NieuwsPensioenen

Kabinet werkt aan maatregelen om de verlaging van pensioenen volgend jaar te voorkomen

Het kabinet werkt aan maatregelen om verlaging van de pensioenen volgend jaar te voorkomen. Fondsen die de toegezegde pensioenen voor 90 procent kunnen dekken met hun vermogen, zouden dan niet hoeven ingrijpen. De pensioenverlagingen zijn dan bij vrijwel alle pensioenfondsen van de baan.

Ouderen inspecteren bij binnenkomst de plattegrond van de 50+beurs.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Ouderen inspecteren bij binnenkomst de plattegrond van de 50+beurs.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het doel is om rust te creëren voor de uitwerking van een nieuw pensioenstelsel. Het kabinet worstelt met de vraag of een juridisch waterdichte maatregel bedacht kan worden die bij de rechter standhoudt.

Dit melden bronnen in Den Haag. Verlaging van pensioenen dreigt volgend jaar voor miljoenen ouderen en werknemers. Veel pensioenfondsen staan er slecht voor door de lage rente. Stijgt de rente, dan staan de fondsen er op papier beter voor. Daalt de rente, dan verslechteren hun vooruitzichten. Door de lage rente dreigen de pensioenpremies explosief te moeten stijgen omdat het opbouwen van pensioen duur is geworden. Het pensioen kan goedkoper worden gemaakt door versobering van de pensioenregeling.

In juni sloten vakbeweging, werkgevers en kabinet een akkoord over vernieuwing van het pensioenstelsel. PvdA en GroenLinks steunen dit akkoord. Dat is cruciaal voor de coalitie, omdat die geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer. Woensdag maakten PvdA en GroenLinks hun steun afhankelijk van het voorkomen van pensioenverlagingen in 2020.

Koolmees zit klem

Minister Wouter Koolmees (D66) van Sociale Zaken zoekt naarstig naar een uitweg uit de impasse over de uitwerking van het pensioenakkoord. Hij zit klem tussen enerzijds de toezichthouder op de pensioenfondsen, De Nederlandsche Bank (DNB), en anderzijds vakbeweging en werkgevers en, op de derde flank, de coalitie en PvdA met GroenLinks.

De toezichthouder vindt dat de pensioenfondsen nu, na jaren ‘hersteltermijnen’, de knoop moeten doorhakken en de pensioenen moeten verlagen. Aan de andere kant staan de sociale partners, gesteund door PvdA en GroenLinks, die minimaal een jaar uitstel van de ingrepen vragen. In dat jaar moeten de afspraken uit het pensioenakkoord worden uitgewerkt. Binnen de coalitie geldt vooral Koolmees’ eigen partij, D66, als steunpilaar van DNB, zoals minister van Financiën Wopke Hoekstra (CDA) dat binnen het kabinet heet te zijn.

Koolmees zint nu op een maatregel om kortingen, premieverhogingen en versobering van pensioenregelingen uit te stellen. Hij hoopt een list te verzinnen waarmee alle partijen – de coalitie, het kabinet, DNB, de vakbeweging, werkgevers, PvdA en GroenLinks – kunnen leven.

Uitzonderlijke situatie

Koolmees kan zich beroepen op de Pensioenwet. Die geeft de minister de mogelijkheid de ‘hersteltermijnen’ voor pensioenfondsen die er slecht voor staan, te verlengen. Maar dat kan alleen ‘indien er sprake is van een uitzonderlijke economische situatie’.

De hamvraag is nu: is sprake van zo’n situatie? Die vraag wil Koolmees graag met ‘ja’ beantwoorden, maar hij heeft nog geen juridisch sluitend antwoord geformuleerd. Dat is cruciaal, omdat zich belangengroepen gaan melden om de ingreep bij de rechter aan te vechten. Naar verluidt zou ook De Nederlandsche Bank dat overwegen. Instemming van de toezichthouder DNB is niet nodig. De minister kan ingrijpen ‘na overleg met de toezichthouder’.

Koolmees zou als absolute ondergrens voor de pensioenfondsen ‘90 procent dekkingsgraad’ hebben geopperd. Daarmee wordt bedoeld dat fondsen de pensioenen niet hoeven te verlagen als zij de toegezegde pensioenen met hun vermogen voor 90 procent kunnen dekken. In het nieuwe pensioenstelsel moet ‘90 procent’ ook als ondergrens gaan gelden.

Het uitstel zou voor een jaar gaan gelden. Het doel is om druk te zetten op de uitwerking van het nieuwe pensioenstelsel. Koolmees wil daar voor de zomer mee klaar zijn om daarna met de uitwerking in wetgeving aan de slag te gaan. Maar die planning is ook risicovol. Zodra vertraging optreedt, komt pensioenverlaging voor 2021 aan de orde. Dat is voor het kabinet bijzonder onwenselijk met het oog op de Tweede Kamerverkiezingen die voor maart 2021 op de rol staan.

Wat is een rekenrente? Of dekkingsgraad? Deze en nog zeven vragen over onze pensioenen beantwoord

Korten op de pensioenen lijkt voor sommige pensioenfondsen onvermijdelijk. Dat heeft alles te maken met het dalen van de rente. Toch gaan gepensioneerden er in koopkracht niet noodzakelijk op achteruit. Hoe dat zit, leggen we uit in dit verhaal.

Tweeduizendzeshonderdeenentwintig euro. Als de wereld de komende 36 jaar exact hetzelfde blijft, ontvangt Joost de Vries vanaf zijn 68ste, op 2 januari 2055, elk maand dit bedrag aan AOW en pensioen. Dit verhaal is het verslag van een tocht langs kenners op zoek naar een antwoord op de vraag: wat zit er straks nog voor jongeren in het vat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden