AnalyseNieuwe coronamaatregelen

Kabinet zet alles op alles om een nieuwe lockdown af te wenden

Minister De Jonge en Premier Rutte tijdens de persconferentie over de nieuwe coronamaatrdegelen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het sociaal verkeer gaat aan banden in de hoop dat het nog op tijd is om een nieuwe lockdown te voorkomen. Het land moet dit keer zoveel mogelijk doordraaien met zo min mogelijk drukte.

‘Het is allemaal ontzettend ellendig. We zien dat iedereen over het algemeen verschrikkelijk zijn best doet.’

De minister-president verontschuldigde zich maandagavond nog net niet voor alles wat hij net had aangekondigd. Hij had een punt bereikt dat hij had willen mijden: na weken waarin het kabinet zich goeddeels beperkte tot steeds dringender oproepen aan het land om de coronaregels te respecteren, ziet het zich nu alsnog gedwongen om van bovenaf maatregelen af te kondigen. Maatregelen die vrijwel iedereen raken, van de woonkamer tot aan de werkvloer en van de horeca tot op het sportveld. In Ruttes woorden: ‘We gaan elkaar even wat minder zien.’

Alles is er deze herfst, net als in de lente, weer op gericht het ‘reproductiegetal’ terug onder 1 krijgen. Dat is het geval als één besmet persoon gemiddeld minder dan één ander besmet. Dat getal ligt momenteel op ruim 1,3. Het gevolg wordt zichtbaar: de ziekenhuizen waarschuwden maandag dat vanaf komend weekend de reguliere zorg moet worden afgeschaald om ruimte te maken voor coronapatiënten. Die belasting van de zorg is de belangrijkste waarde op het kompas waarop het kabinet vaart. ‘Het aantal besmettingen loopt zo snel op dat we dreigen achter het virus aan te gaan lopen. Met een landkaart die steeds roder kleurt’, aldus Rutte. 

Mondkapjesplicht

De tweede belangrijke doelstelling is het voorkomen van een nieuwe lockdown. Alles moet nu zoveel mogelijk doordraaien, maar met zo min mogelijk kans op samenkomsten van meer dan vier mensen. In de zwaarst getroffen regio’s (Amsterdam, Rotterdam en Den Haag) neemt het kabinet voor het eerst ook de barrière van de mondkapjes: winkels wordt geadviseerd een mondkapjesplicht te hanteren. De veiligheidsregio’s Amsterdam, Rotterdam-Rijnmond, Haaglanden en Brabant-Zuidoost kwamen daar later overheen met een mondkapjesadvies voor alle publieke binnenruimtes. 

Thuiswerken keert terug als strenge norm. Rutte: ‘Werk thuis tenzij het echt niet anders kan. Deze maatregel heeft dit voorjaar heel veel effect gehad en we moeten dat nog een keer op dezelfde manier doen.’ Als in een werksituatie toch een herleidbare besmetting plaatsvindt, kan het kantoor of de werkplek voor 14 dagen worden gesloten.

Ook buiten het werk roept het kabinet op de reisbewegingen weer te beperken. Het sociale verkeer wordt overal beperkt. Voor activiteiten buiten geldt een maximum aantal deelnemers van veertig personen. Binnen mogen maximaal dertig personen in één ruimte zijn. Gezelschappen mogen niet groter zijn dan vier personen, behalve als het om een huishouden gaat. Voor bezoek thuis gaat het dringende advies gelden om niet meer dan drie gasten (13 jaar of ouder) uit te nodigen, bovenop het eigen huishouden. 

Nieuw weegmoment

De maatregelen gaan dinsdag om 18.00 uur in en zullen zeker voor de komende drie weken gelden. Daarna ‘volgt een nieuw weegmoment’, zei minister De Jonge van Volksgezondheid. ‘Dat is feitelijk een T-splitsing. Of we slagen erin het aantal besmettingen te laten dalen en dan kunnen we kijken hoe we weer terug kunnen naar die regionale aanpak met meer maatwerk per regio. Of we slagen er niet in en dan zijn hardere maatregelen nodig, die ons dichter bij die intelligente lockdown vergelijkbaar met dit voorjaar brengen. Dat moeten we niet willen, want dan is de schade zó groot…’

Het kabinet gaat met de getroffen sectoren en met vakbonden en werkgevers nog in gesprek over de nieuwe economische schade die ook dit pakket met zich meebrengt. Veel vragen waren er maandagavond meteen over de uitvoerbaarheid van het pakket. Wie gaat dat allemaal controleren en wat gebeurt er met overtreders? Dat leidde tot veel gedetailleerde antwoorden maar vooral tot één overkoepelende notie, uit de mond van de premier: het kabinet probeert vooral een norm te stellen. 

Rutte: ‘Dit is geen wetgeving. Maar ik denk dat mensen zich heel goed realiseren hoe ernstig de situatie is. We hebben alles laten doorrekenen. Dit pakket zou het moeten doen. En dan houden we er ook rekening mee dat niet iedereen alles doet wat je wilt.’

Verder lezen

Dit zijn de aangescherpte maatregelen (vanaf dinsdag 18.00 uur)
Alle horeca om 22.00 uur dicht, sportwedstrijden zonder publiek en het advies een mondkapje te dragen tijdens het winkelen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Alle aanscherpingen op een rij.

Nieuwe coronamaatregelen: de belangrijkste vragen
Premier Rutte, minister De Jonge en de Amsterdamse burgemeester Halsema maakten maandagavond nieuwe, ingrijpende coronamaatregelen bekend. Dit zijn de belangrijkste vragen en antwoorden.

Steeds meer adviseurs ontdekken: die mondkapjes zijn zo gek nog niet
Zijn mondkapjes een goed idee of niet? Dit zijn we inmiddels wijzer.

Dit moet u weten over het coronavirus
In ons dossier verzamelen we de belangrijkste cijfers en grafieken en leest u alles wat u moet weten over het virus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden