Dagkoersen Uw politieke nieuwsbrief

Kabinet wordt ongeduldig: komt er nog wat van met die windmolens?

Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Beeld ANP - Bart Maat

Goedemiddag,

Het kabinet stuurt aan op een confrontatie met de provincies als die niet snel meer gaan doen om op hun grondgebied de afgesproken hoeveelheid duurzame energie op te wekken.

Hier zijn uw Dagkoersen. Deze politieke nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

GESPREK VAN DE DAG
De strijd om de windmolens

En zo bereikt het klimaatdebat, negen dagen voor de provinciale verkiezingen, dan toch het bestuurlijke niveau waar het vooralsnog in de praktijk de meeste gevolgen heeft: de provincies. 

Dat zit zo: al jaren voordat op het Binnenhof gesproken werd over een nationaal ‘klimaatakkoord’ hadden we al het ‘energieakkoord’, vol met afspraken om Nederland minder afhankelijk te maken van fossiele grondstoffen. In dat kader spraken bijvoorbeeld de provincies in 2013 af dat zij zouden zorgen dat er in 2020 voor 6.000 Megawatt aan windenergie op land wordt opgewekt. Onderling maakten ze een verdeling. 

De nuchtere conclusie, een jaar voordat het zover moet zijn: er is van alles gebeurd, maar die 6.000 Megawatt zal niet lukken. Veel provincies slagen er namelijk niet in hun eigen doelstellingen na te leven, bleek vandaag uit een inventarisatie door de Volkskrant. Eind 2020 is naar verwachting 5.153 Megawatt gerealiseerd.

Ze willen wel, zeggen de provinciebesturen, maar het is niet eenvoudig. Ze kampen met protesterende omwonenden, met ingewikkelde juridische procedures tot aan de Raad van State, met radarverstoringen, met het vliegverkeer dat niet in gevaar mag komen, enzovoort. Voor een praktijkstudie naar het not in my backyard-syndroom lenen de windmolens zich uitstekend. 

Het gevolg is een dreigende confrontatie tussen het rijk en de provincies. Want om schot in de zaak te krijgen, maakte minister Wiebes van Klimaat vorig jaar al een aanvullende afspraak: wie het niet haalt, moet binnen drie jaar alsnog dubbel zoveel opwekken. Met wind of met zonne-energie, dat maakt niet uit, als het maar gebeurt.

Wiebes’ collega OIlongren van Binnenlandse Zaken deed daar vandaag nog een schepje bovenop: in het uiterste geval zal het rijk wat haar betreft zelf de plekken voor de windmolenparken en de zonneweides aanwijzen. Dat is niet haar wens, benadrukte zij zojuist in een lezing op de Universiteit Groningen, maar zo zal het wel gaan als de provincies niet doorzetten. Indien zij ‘in conservatisme blijven steken’, zullen Ollongren en haar opvolgers de taak naar zich toe moeten trekken en komen met oplossingen die ‘duurder en minder op maat gesneden’ zijn. 

De animo van de provinciebesturen hangt natuurlijk grotendeels af van de mening van de nieuwe Provinciale Staten, die op 20 maart gekozen worden. Voor wie daar gericht invloed op wil uitoefenen: de provinciale stemwijzers staan, althans voor zeven provincies, klaar om in te vullen.

EN DAN DIT NOG


Iedereen een plan
Intussen blijven de inspanningen van de politieke kopstukken onverminderd gericht op de aanstaande nieuwe verhoudingen in de Eerste Kamer. Dat zorgt voor een rijke oogst aan plannen, oproepen, initiatieven en dreigementen. PvdA-leider Asscher hoopt overduidelijk op een doorslaggevende rol voor hemzelf rond de pensioenen. CDA-voorman Buma zint op vernieuwing van de bijstand, CU-leider Segers heeft een heus actieplan om beleggers op de woningmarkt aan banden te leggen en GroenLinks-voorman Klaver was, evenals nogal wat collega-politici, uiteraard bij de klimaatmars in Amsterdam. Tegelijkertijd reikte D66-fractieleider de oppositie in de Eerste Kamer maar alvast de hand, voor het geval dat de toch al wankele meerderheid in de Eerste Kamer volgende week verdwijnt. Dat lijkt immers te gaan gebeuren, peilt bijvoorbeeld Maurice de Hond. 

Een bijl en twee messen 
Die vergelijking van De Hond met 2002 is ook actueel omdat we sindsdien weten dat campagne voeren in Nederland voor een deel van onze politici een riskante bezigheid is. Zaterdag werd het land weer eens met de neus op de feiten gedrukt toen in Heerlen een man werd opgepakt die op weg was naar een verkiezingsevenement van PVV-leider Geert Wilders. Naar vandaag bleek had de man een bijl en twee messen bij zich. ‘Veel ellende voorkomen’, aldus Wilders zelf

Sommer op maandag
‘Drie jaar na de Turkijedeal is een Europees asielbeleid een fata morgana. Het is zuid tegen noord en oost tegen west. Alles staat of valt met een fatsoenlijke registratie van migranten.’
En laat het daar nou net aan ontbreken binnen de Europese Unie, betoogt Martin Sommer in zijn wekelijkse column. 

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Deze nieuwsbrief elke werkdag per e-mail ontvangen? Vink dan hier ‘Volkskrant politiek’ aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.