Nieuws

Kabinet ziet verzet tegen Urgenda waarschijnlijk stranden bij de Hoge Raad

Het kabinet lijkt bot te gaan vangen bij de Hoge Raad in een ultieme poging om het Urgenda-klimaatvonnis van tafel te vegen. Volgens dat vonnis moet Nederland de uitstoot van broeikasgassen vóór het einde van 2020 met tenminste 25 procent verminderen ten opzichte van 1990.

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat op het Binnenhof. Beeld ANP

Het kabinet stelde cassatie in tegen dat vonnis, maar dat lijkt kansloos nu de plaatsvervangend procureur-generaal en de advocaat-generaal de Hoge Raad adviseren om de uitspraak in stand te houden. Die adviezen worden in veel gevallen overgenomen. De finale uitspraak volgt eind december.

Voor het kabinet dreigt zo in twee opzichten een tegenvaller. Ten eerste principieel: het huidige kabinet stelt, net als het vorige, dat het heus wel klimaatbeleid wil voeren, maar daartoe niet gedwongen wil  worden door de rechter. Het primaat moet bij de politiek liggen, is de breed gedeelde opvatting op het Binnenhof. De initiatiefnemers van Urgenda brengen daar tegenin dat zij de staat slechts via de rechter wijzen op afspraken die het zelf heeft gemaakt in internationale verdragen. Belofte maakt schuld, is hun stelling die eerst door de rechtbank en daarna door het gerechtshof werd onderschreven. 

Het tweede deel van de tegenvaller is praktisch van aard: het kabinet gaat de Urgenda-eis niet halen. De maatregelen uit het klimaatakkoord komen daarvoor te laat en zijn sowieso in de meeste gevallen nog niet concreet genoeg om snel in te kunnen voeren. Als de overheid het vonnis van het gerechtshof vanaf volgend jaar niet naleeft, kan Urgenda de rechter vragen de staat vanaf 2021 een dwangsom van ongeveer een half miljard euro per jaar op te leggen wegens klimaatverzuim. Urgenda-directeur Marjan Minnesma heeft al gezegd dat zij niet zal schromen die stap te zetten.

Het kabinet is sowieso te laat
Het kabinet haalt de voor 2020 gestelde klimaatdoelen niet. De uitstoot van broeikasgassen is te weinig gedaald om aan het Urgenda-vonnis te voldoen. Ook de behaalde energiebesparing blijft achter bij de doelstelling, zo bleek eerder dit jaar uit een inventarisatie

Het vonnis van het hof uit 2018
De staat doet te weinig tegen klimaatverandering en de kortetermijnplannen zijn onvoldoende om de achterstand in te halen. Daarmee verzaakt de overheid haar zorgplicht voor de Nederlandse burgers, oordeelde het Haagse gerechtshof vorig jaar. Het hof beveelt de regering maatregelen te treffen die ervoor zorgen dat eind 2020 de CO2-uitstoot met 25 procent is gedaald.

Marjan Minnesma spreekt
Voor veel Nederlanders is Marjan Minnesma ‘de vrouw met dat knotje’ van een relatief onbekende klimaatbeweging die in 2015 en daarna in 2018 spectaculaire overwinningen behaalde in de rechtbank. De rechterlijke uitspraak -de regering moet meer doen tegen klimaatverandering- ziet de directeur van Urgenda als een kantelpunt waarvan de betekenis nauwelijks kan worden overschat. ‘Voor onze kinderen dreigt een onleefbare aarde.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden