analyseNieuwe maatregelen

Kabinet trekt zich met derde steunpakket verder terug

Het kabinet is het eens over de contouren van het derde coronasteunpakket, dat per 1 oktober moet ingaan. Langzaam maar zeker trekt de overheid zich terug en zullen bedrijven het hoofd zelf weer boven water moeten houden. 

In het begin van de coronacrisis moest alle horeca dicht en zochten mensen de pleinen en parken op, zoals hier in Utrecht. Veel gelegenheden lijden nog steeds onder de gevolgen van de crisis, ook omdat ze nog steeds niet volop kunnen draaien.Beeld ANP/HH

Over de precieze invulling van het derde steunpakket praten de verantwoordelijke ministers Wouter Koolmees, Eric Wiebes en Wopke Hoekstra deze dagen nog met vakbeweging en werkgevers. Ze hebben daarbij haast: het UWV, dat de steunoperatie uitvoert, moet de tijd krijgen zich voor te bereiden op de complexere regeling. Helemaal nu de uitkeringsinstantie tegelijkertijd meer werkloosheidsaanvragen te verwerken heeft en de uitbetaalde voorschotten van de eerste noodpakketten moet controleren. 

Nadat het kabinet in maart grote delen van de economie stillegde vanwege de coronacrisis, tastte het diep in de buidel om de werkgelegenheid te behouden. De NOW was de belangrijkste regeling uit het eerste steunpakket. Bedrijven die kampten met een omzetverlies van meer dan 20 procent kregen tot maximaal 90 procent van de loonkosten vergoed.

Het tweede pakket, dat sinds juli van kracht is en tot oktober loopt, is al iets soberder dan het eerste. Het derde noodpakket wordt nog iets verder uitgekleed. Het krijgt een langere looptijd, mogelijk tot de zomer van 2021, om ondernemers meer duidelijkheid te geven over waarop zij kunnen rekenen. Zij hebben dan de mogelijkheid de bedrijfsvoering aan te passen aan de ‘anderhalvemetersamenleving’. 

De drempel voor het aanvragen van loonsteun gaat bovendien omhoog. Het minimale omzetverlies moet 30 procent zijn en het percentage van de loonkosten dat de overheid vergoedt,  wordt tijdens de looptijd van het derde pakket stapsgewijs lager.

Deeltijd

Nieuw is het plan voor deeltijd-NOW. Werkgevers kunnen dan voor een gedeelte van de werktijd loonsubsidie aanvragen. In die uren moet de werknemer omgeschoold worden voor ander werk. Vakbeweging, werkgevers en de linkse oppositie zijn voorstander van zo’n omscholingsregeling, ook om de personeelstekorten in de zorg en het onderwijs te verminderen. Het is alleen de vraag of deze regeling technisch haalbaar is. 

Voor zwaargetroffen sectoren als de evenementenbranche en de cultuursector, komt er mogelijk een aparte regeling. Deze liggen van overheidswege nog vrijwel stil en zien weinig mogelijkheden voor aanpassingen om toch omzet te genereren.  

De voorstellen van het kabinet komen in grote lijnen overeen met het advies dat het Centraal Planbureau vorige week uitbracht. Dat concludeerde dat de NOW weliswaar veel banen overeind heeft gehouden (in de eerste drie maanden lagen 2,7 miljoen werknemers aan het overheidsinfuus) maar dat die naarmate de crisis voortduurt aan effectiviteit inboet omdat het boventallige werknemers ervan weerhoudt ander werk te zoeken en omdat bedrijven de prikkel missen om te reorganiseren.

Borstlap

Oorspronkelijk wilde minister Koolmees in het derde steunpakket ook afspraken maken met vakbeweging en werkgevers over het advies van de commissie-Borstlap over de regels rondom (flex)werk. Bij deze afspraken zou ook de oppositie worden betrokken om verzekerd te zijn van een meerderheid in de Eerste Kamer. Daar ziet Koolmees nu vanaf. Mogelijk komt hij op Prinsjesdag wel met dergelijke voorstellen over de arbeidsmarkt.

Het kabinet legt het steunpakket nu weliswaar voor aan de sociale partners maar wacht niet op hun instemming noch op die van de oppositiepartijen. Bij de behandeling van het tweede steunpakket werd de PvdA nog een rol gegund. Die partij bedong dat bedrijven die steun krijgen alleen onder voorwaarden werknemers mochten ontslaan. De coalitie voelt niets voor een herhaling van die vertoning en wil dat het kabinet nu een pakket presenteert dat de oppositie kan omarmen of afwijzen.

Op de rechterflank, waar FvD het kabinet te hulp zou kunnen schieten voor een meerderheid in de Eerste Kamer, heeft het kabinet nog zendingswerk te doen. FvD-leider Baudet heeft ‘met ontzetting’ kennis genomen van Koolmees’ nieuwste voornemens. ‘Dit is een klap in het gezicht van Nederlandse ondernemers die door de coronacrisis buiten hun schuld in de problemen zijn gekomen.’

Ook de vakbonden reageerden woensdag kritisch. FNV-voorzitter Han Busker zou liever zien dat de huidige NOW-regeling doorloopt tot eind dit jaar. ‘Laten we de steun niet afbouwen in de tijd we aan het bouwen zijn aan goede scholingstrajecten om mensen van werk naar werk te begeleiden. Anders duw je ze alsnog in een uitkering.’ Ook CNV-voorzitter Piet Fortuin denkt dat ‘een te snelle afbouw leidt tot meer werklozen’. Donderdag of vrijdag praten de partijen verder. 

Verder lezen

Koolmees: van zzp’er tot bedrijf, bij velen zal het roer om moeten deze crisis.

Kabinet wil crisis gebruiken voor hervormingen

Dit was het steunpakket waarmee het kabinet de economie wilde stutten. 

UTRECHT - Drie vrouwen zitten op gepaste afstand van elkaar in drie stoelen op de Neude in Utrecht; normaal gesproken een drukke zonnige plek met gevulde terrasjes en parasolletjes. Vanwege de dreiging van het coronavirus en het advies om thuis te blijven, is het zondagmiddag extreem rustig in het centrum van Utrecht. Foto: Erik van 't Woud / Hollandse HoogteBeeld Hollandse Hoogte / Erik van 't Woud
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden