Nieuws

Kabinet zet zich schrap: ‘Deze stap is niet gratis en zeker niet onomkeerbaar’

Uiterst behoedzaam en zonder veel zekerheid over de goede afloop, zet het demissionaire kabinet-Rutte toch een paar stappen uit de winterlockdown. ‘We doen iets heel spannends’, waarschuwde premier Rutte dinsdagavond. ‘Verruiming is niet gratis en ook zeker niet onomkeerbaar.’

 Minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) tijdens hun persconferentie over de coronamaatregelen.  Beeld ANP - Sem van der Wal
Minister-president Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) tijdens hun persconferentie over de coronamaatregelen.Beeld ANP - Sem van der Wal

Een jaar na de corona-uitbraak in Nederland balanceert het kabinet niet voor het eerst op het slappe koord tussen het terugdringen van het virus en het beperken van de sociale, psychologische en economische gevolgen van de aanpak. De discussie daarover wordt in het land maar ook in het kabinet sinds enkele weken met steeds meer vuur gevoerd.

Rutte is er niet ongevoelig voor, schetste hij dinsdagavond, maar het bezorgt hem wel grote hoofdbrekens. ‘We zijn op weg naar betere tijden, een stapsgewijze opening van de samenleving. Dat perspectief is er. Maar voor nu zitten we nog in een ongelooflijk lastige fase. Met al maandenlang een hoge druk op de ziekenhuizen. De opmars van de Britse variant. En met een derde golf die volgens deskundigen onvermijdelijk is.

‘Maar ook de andere realiteit vraagt steeds meer aandacht. Hoe langer deze crisis duurt, hoe zwaarder het ons valt. Voor sommige groepen in het bijzonder. We zijn het aardig zat aan het worden. De gevolgen tellen op. Op z'n Hollands gezegd: het moet wel vol te houden zijn.’

Versoepelingen

Vanuit die analyse komt het kabinet tot de versoepelingen die al druppelsgewijs uitlekten. In Ruttes woorden: ‘We gaan een klein beetje meer risico nemen.’ Met de verruiming van de regels voor het sporten hoopt het kabinet iets meer lucht te geven aan jongeren (tot 27 jaar) die zich opgesloten voelen in de lockdown. Behalve de kappers mogen ook de tatoeëerders, de schoonheidssalons, de rijscholen en de andere contactberoepen volgende week weer aan het werk, met een uitzondering voor de sekswerkers. De belangrijkste versoepeling richt zich op het onderwijs: de middelbare scholen mogen hun leerlingen weer een klein deel van de week in de klas ontvangen. Dat geldt ook voor het middelbaar beroepsonderwijs. 

Het kabinet benadrukt dat de lockdown verder grotendeels van kracht blijft, juist om die paar versoepelingen mogelijk te maken. De avondklok wordt verlengd tot 15 maart, evenals het advies om bezoek thuis te beperken tot één persoon per dag. De horeca en de winkels blijven goeddeels gesloten; winkels kunnen vanaf volgende week wel op afspraak worden bezocht maar slechts met enkele klanten tegelijk. 

Ernst

Hoewel het kabinet dinsdagavond vooral wilde uitstralen dat de situatie onverminderd ernstig is, gaat het met de versoepelingen nu toch iets verder dan het vorige week nog van plan was. Het is deels een reactie op de toenemende maatschappelijke onrust. Nadat de horeca-ondernemers maandag al aankondigden dat zij naar de rechter stappen om heropening af te dwingen, dreigen veel winkeliers volgende week hoe dan ook hun zaak te openen, ook nu het kabinet anders heeft besloten. 

Ook de vakbeweging FNV meent dat de tijd voor verdergaande versoepelingen rijp is: ‘Het begrip voor de coronamaatregelen ebt weg. Het wordt steeds moeilijker om mensen te stimuleren zich aan de regels te blijven houden.’

Minister De Jonge zei dat hij vindt dat het kabinet nu al heel ver durft te gaan, hoe voorzichtig de stappen ook zijn: ‘Liever behoedzaam dan spijt achteraf en terug naar af.’  Voor Rutte weegt de voorwaardelijkheid zwaar.  We zullen er alles aan doen het onderwijs niet nog een keer te moeten sluiten. Het maatschappelijk belang daarvan is simpelweg te groot. Maar als over een paar weken de cijfers weer door het dak gaan, liggen alle opties voor aanscherpingen weer op tafel.’

Dwingender dan voorheen koppelde hij daaraan het verzoek aan het land zich aan de regels te blijven houden. Waar het voorheen een oproep was, werd het nu een afspraak die hij met ‘elke Nederlander’ wilde maken: ‘De afspraak dat u en ik ons extra goed aan de basisregels gaan houden. Uw gedrag doet er toe.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden