Update

Kabinet stelt plan bij: regels bijstand minder streng

Het kabinet is bereid de veelbesproken aanscherping van de bijstand af te zwakken. De tegenprestatie voor de uitkering wordt dan niet langer landelijk verplicht voorgeschreven. Gemeenten mogen zelf weten of ze die wel of niet van bijstandsgerechtigden vragen.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken. Beeld anp

Ook de wachttijd van vier weken tussen het aanvragen en het krijgen van een uitkering vervalt als dwingende richtlijn, evenals het verplicht intrekken van de uitkering als iemand door zijn kleding (een boerka, bijzondere haardracht of een bivakmuts) het vinden van werk belemmert.

Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken wil deze verzachtingen vastleggen in afspraken met D66, ChristenUnie en SGP, waarmee zij de afgelopen tijd heeft onderhandeld over hun steun aan de bijstandsplannen.

Herfstakkoord
De regeringsfracties VVD en PvdA hebben weliswaar een meerderheid in de Tweede Kamer maar niet in de senaat. Eerder sloot het kabinet om die reden al het Woonakkoord en het Herfstakkoord met deze oppositiepartijen.

Opnieuw blijkt het kabinet nu bereid de eigen plannen fors bij te stellen. Eerder bleek al dat het kabinet de eis dat een bijstandsgerechtigde Nederlands moet spreken, wil vervangen door de plicht Nederlands te leren. De eis dat binnen korte tijd een diploma wordt gehaald, wordt daar niet aan gekoppeld omdat dat misschien niet voor iedere bijstandsgerechtigde haalbaar is.

Een twistpunt blijft nog de sollicitatieplicht voor alleenstaande bijstandsgerechtigden met kinderen jonger dan vijf jaar. Deze groep is nu collectief vrijgesteld maar zou voortaan wel moeten solliciteren. VVD en D66 zijn voor die plicht, CU en SGP tegen en de PvdA neemt een middenpositie in. Waarschijnlijk wordt ook hier de beslissing aan de gemeenten gelaten.

De verzachting van de aangekondigde maatregelen ligt vooral bij de VVD lastig. Deze partij wil gemeenten dwingen tot een hardere aanpak van bijstandsgerechtigden. Al jaren pleit de VVD voor verplicht sneeuwruimen in de winter en verplicht koffieschenken in bejaardenhuizen. Gemeenten, de vereniging van sociale diensten Divosa en de meeste oppositiepartijen in de Tweede Kamer zien echter weinig in een collectieve verplichting voor alle bijstandsgerechtigden.

Eigen beleid
Zij hechten aan de beleidsvrijheid van gemeenten. Die zijn sinds 2004 verantwoordelijk voor de bijstand en kregen daarmee de mogelijkheid eigen beleid te voeren. Door de aangekondigde maatregelen voelden zij zich gedegradeerd tot een 'uitvoeringsloket' van Haagse regels. Bovendien miskennen de aangekondigde regels in hun ogen de problemen van hele groepen uitkeringsgerechtigden.

Ten slotte zou het ondoenlijk zijn voor alle ruim 330 duizend bijstandsgerechtigden een zinvolle tegenprestatie te regelen. Daar komen na de geplande herkeuring van jonggehandicapten met een Wajong-uitkering naar verwachting nog eens 80?duizend mensen bij.

In een verslag aan de Tweede Kamer over experimenten met de vier weken wachttijd tussen aanvraag en toekenning van bijstand was Klijnsma eerder al uiterst lovend over de verschillen in aanpak tussen de deelnemende gemeenten en het geleverde 'maatwerk'.

 
Opnieuw blijkt het kabinet bereid de eigen plannen fors bij te stellen.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden