NieuwsAankondiging persconferentie

Kabinet: vraag om naleving quarantaine, maar geen straf voor terugkerende reiziger die dat weigert

Reizigers die op Schiphol arriveren en uit een gebied komen met veel coronagevallen, wordt straks met klem gevraagd zich op de luchthaven te laten testen. Ook controleert de GGD of ze twee weken quarantaine naleven. Dat hebben premier Rutte en minister De Jonge donderdagavond in een persconferentie bekendgemaakt.

Medewerkers van de GGD ondervragen reizigers op Schiphol. Reizigers uit risicogebieden worden achter de douane gecontroleerd op coronaklachten.Beeld ANP

Coronatest noch naleving van quarantaine wordt verplicht. Minister De Jonge zei dat het kabinet een beroep doet op het gezond verstand. ‘Natuurlijk had je al niet naar een land met code oranje moeten gaan.’ De Jonge hoopt op sociale controle en dat werkgevers in de gaten houden of personeel, dat op vakantie was in een risicogebied, wegblijft van kantoor en fabrieksvloer. Bedrijven hebben daar belang bij, zei de minister: anders raken andere medewerkers besmet. 

Op de vraag waarom het kabinet geen straffen oplegt aan mensen die zich niet laten testen en een verzoek tot quarantaine aan hun laars lappen, zei De Jonge dat een ‘legalistische benadering niet gaat werken. Je kunt onmogelijk verwachten dat je dit met de lange arm van de wet gaat oplossen. Je doet het gewoon.’ Het kabinet gaat de inrichting van een testfaciliteit op Schiphol bekostigen. De test wordt gratis.

Aanvankelijk was in de Haagse wandelgangen te horen dat het kabinet de test verplicht zou stellen. Een groeiende rij landen eist ook van vliegtuigpassagiers het bewijs dat ze virusvrij zijn. Dat kan een doktersverklaring zijn, de negatieve uitslag van een keel- en neusslijmtest, of in sommige gevallen zelfs een bloedonderzoek.

Duitsland bijvoorbeeld, kondigde donderdag aan dat vanaf zaterdag reizigers uit risicogebieden verplicht worden tot een test. Er komen niet alleen testfaciliteiten op de internationale luchthavens, zoals die in Frankfurt en Berlijn, maar ook op treinstations en langs snelwegen aan de grens. 

Gezondheidsminister Jens Spahn (CDU) zegt te begrijpen dat sommigen de testplicht ‘een belemmering voor de vrijheid van het individu’ vinden, maar dat die bezwaren moeten wijken omdat iedereen ‘een verantwoordelijkheid naar de ander heeft’. Wie de test vermijdt, loopt kans op een boete die kan oplopen tot 25 duizend euro. 

Er gold in Duitsland al een quarantaineplicht van twee weken voor mensen die een regio hebben bezocht waar zich veel besmettingen voordoen. Wie de test ondergaat, kan daarmee die periode bekorten. Dat geldt ook voor reizigers die zich elders al hebben laten testen. De negatieve uitslag daarvan mag alleen niet ouder zijn dan 48 uur.

Wetenschappers twijfelen aan de effectiviteit van grootschalig testen als mensen nog geen symptomen vertonen. Het is een kostbaar en inefficiënt middel om een handvol gevallen aan het licht te brengen, zeggen zij. Maar de angst dat reizigers het virus uit het buitenland meebrengen, is groter, lijkt het.

Vliegend virus

Die angst wordt mede gevoed door het bericht van maandag dat het aantal mensen dat na een vliegreis besmet blijkt, groeit. Tot en met 30 juli zijn er op Schiphol 76 passagiers gearriveerd die dagen later ziek werden en besmet bleken met het coronavirus.

Op 18 juli ging het nog om 38 gevallen. Een woordvoerder van de GGD Kennemerland zegt dat de verdubbeling in twaalf dagen mede wordt veroorzaakt doordat vanwege de zomervakantie meer mensen op het vliegtuig stappen.

