Nieuws

Kabinet wil verbod op online-neprecensies, bedrijven moeten zelf echtheid controleren

Het demissionair kabinet wil online-neprecensies van webwinkels verbieden. De winkels krijgen zelf de verantwoordelijkheid voor het weren ervan.

Een consument staat op het punt online een paar schoenen te kopen. Recensies spelen een belangrijke rol bij online-aankopen, zodat bedrijven veel neprecensies plaatsen. Daaraan wil het kabinet nu paal en perk stellen. Beeld ANP
Een consument staat op het punt online een paar schoenen te kopen. Recensies spelen een belangrijke rol bij online-aankopen, zodat bedrijven veel neprecensies plaatsen. Daaraan wil het kabinet nu paal en perk stellen.Beeld ANP

Dat blijkt uit een wetsvoorstel dat demissionaire ministers Stef Blok (Economische Zaken, VVD) en Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) woensdagavond naar de Tweede Kamer hebben gestuurd. ‘Een uitgebreide modernisering van de consumentenbescherming is hard nodig’, zegt Blok in een verklaring. Een verbod op positieve recensies tegen betaling maakt daar deel van uit.

Als de Kamer instemt met het wetsvoorstel, moeten webwinkels en digitale platforms als Bol.com en Zalando vanaf voorjaar 2022 alle recensies op echtheid controleren voordat deze online verschijnen. Het verbod is gebaseerd op regelgeving van de EU die in mei 2022 van kracht is. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) zal het verbod in Nederland handhaven. Treft de ACM een neprecensie aan, dan volgt een boete van minimaal 4 procent van de jaaromzet. Als die omzet niet bekend is, is de boete minstens 2 miljoen euro.

Recensies belangrijk bij aankoop product
Online-neprecensies zijn al langer een doorn in het oog van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Consumentenbond. Hoe vaak recensies bij webwinkels nep zijn, is onduidelijk. De schattingen variëren tussen de 15 en 33 procent. Uit een onderzoek van de ACM in 2016 bleek dat driekwart van de ondervraagden hun aankoop (deels) baseren op online recensies. Daarbij hebben de meeste consumenten moeite echt van nep te onderscheiden.

Uit onderzoek van de NOS bleek dat het voor bedrijven erg eenvoudig is positieve recensies aan te kopen. Ook consumenten doen hier aan mee: in het ACM-onderzoek zegt 45 procent weleens tegen beloning, zoals korting of een cadeaubon, een positieve recensie te hebben geplaatst.

Geen garantie

De ACM dringt al langer aan op een verbod daarop. Een jaar geleden liet de inmiddels afgetreden staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) al weten van plan te zijn een verbod op online-neprecensies in te voeren. Haar plan kwam overeen met het voorstel dat Blok en Dekker nu naar de Kamer brengen.

In het wetsvoorstel is de rol van webwinkels groot. Naast het controleren van echtheid van de recensies voordat die online verschijnen, moeten ze consumenten op hun sites informeren hoe zij de recensies controleren. Dat kan voor de webwinkels een flinke kluif worden, met een tamelijk hoge boete als stok om mee te slaan voor toezichthouder ACM.

‘Reviews spelen voor consumenten een steeds grotere rol, dus wij vinden het van het grootst mogelijke belang dat reviews echt zijn’, zegt Vincent Romviel, jurist en beleidsadviseur bij brancheorganisatie Thuiswinkel. De verantwoordelijkheid ligt terecht bij webwinkels, vindt Romviel, maar garanderen dat de neprecensies helemaal niet meer voorkomen, is volgens Romviel erg moeilijk. Dat eist het wetsvoorstel wel.

‘Hoe garandeer je dat een review echt is?’, vraagt Romviel. Webwinkels kunnen volgens hem niet veel meer dan zorgen dat enkel klanten een recensie kunnen schrijven, bijvoorbeeld via een link die alleen mensen die een product hebben aangeschaft toegemaild krijgen.

‘Dat gebeurt al heel veel en daarmee haal je het grootste deel van de neprecensies eruit. Maar niet alles’, zegt Romviel. ‘Daarbij zijn een hele hoop webshops aangesloten bij reviewpartijen als Trustpilot. Dan verschuift die garantieplicht dus.’

Wat webwinkel Bol.com betreft is het wetsvoorstel ‘een logische stap’. Het bedrijf is van plan enkel nog klanten die daadwerkelijk een product hebben gekocht een review te laten achterlaten om het aantal nepreviews terug te dringen. Hiernaast zet het bedrijf nu al moderatieteams in die proberen frauduleuze recensies eruit te pikken.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden