dan komt elke koopkrachtreparatie te laat.

Premier Balkenende en de ministers Zalm (Financiën), De Geus (Sociale Zaken) en Brinkhorst (Economische Zaken) ontmoeten elkaar vanaf dinsdag dagelijks om een oplossing te vinden. Twee weken lang. Het probleem: bij ongewijzigd beleid gaan minima er volgend jaar circa 1 procent op achteruit en de hoge inkomens ruim 4 procent op vooruit. Dat is niet evenwichtig, vindt het kabinet.

Bovendien moeten ook de middeninkomens - die voor weinig vergoedingen in aanmerking komen maar wel het gros van de belastingen opbrengen - tevreden worden gesteld. Zíj bepalen immers grotendeels de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen.

Op tafel ligt een ingewikkelde som. Er gebeurt nogal wat volgend jaar. Allereerst krijgt elke Nederlander een nieuwe zorgverzekering met een nominale premie van circa 1100 euro per jaar.

Omdat dat bedrag voor de meeste mensen hoger is dan ze gewend waren, introduceert minister Hoogervorst (Volksgezondheid) daarnaast een zorgtoeslag: een tegemoetkoming in de kosten voor waarschijnlijk zes miljoen Nederlanders.

Volgend jaar is het jaar van de grote hervormingen in de sociale zekerheid. Oudere werknemers verliezen de fiscale voordelen van VUT en prepensioen, WAO'ers moeten voldoen aan strengere eisen en werklozen krijgen minder lang een uitkering. Allemaal maatregelen die rechtstreeks van invloed zijn op de koopkracht.

Daarbij komt dat de voorspelde economische groei beperkt blijft tot 2,25 procent. Het aantal werklozen neemt daardoor amper af, net als het aantal bijstandsgerechtigden, en de mensen die werken hoeven niet te rekenen op een noemenswaardige loonsverhoging.

Toch zijn er ook lichtpuntjes. Het kabinet heeft al aangekondigd in 2006 het gebruikersdeel van de onroerendzaakbelasting (ozb) te schrappen. Dat is een oude wens van de VVD, opgenomen in het regeerakkoord en vorig jaar doorgeschoven naar 2006. Ook hoeven ouders van 16-en 17-jarigen met ingang van september geen lesgeld meer te betalen, komt het kabinet de middeninkomens tegemoet in de kinderopvangkosten en worden de uitkeringen weer gekoppeld aan de stijging van salarissen in het bedrijfsleven. Dat laatste betekent niet zonder meer dat uitkeringsgerechtigden erop vooruit gaan.

De Tweede Kamer heeft daarnaast laten weten een daling van de WAO-premie op prijs te stellen. Dat is mogelijk, nu het aantal WAO'ers structureel lijkt te dalen.

D66 pleit daarnaast - om de bezuiniging op VUT en prepensioen wat te compenseren - voor een hogere arbeidskorting voor ouderen. Van D66 mogen de extra uitgaven voor lastenverlichting bovendien het financieringstekort tijdelijk wat opdrijven. Coalitiepartners CDA en VVD zien dat echter vooralsnog niet zitten.

Waar het geld wel vandaan moet komen? Een van de potjes die op het moment goed volstromen, zijn de aardgasopbrengsten. Het afschaffen van het schoolgeld van 16-en 17-jarigen wordt dit jaar uit deze baten betaald.

Kamer en kabinet weten dus dat de koopkrachtplaatjes voor 2006 meer dan ooit cruciaal zijn. Op Prinsjesdag dan ook geen gestuntel met 'puntenwolken' zoals voorgaande jaren, maar een beetje zoet na al het zuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden