Nieuws

Kabinet sust Kamer met belofte om naast terugdraaien versoepelingen extra maatregelen te nemen

Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft zich er woensdag door demissionair premier Mark Rutte demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) van laten overtuigen dat het kabinet voldoende doet om de explosieve groei van het aantal besmettingen het hoofd te bieden.

Mark Rutte en Hugo de Jonge voor het ingelaste coronadebat in de Ridderzaal. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Mark Rutte en Hugo de Jonge voor het ingelaste coronadebat in de Ridderzaal.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

In ruil beloofden de bewindslieden maatregelen als de terugkeer van het advies om zo veel mogelijk thuis te werken en het toevoegen van het belang van goede ventilatie aan de basisregels. Ook zegden zij toe om bij toekomstige versoepelingen ‘beter door te vragen’ naar onder meer gedragseffecten.

Met de extra maatregelen, die komen boven op de terugdraaiing, afgelopen vrijdag, van een deel van de versoepelingen, hoopt Rutte het politieke draagvlak voor het coronabeleid te behouden. D66 vroeg om een terugkeer van het thuiswerkadvies, de PVV vraagt al langer om meer aandacht voor ventilatie en de PvdA wil dat in de modellen waar het kabinet het beleid op baseert meer rekening wordt gehouden met hoe mensen reageren op maatrelen.

Voor het ingelaste debat over de nieuwe piek in de coronabesmettingen – de Kamer is al met reces – werd woensdag uitgeweken naar de statige Ridderzaal, vanwege de verhuizing van de Tweede Kamer. De Eerste Kamer vergadert daar vanwege de coronamaatregelen al langer. Een gepaste setting om net als de chambre de réflexion, de reflectiekamer, zoals de senaat wel genoemd wordt, stil te staan bij wat is misgegaan, vond De Jonge. Reflectie die nodig is, want hoe voorkomt het kabinet dat straks opnieuw te snel versoepeld wordt?

Zeker weten

Terwijl de bewindspersonen vrijdag niet hadden willen terugkijken op wat er fout was gegaan, kwamen er maandag dan toch excuses omdat de versoepelingen niet goed hebben uitgepakt. Excuses die Rutte woensdag tegenover de Kamer herhaalde. ‘We zitten in een ontzettend ellendige situatie die het kabinet zich aanrekent. Het is in de optelsom fout gegaan.’ De belangrijkste les? ‘Dat we altijd moeten zorgen dat we net zo lang doorvragen tot we alles zeker weten.’

Rutte en De Jonge hadden wat uit te leggen. Hoe heeft het in twee weken zo gigantisch kunnen mislopen? Hoe kan het dat het kabinet net als vorige zomer zo onvoorzichtig versoepelde, met, eveneens net als vorige zomer, een nieuwe besmettingsgolf tot gevolg.

‘Inschattingsfouten’, zeggen Rutte en De Jonge. Neen, zegt Jan Patternotte (D66): ‘Er zijn te grote risico's genomen.’ Maarten Hijink (SP) noemt het systeem van Testen voor Toegang een mislukking. ‘Een gesubsidieerde superspread. Het kabinet heeft geen inschattingsfouten gemaakt, maar kardinale blunders.’

Tegen het advies van het Outbreak Management Team in is gekozen voor toegangsbewijzen die 40 in plaats van 24 uur geldig zijn, is geen rekening gehouden met de inwerktijd van de vaccinaties en is de aanbeveling van het OMT om het thuiswerkadvies opnieuw in te voeren genegeerd. Dat gaat het kabinet beter doen. Afscheid nemen van Testen voor Toegang doet De Jonge niet, maar het systeem met toegangsbewijzen gaat op de schop voordat het nachtleven en de evenementensector weer open kunnen. ‘We hebben huiswerk te doen.’

Snelheid

Dat de adviezen in de wind zijn geslagen, had volgens De Jonge te maken met de lage besmettingsaantallen, waardoor nóg langer vasthouden aan beperkende maatregelen volgens het kabinet moeilijk was. Rutte schetste een sfeer waarin betrokkenen zelfs verder hadden willen gaan met het versoepelen en de afstandsregel helemaal hadden willen afschaffen. Partijgenoten van Rutte (VVD) en De Jonge (CDA) vielen hun bewindspersonen bij. Aukje de Vries (VVD): ‘Er zijn dingen misgegaan. Maar het is een grillig virus.’ Joba van den Berg (CDA) las de Kamer de les en herinnerde eraan dat de versoepelingen bij een meerderheid op steun konden rekenen.

Dat is te makkelijk, vond Attje Kuiken (PvdA). Zij wees op de kritische vragen en kanttekeningen van meerdere partijen in de Kamer bij de snelheid waarmee werd versoepeld. Bovendien is niet de Kamer, maar het kabinet verantwoordelijk voor de uitvoering van de versoepelingen en de communicatie. En ook daar zijn fouten gemaakt, aldus Lisa Westerveld (GroenLinks): ‘Wij hebben niet ingestemd met ‘Dansen met Janssen’ of het liedje van Grapperhaus, maar het heeft wel een enorme rol gespeeld in de beeldvorming dat alles weer kan.’

De Jonge: ‘Inderdaad, communicatie doet ertoe. Als we toen hadden geweten waar we nu staan, hadden we natuurlijk nooit die joligheid betracht. Die conclusie hoort bij de reflectie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden