Nieuws

Kabinet worstelt zich naar het einde van het coronatijdperk

De anderhalvemetersamenleving gaat verdwijnen. Maar de coronapas gaat juist een grotere rol spelen. En dat gaat het kabinet kritiek opleveren. Dus er is al een tegemoetkoming in de maak: testen blijft voorlopig gratis.

Minister De Jonge met een supportertje van Feyenoord. Minder gevoeglijke supporters, boos over zijn                                coronamaatregelen in stadions, zongen bij deze wedstrijd dat De Jonge ‘z’n bek moest houden’. Beeld ANP
Minister De Jonge met een supportertje van Feyenoord. Minder gevoeglijke supporters, boos over zijn coronamaatregelen in stadions, zongen bij deze wedstrijd dat De Jonge ‘z’n bek moest houden’.Beeld ANP

Nog één keer een advies van het Outbreak Management Team, nog één keer een zondagse sessie met bewindspersonen en experts in het Catshuis, nog één keer een persconferentie dinsdag, nog één keer een groot Kamerdebat op donderdag en dan moet het zover zijn. Het einde van de anderhalvemetersamenleving. Beoogde ingangsdatum: zaterdag 25 september.

Het kabinet zal het graag willen vieren als een symbolisch moment in de lange strijd tegen het virus. Eind maart 2020 werd de anderhalvemeter afgekondigd als belangrijkste wapen tegen de pandemie, eind september 2021 is het dan eindelijk voorbij, zo is nu de verwachting. De anderhalvemetersamenleving wordt het oude normaal.

Toegangspas

Toch wil de feeststemming er nog niet echt inkomen. Tot chagrijn van een groep critici binnen en buiten de Tweede Kamer wil het kabinet de opheffing van de afstandsnorm gepaard laten gaan met een bredere toepassing van het zogenoemde coronatoegangsbewijs. Bij evenementen en festivals, in de horeca, bij professionele sportwedstrijden en bij vertoningen van kunst en cultuur (minus ‘doorstroomlocaties’ als musea) moeten bezoekers voortaan een qr-code laten zien, ook als er minder dan 75 mensen aanwezig zijn. Wie niet gevaccineerd is of recentelijk corona heeft gehad, zal zich moeten laten testen om toegang te krijgen, zo is nu de verwachting.

De eerste ontevreden caféhouders hebben zich al gemeld. Ze zien er geen brood in om iedere bezoeker te gaan controleren. De bioscoopbranche is ook niet enthousiast en houdt liever vast aan de huidige anderhalvemeternorm. Reden: in Frankrijk en Italië zou na de invoering van de coronatoegangspas het bezoekersaantal dramatisch zijn gedaald, al was de vaccinatiegraad daar wel veel lager dan nu in Nederland.

De belangrijkste bewindspersonen bespreken zondag in het Catshuis nog de precieze boodschap waarmee premier Mark Rutte en Hugo de Jonge dinsdag naar buiten treden, maar dat het coronapaspoort belangrijker gaat worden, staat volgens ingewijden zo goed als vast. Zo’n 1,8 miljoen mensen hebben geen immuniteit en de vrees is dat er ‘richting het najaar’ een golf van besmettingen door die groep kan gaan. Dat kan weer tot een piek in het aantal ziekenhuisopnames leiden. ‘De zorg is kapot en uitgeput’, aldus een ingewijde. ‘Die kan dat niet meer aan.’

Laatste zetje

Niet iedereen is overtuigd dat een coronapas nodig is. Meerdere partijen in de Tweede Kamer vermoeden dat het kabinet er met de pas vooral op uit is om de vaccinatiegraad een laatste zetje te geven. Minister van Volksgezondheid De Jonge mag dan bezweren dat een rem op het aantal besmettingen het doel van de maatregel is – iets wat het OMT ook zou onderschrijven – hij ontkent niet dat een hogere vaccinatiegraad een mooi bijeffect kan zijn. ‘In Frankrijk heeft alleen al de aankondiging van coronatoegangsbewijzen geleid tot een enorme upswing in de vaccinatiebereidheid’, constateerde hij enkele weken geleden al enthousiast.

Partijen als PVV, FvD en BBB zullen het nieuwe kabinetsbeleid de komende week ongetwijfeld kielhalen. In de woorden van Geert Wilders: ‘Als je met 90 procent immuniteit in een land nog niet je maatregelen kunt opheffen, waar ben je dan mee bezig?’ Volgens de PVV-leider en zijn geestverwanten is de invoering van de coronapas bovendien een verkapte vorm van vaccinatiedwang, iets waar een meerderheid in de Tweede Kamer zich in mei nog tegen uitsprak.

Het kabinet kan niet helemaal doof blijven voor die kritiek, omdat ook andere partijen worstelen met de consequenties van het coronatoegangsbewijs. De PvdA heeft zelfs tegen de wet gestemd die de coronapas mogelijk maakt en ook een partij als de ChristenUnie is beducht voor meer polarisatie en ‘verharding’, omdat niet-gevaccineerden zich buitengesloten kunnen voelen of onder druk gezet.

Toch gratis

Op één punt gaat het kabinet de komende week dan ook water bij de wijn doen. Niet-gevaccineerden hoeven niet te betalen voor een toegangstest. Het vragen van een eigen bijdrage van 7,50 euro, zoals De Jonge aanvankelijk bepleitte, is op de lange baan geschoven, bevestigen ingewijden. Veel keus was er ook niet. In de Tweede Kamer was slechts een flinterdunne meerderheid van VVD, CDA, D66 en Volt voor dat plan. In de Eerste Kamer was een meerderheid helemaal niet in zicht.

Door de eigen betaling te schrappen hoopt het kabinet op ‘een zachte landing’ voor het nieuwe coronabeleid. Denemarken mag dan inmiddels alle maatregelen hebben opgegeven, in vergelijking met veel andere Europese landen, waar wel een vaccinatieplicht bestaat of eigen bijdrage voor het testen, blijft het Nederlandse regime mild, zo is de overtuiging.

Dat het einde van de anderhalvemetersamenleving tot weinig gejubel zal leiden, wordt op de koop toegenomen. De echte terugkeer naar het oude normaal zonder beperkende maatregelen staat nog altijd voor 1 november gepland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden