Kabinet werkt zich in het zweet voor euro, PVV twittert dat het niks is

Het beeld is zo illustratief dat het de boekjes in kan als dé schets van de politieke verhoudingen aan het Binnenhof anno 2011: de premier en de minister van Financiën die zich maandenlang het vuur uit de sloffen lopen in hun amechtige pogingen om de euro te redden en de Nederlandse belangen in Brussel veilig te stellen. En dan Geert Wilders, de gedoogpartner, die in zijn luie leunstoel aan de Adriatische kust de ochtendkranten leest, nog even zijn eerste baantje trekt in het hotelzwembad en dan zijn eerste reactie twittert naar het vaderland: 'Grieken blij, Rutte en De Jager blij, gedoogpartner PvdA blij: 109 miljard euro extra voor de Grieken. Maar einde euro komt dichterbij.'

Premier Mark Rutte in Brussel, vorige week. Beeld reuters

Er moet een vloek zijn opgestegen uit het Torentje toen de boodschap Rutte bereikte.

Het is precies waar velen voor waarschuwden toen CDA en VVD met de PVV in zee gingen. Zij zouden vuile handen maken en de ene na de andere pijnlijke beslissing moeten verdedigen, terwijl Wilders zijn handen vrij zou houden om in de publiciteit voortdurend 'vol op het orgel' te gaan en zijn kiezers op hun wenken te bedienen. Vooral in het buitenland staat het kabinet er inderdaad alleen voor. Zodra ministers een voet over de grens zetten richting Brussel, Kunduz of Tripoli begeleidt Wilders iedere stap met bijtend commentaar.

Gok

CDA en VVD namen vorig jaar heel bewust de gok, in de hoop dat de kiezers hun verantwoordelijkheidsgevoel en staatsmanschap uiteindelijk hoger zullen waarderen. Vooral het CDA mag daar nog niet gerust op zijn, gezien de onrustbarende opiniepeilingen. Maar de christen-democraten geven de hoop nog niet op dat bestuurders als De Jager de partij uiteindelijk weer wat aanzien terug zullen geven.

Schipperen is het wel. Want terwijl de eurofoben onder aanvoering van Wilders niet te veel ontriefd mogen worden, moet het kabinet om zijn rol in Europa te blijven spelen noodgedwongen steeds op zoek naar draagvlak onder de eurofielen van PvdA, D66 en GroenLinks. Dat verklaart de gespleten tong waarmee het kabinet de afgelopen weken over de euro sprak: schijnbaar zeer onwillig om weer Nederlands belastinggeld aan de Grieken te besteden, maar uiteindelijk toch enthousiast akkoord met een bedrag van 109 miljard.

Hoe lang nog?

De verbetenheid waarmee het kabinet de berichten uit Brussel ontkracht dat het bedrag zelfs nog veel hoger is dan Rutte en De Jager aanvankelijk suggereerden, past ook in dat plaatje. Zoals D66'er Koolmees adequaat samenvatte: De Jager praat als een PVV'er maar handelt als een D66'er.

De vraag is intussen wel hoe lang dat nog goed gaat. Het euro-akkoord zal een schaduw werpen over het komende uiterst belangrijke parlementaire jaar waarin het kabinet het leeuwendeel van zijn beleid door de Kamer moet zien te loodsen. De partijen die het kabinet in het buitenland steeds te hulp moeten komen, missen andersom de uitgestoken hand als het gaat om het binnenlands beleid. Bij de saneringen in de zorg, de sociale zekerheid, het onderwijs en de kunsten vallen ministers gemakshalve wél volledig terug op de wankele steun van de PVV en heeft de oppositie nauwelijks iets in de melk te brokkelen. Zelfs verzoeken om kleine aanpassingen van het beleid worden doorgaans niet gehonoreerd. De waarschuwingen dat het geduld opraakt, klinken steeds luider.

In het krijt

De manier waarop De Jager de oppositiepartijen nu bedankt voor hun steun aan het euro-akkoord en in één adem de PVV uitdrukkelijk 'niet complimenteerde' met haar opstelling is een eerste teken dat het kabinet de boodschap heeft begrepen: het staat voorlopig bij de oppositie in het krijt. Om ook over de grens effectief verder te regeren, zal die schuld de komende maanden op een of andere manier moeten worden ingelost.

Minister Jan Kees de Jager vorige week donderdag aan de telefoon na het debat met de Tweede Kamer dat ging over de Nederlandse inzet bij de ingelaste top van regeringsleiders uit de eurozone. Beeld anp
Geert Wilders reageert op twitter op het Europese akkoord over noodsteun aan Griekenland. (screenshot)
Geert Wilders van gedoogpartij PVV. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.