nieuwscoronabesmettingen op de werkvloer

Kabinet treedt hard op, behalve op de werkvloer

De werkvloer is, na de thuissituatie, de plek waar de meeste coronabesmettingen plaatsvinden. Toch gaat het merendeel van de Nederlanders nog altijd naar het werk en wordt er nauwelijks ingegrepen als het daar misgaat.

Een slachterij van vleesverwerker Vion in Apeldoorn is afgesloten door de politie vanwege een uitbraak van corona, 27 mei 2020.Beeld ANP

Volgens het bron-en contactonderzoek van de GGD’s waren afgelopen week 959 besmettingen terug te leiden naar de werksituatie. Dat is 13 procent van het totale aantal getraceerde besmettingen en daarmee is de werkplek een grotere besmettingshaard dan bijvoorbeeld de geplaagde horeca (130) of sportclub (237). Op dit moment heeft de GGD zo’n 423 werkgerelateerde clusters in beeld, met een gemiddelde omvang van 5,5 mensen. Toch blijven strenge maatregelen op de werkvloer nog altijd uit.

Tijdens de persconferentie van eind september wijzigde premier Rutte weliswaar zijn adagium ‘werk zoveel mogelijk thuis’ in ‘werk thuis tenzij’, hij zei dat daarbij direct niet te kunnen en willen afdwingen. In plaats daarvan legt het kabinet de verantwoordelijk bij de werknemers- en werkgeversorganisaties, die donderdag nog eens een dringend appel deden op hun leden om thuiswerken te stimuleren.

Natuurlijk is thuiswerken voor veel werkenden, bijvoorbeeld die in de zorg of industrie, niet mogelijk. Maar de werkenden die dat wél kunnen, deden dat de afgelopen weken veel minder dan tijdens de lockdown dit voorjaar - toen de kinderen ook thuis waren. Waar de bezetting op kantoor half maart vrijwel halveerde, was deze in de week na het aangescherpte kabinetsadvies van september ‘slechts’ 20 procent lager dan voor de coronacrisis. Over de afgelopen week zijn nog geen gegevens.

De overheid treedt hiertegen niet harder op omdat ze ‘het liefst geen verplichtingen oplegt', licht een woordvoerder van Sociale Zaken en Werkgelegenheid toe. Bovendien zou thuiswerken niet af te dwingen zijn via de arbeidsomstandighedenwet (arbowet). ‘De huidige coronacrisis zorgt voor een zeer ingewikkelde en unieke situatie, die ons allemaal voor nieuwe uitdagingen stelt. De Arbowet voorziet daar niet in’, aldus een woordvoerder. 

Ingrijpen kan wel als er, in de woorden van Rutte, ‘een serieuze besmetting’ plaatsvindt op de werklocatie. Als de GGD een cluster op de werkvloer constateert, kan die de Veiligheidsregio adviseren een bedrijf verplicht twee weken te sluiten. Uit een rondgang langs 15 Veiligheidsregio’s blijkt dat de afgelopen maanden nauwelijks te zijn gebeurd. De gedwongen sluitingen die tot op heden werden verricht, betroffen vooral horecagelegenheden en een enkele winkel. 

Slechts in twee regio’s moesten bedrijven op slot na besmettingshaarden op de werkplek. In Brabant Zuidoost moest het Helmondse Van Rooi Meat de deuren sluiten nadat tientallen arbeidsmigranten besmet bleken met het coronavirus. Hetzelfde gebeurde in Gelderland, waar na zeker 147 besmettingen twee fabrieken van vleesverwerker Vion werden gesloten voor de medewerkers die er op dat moment werkzaam waren.

Volgens de GGD wordt zo’n advies gegeven op basis van ‘verschillende variabelen’ en al zeker niet lichtzinnig. ‘We kijken of er sprake is van een doorgaande situatie of dat de werkgever de werkomstandigheden wil en kan wijzigen’, laat een woordvoerder weten. ‘Als het één keer gebeurt, hoeft een bedrijf niet meteen dicht, maar als de werkzaamheden in bijvoorbeeld een slachthuis alleen maar voortgezet kunnen worden onder dezelfde verkeerde omstandigheden kan het advies wel sluiting zijn.’

Wie liever wil ingrijpen voor het te laat is, kan zich overigens nog wenden tot het coronameldpunt van de Inspectie SZW (voorheen Arbeidsinspectie). Daar kwamen sinds het begin van de coronacrisis 3.500 meldingen binnen over werkgevers die zich niet aan de coronarichtlijnen hielden. Bijvoorbeeld omdat ze de anderhalve meter niet waarborgden of omdat er zieke medewerkers aan het werk waren. In een heel enkel geval leidden die klachten tot een boete. 

Lees ook:

Veel klachten over werkgevers die zich niet houden aan de coronarichtlijnen.

Zeventien busjes van vleesbedrijf Vion, tjokvol arbeidsmigranten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden