Kabinet sluit belastingakkoord met D66 en CDA

D66 gaat na een tegenstem in de Tweede Kamer alsnog akkoord met het Belastingplan van het kabinet. Na enkele veranderingen van staatssecretaris Wiebes (Financiën) zal de partij in de Eerste Kamer vóór stemmen, waardoor een door het kabinet beloofde lastenverlichting van 5 miljard euro toch doorgaat. Met D66 en het CDA hebben coalitiepartijen VVD en PvdA zich van een meerderheid in de senaat verzekerd. Tot dit weekeinde dacht het kabinet nog een deal te kunnen sluiten met ChristenUnie en SGP, maar die poging strandde zondag, waarna plan B in werking trad: D66.

CDA-leider Sybrand Buma in gesprek met D66-leider Alexander Pechtold.Beeld anp

Staatssecretaris Eric Wiebes van Financiën wist tot nu toe alleen het CDA te overtuigen van zijn plannen. Zijn Belastingplan kreeg daarom in november in de Tweede Kamer ruim voldoende stemmen van VVD, PvdA en CDA, maar die drie partijen komen in de Eerste Kamer vijf zetels tekort voor een meerderheid.

Wiebes schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat hij met een aanpassing van zijn oorspronkelijke plan komt. Zo'n novelle moet eerst door de Tweede Kamer voordat het ook naar de Eerste Kamer gaat. Cruciaal is dat het CDA met de veranderingen akkoord gaan, anders heeft het kabinet alsnog geen meerderheid.

De christendemocraten hebben laten weten akkoord te kunnen gaan met wat Wiebes voorstelt. Dat de staatssecretaris ook meldt dat er een wetsvoorstel komt om gemeenten de gelegenheid te geven meer eigen belastingen te heffen, neemt het CDA voor kennisneming aan. De partij is daartegen, maar dat is geen reden voor het CDA om tegen Wiebes' Belastingplan te stemmen.

De Eerste Kamer debatteert op 14 en 15 december over het Belastingplan en stemt 22 december. De hoofdmoot van het Belastingplan is een lastenverlaging op arbeid van 5 miljard euro.

Beeld anp

Wat doet Wiebes om D66 te paaien?

- Vanaf 2017 gaat de arbeidskorting langzamer omlaag. Dit kost de schatkist 224 miljoen euro en betekent belastingverlaging voor werkenden met een inkomen tussen de 35.000 en 125.000 euro.
- Vanaf 2017 komt er 100 miljoen extra bij voor de ouderenkorting, een lastenverlichting voor gepensioneerden. Eerder had het kabinet die korting al met 100 miljoen verhoogd.
- Al vanaf volgend jaar wordt de grens voor de vermogensbelasting verhoogd. Dat betekent dat een vermogen tot 24.437 euro onbelast is. Nu is dat 3.000 euro minder.
- Huiseigenaren die energiebesparende maatregelen in hun huis nemen, krijgen subsidie. Daarvoor maakt het kabinet volgend jaar 100 miljoen extra vrij.
- Er komt vanaf 2017 extra geld voor kinderopvangtoeslag: 100 miljoen.
- Volgend jaar komt het kabinet met een voorstel waarmee gemeenten vanaf 2019 voor 4 miljard aan eigen belastingen kunnen heffen. Tegelijk gaat de inkomstenbelasting met 4 miljard omlaag wat minstens 15.000 banen zou opleveren.

Maandenlange zoektocht eindigt alsnog bij D66

Staatssecretaris Wiebes presenteerde voor de zomer zijn belastingplannen voor 2016. Het kabinet wilde in elk geval de lasten op arbeid verlagen met 5 miljard euro. De oppositie werd uitgenodigd om mee te praten over hervorming van het belastingstelsel, dat de afgelopen jaren een steeds grotere kluwen van toeslagen en aftrekposten is geworden.

Wiebes slaagde er niet in een nieuwe gelegenheidscoalitie te smeden. D66 vond zijn plannen te weinig ambitieus en hekelde de geringe werkgelegenheid die ze zouden opleveren. GroenLinks zag te weinig duurzaamheid in de voorstellen. Het CDA weigerde deel te nemen aan besloten onderhandelingen. PVV en SP deden van meet af aan niet mee met de gesprekken.

Sinds de zomer deed de staatssecretaris verwoede pogingen alsnog de broodnodige oppositiesteun te verwerven voor zijn Belastingbegroting voor volgend jaar. Tot zijn groeiende verbazing was het cadeau aan de burger van 5 miljard niet voldoende om oppositiepartijen te overtuigen. Alleen het CDA omarmde de lastenverlichting, maar Wiebes had meer partijen nodig om ook in de Eerste Kamer zeker te zijn van zijn zaak.

Bijna bereikte hij een akkoord met CDA, de SGP en de ChristenUnie. Die drie oppositiepartijen vonden elkaar in hun strijd voor het verbeteren van de financiële positie van gezinnen met één kostwinner. Tot dit weekeinde hadden de 'Christelijke 3' de voorkeur van het kabinet. Maar omdat de drie met het oog op de deadline van een eventuele novelle naar de zin van het kabinet niet snel genoeg over de brug kwamen, kozen premier Rutte, minister Dijsselbloem van Financiën en Wiebes zondag voor D66. Maandag werden de plannen verder uitgewerkt en dinsdagochtend liet het CDA weten akkoord te gaan.

Alle ‘D66-maatregelen’ worden betaald door de inkomstenbelasting minder te verlagen dan het kabinet in het oorspronkelijke belastingplan van plan was. Daarmee vormen de maatregelen geen extra lastenverlichting.

'Meer ambitie'

Thom de Graaf, voorzitter van de D66-fractie in de Eerste Kamer, vindt dat er nu meer 'ambitie' in het nieuwe belastingstelsel komt, zei hij tegen persbureau ANP. De afspraken zorgen voor lagere lasten, meer banen en extra vergroening. Dat waren belangrijke voorwaarden voor D66 om het Belastingplan te kunnen steunen, aldus De Graaf. D66-leider Alexander Pechtold is verheugd dat 'we de constructieve samenwerking tussen het kabinet en D66 hebben kunnen voortzetten. Nu ligt er een belastingstelsel dat Nederland vooruitbrengt.'

'De dag waarvan je wist dat die zou komen', was de enigszins schampere reactie van CDA-leider Sybrand Buma. 'In de kern blijft het belastingplan zoals het was, met lastenverlichting voor veel mensen. Daarom zijn wij voor. Er zitten een paar kleine wijzigingen in. D66 wilde 100 duizend banen en een miljard versleutelen. Dit levert geen banen op en is een verschuiving van 200 miljoen op 5 miljard. Dat had prima in de Kamer besproken kunnen worden. Blijkbaar moet het weer via het achterkamertje van het ministerie.'

Staatssecretaris Wiebes.Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden