Nieuws Inreisverbod Trump

Kabinet worstelt met mogelijk invoeren van Trumps ‘moslimban’ op Schiphol

Aan de vooravond van het bezoek van premier Mark Rutte aan de Amerikaanse president Donald Trump, maandagmiddag om 14 uur lokale tijd, is binnen de coalitie onrust ontstaan over het mogelijk invoeren van Trumps ‘moslimban’ (het Amerikaanse inreisverbod voor mensen uit een aantal moslimlanden) op Schiphol. Het kabinet benadrukt dat er nog geen besluiten zijn genomen.

De broers Tareq (links) en Ammar Aziz uit Jemen, op het vliegveld van Chantilly in februari 2017. De broers mochten de Verenigde Staten niet in. Beeld EPA

Rutte wil maandag in de VS aankondigen dat het kabinet opnieuw op politiek niveau gaat onderhandelen over het vestigen van Amerikaans douanepersoneel op Schiphol. De minister-president zal ‘de intentie’ uitspreken om tot een ‘positieve afronding te komen’, schreef staatssecretaris Marc Harbers van Justitie en Veiligheid vorige week aan de Kamer. 

Inmiddels maakt het kabinet terugtrekkende bewegingen. Staatssecretaris Harbers benadrukt dat er ‘nog geen besluiten zijn genomen’, zegt zijn woordvoerder vrijdag. Pas nadat de onderhandelingen over de zogenoemde ‘preclearance’ (Amerikaanse controle op Schiphol) positief zijn afgerond, kan het verdrag ondertekend worden. Daarna zal het verdrag ter uitdrukkelijke goedkeuring aan het parlement worden voorgelegd.

Regeringspartij D66 vreest dat die Amerikaanse functionarissen straks op Nederlands grondgebied moslims uit de landen waarvoor het verbod geldt de toegang tot de VS gaan ontzeggen. D66 eist daarom vandaag in diverse media dat Rutte onder geen beding stappen zet die Nederland medeplichtig kan maken aan het inreisverbod. Het ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind wil ‘de gesprekken die Rutte met Trump gaat voeren graag afwachten’ voordat hij zijn positie bepaalt. Het CDA was vrijdagochtend nog niet bereikbaar voor commentaar.

Ook niet-moslims geweerd

De VVD waarschuwt voor paniekvoetbal. ‘De vraag is of überhaupt nog van een moslimban kan worden gesproken waarbij op basis van religie wordt gediscrimineerd. Dat was en blijft voor de VVD onacceptabel’, zegt VVD-buitenlandwoordvoerder Han ten Broeke. ‘Het Amerikaanse Hooggerechtshof lijkt nu te oordelen dat dit niet het geval is. Het is dus verstandig om dus eerst even deze uitspraak te bestuderen en de feiten te kennen alvorens te eisen dat ambassadeurs worden ontboden, de ontmoeting Rutte-Trump te belasten of andere vormen van paniek te uiten.’

Het Amerikaanse Hooggerechtshof bepaalde dinsdag dat de Amerikaanse president de autoriteit heeft om het inreisverbod in te stellen als hij denkt dat het nodig is voor de veiligheid van de VS. Het gaat nu om inwoners uit Syrië, Libië, Iran, Jemen, Somalië,  maar ook Noord-Korea en Venezuela. De ban treft dus migranten uit specifieke landen, niet alleen moslims.

In 2017 zijn de onderhandelingen over het vestigen van Amerikaanse douanebeambten op Schiphol nog opgeschort, omdat het toen voor het kabinet onduidelijk was wat het inreisverbod van Trump zou betekenen voor Nederlandse moslims. Bovendien waren er zorgen of het inreisverbod zou botsen met Nederlandse wet- en regelgeving.

Aruba doet al mee

Harbers wil niet zeggen of die zorgen  door de uitspraak van het Hooggerechtshof inmiddels zijn weggenomen of niet. ‘We kunnen daar nog niet op vooruit lopen’, aldus zijn woordvoerder. ‘De inzet van Nederland blijft dat het preclearance-verdrag te allen tijde eenzijdig kan worden opgeschort bij inbreuk op Nederlandse of Europese wet- en regelgeving’, zegt hij ook. Maar de staatssecretaris wil niet zeggen of dit betekent dat het weren van moslims uit specifieke landen dus niet zal gebeuren op Nederlands grondgebied.

In Europa doen alleen de Ierse luchthavens al mee aan de preclearance voor de Amerikanen. Brussel krijgt mogelijk later dit jaar gezelschap van Amerikaanse douanebeambten. Andere landen zijn daarover nog in gesprek met de VS. In het Caribische deel van het Nederlands Koninkrijk – op Aruba bijvoorbeeld – is de preclearance al langer een gebruik. Daar gaan reizigers eerst door de douanepoortjes van Aruba. Daarna stuiten mensen  nog voordat ze het vliegtuig instappen op een nieuwe grenscontrole van Amerikaanse douaniers.

Volgens het kabinet is het voordeel van de preclearance dat passagiers bij aankomst in de VS niet meer uren in de rij hoeven te staan voor de grenscontrole. Dit scheelt de passagier tijd en komt ook ten goede aan de ‘sterke internationale positie’ van Schiphol ten opzichte van andere Europese luchthavens.

Controle bij de Amerikaanse grens in Orlando. Beeld Photo News

Zo ziet de reis van Teheran naar Trumps Amerika eruit

Het inreisverbod van president Trump maakte in februari 2017 een abrupt einde aan hun tocht naar de VS. Maar het op Schiphol gestrande echtpaar uit Iran gaf niet op. Verslag van een uitzonderlijke vlucht naar Washington D.C.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.