nieuws daklozenzorg

Kabinet trekt miljoenen uit voor medische zorg onverzekerde daklozen

Daklozen zonder verzekering hebben met ingang van deze maand recht op alle vormen van medische zorg. Staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid maakt 4,8 miljoen euro subsidie vrij om de naar schatting 6.250 onverzekerden – vaak dak- en thuislozen of verwarde personen – de benodigde zorg te bieden. Dokters en artsen kunnen voortaan ook niet-spoedeisende hulp aan onverzekerden declareren.

Een dakloze aan het kerstdiner van het Leger des Heils in de Koepelkerk van het chique Renaissance Amsterdam Hotel. Beeld ANP

In de oude situatie was het voor zorgverleners lastig en tijdrovend te achterhalen hoe en of deze mensen verzekerd waren. Het gevolg was dat de behandeling werd uit- of afgesteld. Onverzekerden hadden aanvankelijk ook geen recht op niet-spoedeisende hulp. Door hen nu wel toegang te bieden tot alle vormen van zorg, geeft het kabinet gehoor aan een dringend verzoek van de Nederlandse Straatdokters Groep (NSG), een organisatie die opkomt voor dakloze zorgbehoevenden.

Noodoproep

Eind vorig jaar deed de NSG een noodoproep aan het kabinet om de regels voor onverzekerden te versoepelen. Volgens de straatdokters vormde de regelgeving een obstakel voor het bieden van medische hulp aan onverzekerde dak- en thuislozen, waardoor gezondheidsproblemen onder deze groep toenamen. Blokhuis hoopt  daar verandering in te brengen door de verzekeringsplicht te schrappen.

Daarnaast maakt de subsidieregeling alle vormen van zorg toegankelijk voor dak- en thuislozen; hiervoor gold dit alleen voor spoedeisende hulp. Dokters en artsen die een onverzekerde hebben geholpen, moeten dat voortaan binnen een week bij de landelijke GGD melden. Zo kan de overheid het aantal mensen zonder verzekering in kaart brengen. De GGD moet deze groep vervolgens ondersteunen bij het afsluiten van een verzekering.

‘In een welvarend land als Nederland kan het niet zo zijn dat we mensen zo in de kou laten staan, zeker niet op hun zwakste momenten. Ik ben heel blij dat ik deze groep nu meer zekerheid kan bieden’, zegt Blokhuis. De staatssecretaris prijst ook de vasthoudendheid van de Straatdokters, die het probleem bleven aankaarten. 

Huisarts en straatdokter Marcel Slockers van de NSG reageert opgetogen: ‘We hebben hier jaren voor gevochten.’ In 2014 publiceerde hij samen met GGD Rotterdam en wetenschappers van de Erasmus Universiteit Rotterdam een studie waaruit bleek dat Rotterdamse daklozen 11 tot 16 jaar korter leven dan de gemiddelde Nederlander. Vervolgonderzoek wees uit dat moord, zelfdoding, infectieziekten en psychiatrische aandoeningen de belangrijkste oorzaken waren bij veel sterfgevallen.

Onderzoek: Rotterdamse dakloze leeft niet langer, maar sterft wel minder vaak door moord en zelfmoord
Rotterdamse daklozen overlijden veel vaker aan moord en zelfdoding dan de gemiddelde bevolking, maar sinds hun leefomstandigheden zijn verbeterd, is het aantal sterfgevallen door geweld en zelfdoding gehalveerd. Dat blijkt uit onderzoek dat is gepubliceerd door het European Journal of Public Health.

Slockers is al jaren bezig het onderwerp onder de politieke aandacht te brengen. ‘In 2015 merkten we dat veel mensen onverzekerd raakten. Destijds heb ik toenmalig minister Edith Schippers gevraagd bij ons op bezoek te komen. Zij weigerde eerst, tot burgemeester Aboutaleb en de huidige minister De Jonge ons project bleven steunen’, aldus Slockers. ‘Daarna bezocht Schippers ons wel en zijn de regels aangepast, maar nog niet voldoende. Vooral de onderlaag van de samenleving bleef kwetsbaar. Dat gaat hopelijk nu veranderen.’

Leger des Heils

Ook het Leger des Heils is hoopvol gestemd over het besluit van het kabinet. ‘Vooral voor mensen in de laagdrempelige opvang is dit goed nieuws. Het is absoluut een positieve ontwikkeling dat ook niet-spoedeisende hulp voor hen toegankelijk wordt’, zegt een woordvoerder van de afdeling gezondheidszorg. ‘We helpen mensen in de opvang ook met een zorgverzekering, maar dit gaat niet altijd snel en gemakkelijk. Een grote groep is en blijft onverzekerd. Dit zijn mensen die geen woning hebben en vaak in de schulden zitten – een handvol problemen, voor hen is toegang tot zorg makkelijker geworden. Ze kunnen nu worden doorverwezen naar niet-gespecialiseerde zorg en lopen daar niet tegen meer tegen obstakels aan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.