Terwijl Nederland nog nadenkt, is Frankrijk al zover. Daar geldt vanaf 1 augustus dat reizigers uit zestien risicogebieden, waaronder de VS en Brazilië, bij aankomst een test moeten ondergaan. Die verplichting geldt zowel voor vliegtuigpassagiers als voor opvarenden van schepen.

In andere landen wordt de weg bewandeld die Nederland nu kiest, met een vrijwillige test. Dat gebeurt onder meer in Estland en IJsland, waar reizigers op die manier onder een verplichte quarantaine van veertien dagen kunnen uitkomen.

In Engeland smeekt de topman van Heathrow, het drukste vliegveld van Europa, de overheid om testen verplicht te stellen voor invliegende reizigers. De Britse regering stelde vorige week halsoverkop twee weken binnenblijven verplicht voor reizigers uit risicolanden. Heathrow-directeur John Holland-Kaye vreest dat die verplichting de net weer opkrabbelende luchtvaart de das omdoet.

Die vrees is niet ongegrond. Uit een peiling van persbureau Reuters en marktonderzoeker YouGov bleek dat de helft van de Duitsers, Fransen en Britten de vakantie schrapt als ze bij aankomst een test moeten ondergaan, in quarantaine moeten of tijdens hun verblijf een mondkapje moeten dragen.

Volg het laatste nieuws over het coronavirus in ons liveblog.

Testen en kosten

Luchtvaartmaatschappijen spelen al langer in op de vraag naar coronatesten. Op Schiphol verkoopt KLM die aan reizigers die naar een land gaan waarbij ze moeten aantonen niets onder de leden te hebben. ‘Wij testen uitsluitend personen die niet onder het Nederlands testbeleid vallen en zonder gezondheidsklachten of symptomen van covid-19’, zegt de kliniek op haar website. In dat laatste geval kunnen mensen gratis terecht bij een van de teststraten van de GGD.

Ook andere particuliere klinieken bieden een coronatest, waarvan de kosten beginnen bij zo’n 145 euro. De uitslag laat 24 tot 48 uur op zich wachten, langer als het om bloedonderzoek gaat.

In Duitsland heeft Lufthansa eind juni op de luchthaven van Frankfurt een testcentrum ingericht, samen met Centogene, een specialist in gentechnologie. Vorige week meldde de Duitse luchtvaartmaatschappij dat er in de eerste vier weken 38 duizend mensen de Präventivtest hebben gedaan. Daarvan bleken er honderd besmet: zij kwamen zonder uitzondering vanuit een buitenland aan op het vliegveld.

De teststraat staat op een plek die voor iedereen bereikbaar is, ook mensen zonder vliegticket. Een snelle test waarvan de uitslag in circa drie uur klaar is, kost 135 euro; bij de goedkopere test voor 59 euro komt de uitslag pas de dag erop. Rond de 15 procent ging voor de spoedprocedure. Inmiddels is er sinds een week ook een kliniek actief op München International Airport, die voor 190 euro een snelle coronatest verkoopt.

Lees ook:

Importeren we corona met het vliegtuig?
Nu de besmettingen in binnen- en buitenland rap toenemen, rijst de vraag of het coronabeleid op Nederlandse luchthavens streng genoeg is. Doen we genoeg om te voorkomen dat reizigers het virus uit brandhaarden meenemen, zoals ook in de eerste golf gebeurde? Vijf vragen.

Geen verplichte thuisquarantaine voor terugkeerders uit risicolanden
Reizigers die uit landen komen met veel coronabesmettingen hoeven niet verplicht in quarantaine. Wel vraagt het Kabinet hen nogmaals dringend om 14 dagen thuis te blijven als zij uit landen of gebieden terugkeren met een oranje reisadvies.

Op pad met anderhalvemeterhosts: ‘De truc is om er niet bij te lopen als een toezichthouder’
Afstand houden van elkaar: mensen houden het maar moeilijk vol. Het stelt overheden voor een dilemma: optreden met zachte dwang of de harde hand? In de gemeente Wijdemeren wordt met ‘anderhalvemeterhosts’ nadrukkelijk gekozen voor het eerste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden