Kabinet snoeit in ontwikkelingshulp

Het kabinet bezuinigt 310 miljoen gulden op ontwikkelingssamenwerking. De bezuiniging is nodig om de begroting voor dit jaar rond te krijgen....

Van onze verslaggevers

Het kabinet heeft twee dagen vergaderd over de bezuinigingen. Premier Kok zei vrijdagavond na afloop van de ministerraad dat voor zowel dit als volgend jaar afspraken zijn gemaakt om de uitgaven in de hand te houden. Bovendien is er voor dit en volgend jaar honderd miljoen gulden extra uitgetrokken voor noodhulp en vredesoperaties. Minister Peper van Binnenlandse Zaken krijgt 250 miljoen extra om de voorgenomen drieduizend nieuwe agenten te kunnen aanstellen.

Premier Kok weigerde bedragen te noemen. Hij wil de Voorjaarsnota van minister Zalm van Financiën afwachten, die eind deze maand naar de Kamer gaat. Kok zei wel: 'De bezuinigingen doen pijn, maar ze zijn draagbaar.'

Lange tijd is met angst en beven naar de nieuwe bezuinigingsronde uitgezien. Het was voor het eerst dat een paars kabinet tussentijds moest bezuinigen. De tegenvallende economische groei, de waterschade voor ten minste een miljard gulden en de stijging van de kosten van asielzoekers waren daaraan debet.

De laatste weken werd al duidelijk dat minister Zalm van Financiën de situatie ernstiger had ingeschat dan nodig was. Aanvankelijk werd gesproken over een bedrag van ten minste vier miljard gulden. Het kabinet bleek uiteindelijk twee miljard nodig te hebben, waarvan een miljard met wat sprokkelwerk bijeen kon worden gebracht.

Het andere miljard moest worden gehaald op de departementen. Ontwikkelingssamenwerking, dat ook ten tijde van de formatie onder vuur lag, is met 310 miljoen gulden fors aangesproken. Daarover is voortdurend overleg geweest met minister Herfkens in China. Zij stemt met de bezuiniging in.

De bedragen die op andere departementen werden gehaald, zijn kleiner. Het budget voor Ontwikkelingssamenwerking blijft overigens groeien, omdat het is gekoppeld aan het bruto nationaal product, dat nog steeds stijgt.

Een deel van het geld van Ontwikkelingssamenwerking (130 miljoen) gaat naar de opvang van asielzoekers. Op Ontwikkelingssamenwerking is ontstemd gereageerd op de extra korting, omdat minister Herfkens net haar nieuwe programma gereed had. 'Het is een ordinaire bezuiniging, die ten koste van de echte hulp gaat', zegt een betrokkene.

Een meevaller voor het kabinet was dat de kosten van de asielzoekers veel minder fors zijn gestegen dan verwacht. Meer uitgeprocedeerde asielzoekers worden teruggestuurd en er komen minder asielzoekers dan geraamd. Dat scheelt dit jaar een paar honderd miljoen, volgend jaar minstens een half miljard.

Het kabinetsberaad kon soepel verlopen omdat Zalm in de begroting voor volgend jaar onderscheid heeft gemaakt tussen reële kosten en inflatiegebonden uitgaven, zoals lonen en uitkeringen. Daarover wordt pas deze zomer beslist, omdat dan de juiste inflatiecijfers bekend zijn. 'Het is een buitengewoon vruchtbare manier geweest om de problemen op te lossen', aldus Kok.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden