Kabinet wil belastingafspraken met multinationals aanscherpen

Dat bedrijven in Nederland afspraken kunnen maken met de fiscus, dat is voor staatssecretaris Snel juist de Belastingdienst op zijn best. Waarom scherpt hij dan de procedures aan?

Beeld anp

Hoe kom je van een verkeerd imago af als je tegelijk dol bent op wat dat imago veroorzaakt? Die vraag hoopt D66-staatssecretaris Menno Snel van Financiën voor 1januari 2019 te beantwoorden. Hij en het kabinet willen graag dat niemand ter wereld Nederland als belastingparadijs bestempelt. Maar ze willen ook blijven dansen om hun totempaal: de belastingruling. Dat bedrijven in Nederland afspraken kunnen maken met de fiscus rulings is voor Snel juist de Belastingdienst op zijn best, niet het bewijs van een belastingparadijs.

Daarvan zal hij veel EU-lidstaten en in eigen land de linkse oppositie nog moeten overtuigen. Zij zien de rulings als belastingdeals waarbij een multinational exclusief het gunstigste belastingregime met de fiscus uitonderhandelt, compleet met op maat gemaakte tarieven. Onzin, zegt Snel. Een belastingruling geeft slechts vooraf aan hoe de Belastingdienst een bedrijf fiscaal gaat behandelen. 'Zekerheid vooraf leidt voor een belastingplichtige niet tot een fiscaal gunstiger behandeling.'

Het gaat niet altijd goed, erkende de staatssecretaris maandag in een brief aan de Kamer. Daarin presenteerde Snel de resultaten van een onderzoek dat hij heeft laten uitvoeren naar 4.462rulings die de afgelopen zeven jaar zijn afgesloten. Het ging daarbij om de vraag of de procedure juist is gevolgd, niet om de juistheid van de belastingafspraken zelf. In 78gevallen zijn de regels niet gevolgd.

Kritiek

GroenLinks heeft kritiek op het onderzoek. 'We weten niet om welke bedrijven het gaat en ook niet om hoeveel geld', stelt GroenLinks-Kamerlid Bart Snels. Het onderzoek had wat hem betreft niet alleen over de gevolgde procedure moeten gaan. 'Het is goed mogelijk dat deals die volgens de regels gesloten zijn inhoudelijk nog steeds niet kloppen.'

Volgens de onderzoekers gingen vooral lokale belastinginspecteurs in de fout: in 63 gevallen legden zij de door hen gemaakte internationale belastingafspraken ten onrechte niet voor aan het landelijke rulingteam. Daarom scherpt Snel de procedure aan. Lokale belastinginspecteurs mogen nog wel belastingafspraken maken, maar als die rulings een 'internationaal karakter' hebben, kan alleen het rulingteam de finale zegen geven.

Lastiger is de ultieme ambitie van Snel: geen belastingafspraken maken met bedrijven die niets aan de Nederlandse economie toevoegen. Denk aan de belastingontwijkende, aan de Amsterdamse Zuidas gevestigde brievenbusbedrijven. Die leveren geen werkgelegenheid op en de kans is nihil dat ze ooit echte economische activiteiten zullen ontplooien.

Rulings: initiatief gaat uit van bedrijf

De Belastingdienst biedt rulings niet aan, het is altijd een bedrijf dat belastingafspraken wil maken met de fiscus. Bijvoorbeeld een Nederlandse multinational die op korte termijn miljoenen aan dividend wil uitkeren aan Amerikaanse aandeelhouders, maar de fiscale gevolgen niet overziet. Of een bedrijf met het hoofdkantoor in Nederland dat voor miljarden een buitenlands bedrijf wil overnemen met het distributiecentrum in Duitsland en de productie in Groot-Brittannië. Iedereen in het bedrijf wil, maar niemand kan alle fiscale consequenties voor het Nederlandse hoofdkantoor overzien. De belastinginspecteur wel. De ruling die hij of zij met het bedrijf overeenkomt ziet eruit als een contract, compleet met handtekeningen. De afspraak is dat het bedrijf volledig open is over de plannen en de situatie na de overname, waarop de belastinginspecteur volledige zekerheid geeft over de fiscale behandeling de komende jaren. Blijkt later dat de belastinginspecteur een fout heeft gemaakt en een belastingregel over het hoofd zag, dan geldt toch wat in de ruling staat.

Strengere wetgeving

In een interview met Trouw spreekt Snel van bedrijven die een kerstboom aan brievenbus-bv's hebben opgetuigd, louter om de randen van de fiscale wet op te zoeken. Met zo'n bedrijf wil hij geen belastingafspraken maken. Het kabinet-Rutte III heeft immers de ambitie af te rekenen met 's lands belastingparadijsimago en brievenbusconstructies uit te bannen. Uiteindelijk, hoopt Snel, zijn rulings er alleen voor bedrijven die echt iets doen of maken in Nederland.

Stoppen met rulings, daar piekert het kabinet niet over. 'Het geven van zekerheid vooraf door middel van een ruling is een belangrijke pijler van ons vestigingsklimaat', stelt Snel. Om de totempaal overeind te houden moet de rulingpraktijk alleen een beetje worden aangepast.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.