Kabinet vermoedt genocide in Irak

Het kabinet denkt dat IS, voorheen ISIS, in het noorden van Irak 'vermoedelijk verantwoordelijk is voor zeer ernstige internationale misdrijven, zoals oorlogsmisdrijven, misdaden tegen de menselijkheid en genocide'. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken heeft dat zojuist aan de Tweede Kamer geschreven.

Redactie/ANP
Vluchtelingen steken de Iraaks-Syrische grens over. Beeld anp
Vluchtelingen steken de Iraaks-Syrische grens over.Beeld anp

'Het vermoeden dat zeer ernstige misdrijven zijn en worden gepleegd, noodzaakt tot inzet op preventie, het voorkomen van verdere escalatie en het bieden van hulp', schrijft Timmermans verder. De Tweede Kamer steunt de opstelling van het kabinet.

Eerder ging Timmermans nog niet in op vermoedens van volkerenmoord in Irak. De Amerikaanse president Barack Obama had vorige week wel de vrees geuit dat de terreurgroep IS met een genocide op de yezidi's in het noorden van Irak bezig was. De Amerikanen begonnen mede daarom vorige week met luchtaanvallen op IS, aanvallen die de steun kregen van het Nederlands kabinet. Tot nu hebben de VS zeker 15 luchtaanvallen uitgevoerd.

Uitspreken vermoeden genocide
Met name oppositiepartij CDA had de minister opgeroepen het vermoeden van genocide uit te spreken. 'Dat weegt het zwaarst voor ons. Als een vermoeden wordt uitgesproken, kan Nederland zelf al mechanismes in gang zetten. Zoals onderzoeken om eventuele IS-strijders met een Nederlands paspoort te kunnen aanpakken', aldus Kamerlid Pieter Omtzigt.

Timmermans zei vanmiddag dat Omtzigt ten onrechte claimt dat het noemen van genocide verschil maakt voor de internationale respons. 'Er is een tegenstelling geschapen tussen genocide en misdaden tegen de menselijkheid die niet bestaat. Er is geen verschil in ernst. Het noemen van genocide maakt, anders dan een bepaald Kamerlid veronderstelt, niet uit voor de internationale respons', aldus de minister, die al wel eerder sprak over misdaden tegen de menselijkheid in Irak.

In zijn brief erkent Timmermans dat de Europese IS'ers bij terugkeer 'een potentieel gevaar voor de nationale en internationale veiligheid' vormen. Nederlandse jihadstrijders kunnen volgens de minister bij terugkomst in Nederland vervolgd worden voor oorlogsmisdrijven, misdrijven tegen de menselijkheid of genocide, ook al hebben ze die misdrijven in Noord-Irak gepleegd. Dat kan op basis van de Wet Internationale Misdrijven. De sociale uitkering en andere toelagen als de studiefinanciering zijn van alle bekende Nederlandse jihadstrijders stopgezet. Tot nog toe gaat het om ruim dertig mensen, aldus de minister.

Minister Timmermans. Beeld epa
Minister Timmermans.Beeld epa

Militaire steun niet uitgesloten
Timmermans schrijft ook dat het kabinet niet uitsluit dat Nederland net als de VS militaire steun gaat leveren aan de Koerdische nationale regering. 'Indien de huidige veiligheidsdreiging voortduurt, sluit het kabinet niet uit dat Nederland in enige vorm ook een bijdrage zal leveren.' Het 'urgente verzoek' van de Koerden om meer militaire steun is inmiddels besproken binnen de EU. Het verzoek wordt 'in nauwe coördinatie met de Iraakse autoriteiten' in overweging genomen. Morgen praten de EU-ministers van Buitenlandse Zaken verder in Brussel.

Het kabinet besloot gisteren al om een bijdrage te leveren aan de noodhulp aan de yezidi's, door het leveren van voedsel, water en dekens. De Australische luchtmacht gaat die goederen met Nederlandse parachutes droppen boven het Sinjar-gebergte waar veel yezidi's naar toe zijn gevlucht voor de moordende IS-milities.

Veel van de vluchtelingen konden de afgelopen dagen ontsnappen doordat Koerdische strijders uit Irak, Syrië en Turkije een doorgang hadden gemaakt. De VN schat dat nu nog zo'n 1000 vluchtelingen vastzitten in het Iraakse Sinjar-gebergte. Dat betekent overigens niet dat het vluchtelingenprobleem is verholpen. De VN sloeg vandaag nog groot alarm over de situatie van de 1,2 miljoen Irakese vluchtelingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden