Kabinet weet al jaren van buitenlandse financiering moskeeën

Opeenvolgende kabinetten kennen al jaren details van de geldstroom vanuit conservatieve Golfstaten als Koeweit en Saudi-Arabië naar islamitische organisaties in Nederland. Zeker dertig organisaties deden in de afgelopen jaren een beroep op die financiering, blijkt uit onderzoek van NRC Handelsblad en Nieuwsuur. De fundamentalistische islam lijkt daarvan te profiteren.

Minister-president Rutte maandag na afloop van het wekelijkse coalitieoverleg. ANP LEX VAN LIESHOUT Foto ANP

Buitenlandse financiering van moskeeën en andere religieuze organisaties ligt onder vuur in de Tweede Kamer. Partijen als VVD, CDA, PVV en ChristenUnie vrezen dat de Golfstaten invloed op Nederlandse moslims kopen en daarmee de integratie belemmeren. Het huidige kabinet kiest in het regeerakkoord niet voor een verbod, wel wil het buitenlandse geldstromen ‘transparant’ maken.

In de praktijk blijken Koeweit en Saudi-Arabië het ministerie van Buitenlandse Zaken al sinds 2010 vertrouwelijk te informeren over geld dat naar Nederland wordt overgemaakt. NRC en Nieuwsuur beschikken over een lijst met concrete betalingen aan moskeeën en concluderen dat zo’n 10 procent van alle Nederlandse moskeeën in het Midden-Oosten aanklopte om geld. Intussen groeit het aantal salafistische moskeeën, waar de fundamentalistische islam wordt gepredikt, in rap tempo. In een vertrouwelijke memo van de anti-terrorismecoördinator NCTV, dat beide media ook in handen hebben, is sprake van 27 salafistische moskeeën. Vier jaar geleden waren dat er nog maar 13.

Opmerkelijk genoeg vroeg het vorige kabinet, Rutte II, het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het ministerie van Justitie om de buitenlandse financiering te onderzoeken. De onderzoekers stelden in 2015 vast dat ze te weinig gegevens tot hun beschikking hadden om er concreet over te kunnen worden. 

Buitenlandse Zaken kende in elk geval een deel van de geldstroom toen al enkele jaren. Ook de Tweede Kamer werd daarover in juli 2017 geïnformeerd door toenmalig minister Koenders van Buitenlandse Zaken. Twee lijsten met informatie over de geldstroom vanuit Koeweit ‘en enkele andere landen’ werden toen vertrouwelijk ter inzage gelegd voor Kamerleden. Ook heeft het kabinet de uit die landen ontvangen informatie toen gedeeld met de betrokken gemeenten. Afgelopen najaar beloofde Koenders de Kamer voortaan halfjaarlijks vertrouwelijk te informeren.

Niettemin reageerden oppositiepartijen als de PVV, de SP en de SGP maandagavond geschrokken door de nieuwe gegevens. Zij willen liefst nog deze week een debat. Buitenlandse Zaken benadrukt in een reactie in NRC dat het de lijsten niet publiek  toegankelijk maakte omdat die zijn verkregen vanuit ‘diplomatiek verkeer’: de landen delen de gegevens nu vrijwillig en zouden daarmee kunnen stoppen als de lijsten openbaar worden. Dan is het kabinet het zicht weer kwijt.