Kabinet steekt miljard extra in stadsvervoer

Het kabinet wil de komende vier jaar één miljard gulden extra investeren in het stedelijk openbaar vervoer. Belbussen en taxi's op afroep zullen op het platteland als alternatief gaan dienen voor bussen, die op vaste tijden rijden en vaak onrendabel zijn....

Van onze verslaggeefster

DEN HAAG

Dit zijn de hoofdlijnen waarmee de ministers Jorritsma van Verkeer en De Boer van Milieu het openbaar vervoer willen stimuleren. Door die aanpak moet het openbaar vervoer in 2004 zo'n 15 procent meer reizigers trekken.

De klant moet meer waar voor zijn geld krijgen, zei J. Oosterwijk, topambtenaar van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, maandag bij de presentatie van de plannen. De afgelopen jaren is er nauwelijks méér gebruik gemaakt van bus, tram en metro, als tenminste de groei als gevolg van de OV-jaarkaart voor studenten niet wordt meegerekend.

Om bedrijven te prikkelen tot betere prestaties, wordt het automatisme doorbroken dat een bedrijf het monopolie heeft. Een onderneming kan voor vijf jaar een concessie verwerven. Na vijf jaar wordt bezien of dit goed is gelukt. Zo niet, dan neemt de concurrent de regio over. De verwachting is dat meer competitie tot betere service en aantrekkelijker openbaar vervoer zal leiden.

De investeringsimpuls van één miljard gulden wordt besteed aan vrije busbanen, het verplaatsen van haltes en aan voorzieningen die de snelheid van het openbaar vervoer verhogen. De klanten vinden de traagheid en de slechte aansluitingen een groot nadeel.

Daarnaast wordt jaarlijks 750 miljoen gulden geïnvesteerd in metro's, tram- en spoorlijnen. Jorritsma en De Boer willen liever in infrastructuur investeren dan subsidies verstrekken om openbaar-vervoerbedrijven in stand te houden. Dit jaar draagt het rijk bijna twee miljard gulden bij in de bedrijfskosten van het stads- en streekvervoer. Deze 'subsidie' wordt geleidelijk minder, maar zal minder snel en steil dalen dan was voorzien. In 2004 moeten de bedrijven 42 procent (nu 36 procent) van hun exploitatiekosten zelf dragen.

Het rijk zal het openbaar vervoer meer overlaten aan de provincies als het gaat om regionaal vervoer, en aan de gemeenten als het gaat om lokaal vervoer. Op die schaal kan beter worden bezien wat nodig is. Deze overheden kunnen door hoge parkeertarieven het autogebruik ontmoedigen. Ze kunnen er ook voor zorgen dat er een buslijn is zodra een nieuwe woonwijk wordt opgeleverd.

Deze overheden gaan ook de concessies verlenen. Nu zijn de gemeenten nog vaak de beheerder van het plaatselijke bedrijf. Die vervlechting wordt beëindigd. Om de doelmatigheid te vergroten, wordt het vervoer voor gehandicapten en voor leerlingen samengevoegd.

Voorlopig blijft de strippenkaart nog het betaalmiddel voor het openbaar vervoer. Maar op den duur wordt de kaart vervangen door een chipkaart. Als die er eenmaal is, kan elk bedrijf op elke afzonderlijke rit afrekenen. Nu geldt een ingewikkeld systeem om de opbrengst van de strippenkaart over alle bedrijven te verdelen. Met een chipkaart kunnen bedrijven ook verschillende tarieven in rekening brengen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden