Kabinet-Rutte saneert zonder te hervormen

Ik verheugde me op deze column

Frank Kalshoven

Zo’n rechts kabinet zou vast en zeker allerlei maatregelen nemen waar linkse mensen weliswaar schande van spreken maar die, in redelijkheid, bijzonder verstandig zijn.

Lekker aan de kant van het kabinet-Rutte gaan staan, terwijl de goegemeente ertegen is – een lekker contrair stukje.

Geen hervormingen
Maar het lukt niet. Met de beste wil van de wereld kan ik in het document Vrijheid en verantwoordelijkheid, dat VVD en CDA hebben afgescheiden, een lijn ontdekken die aanleiding geeft tot enig enthousiasme. Als dit het beste is wat rechts te bieden heeft – laat dan maar.

Het CDA-congres heeft wat dat betreft een makkie vandaag. Waarom een moeilijke discussie voeren over de PVV als er overigens kraak noch smaak zit aan het afgesloten regeerakkoord? Waarom moeilijk doen als er weinig te winnen is?

Hervormingen, die hebben we nodig. Maatregelen die de Nederlandse economie sterker maken en op termijn geld besparen voor de schatkist. Dat die hervormingen er van deze ploeg niet zouden komen inzake de woningmarkt en het rekeningrijden – akkoord. Maar dan toch zeker wel op het terrein van de arbeidsmarkt en de pensioenleeftijd? Neen.

Grote werken
VVD en CDA maken geen woord vuil aan het ontslagrecht of de beperking van de duur van de WW, en nemen een allesbehalve krachtig standpunt in over de AOW- en pensioenleeftijd. Ze lopen aan de leiband van de PVV, die zoals bekend op sociaal-economisch terrein even conservatief is als de SP.

Gaat het kabinet op economisch terrein dan helemaal niets doen? Jawel, ik zie twee ‘grote werken’, en die zijn beide interessant.

Ten eerste neemt het kabinet zich voor de regelingen aan de onderkant van de arbeidsmarkt - de Bijstand, de uitkering voor jonggehandicapten Wajong en de Sociale Werkplaatsen - samen te voegen en de uitvoering eenduidig te beleggen.

Daar is potentiële winst te behalen, niet in de laatste plaats voor de betrokkenen. Dat het kabinet deze samenvoeging gepaard laat gaan met zeer zware bezuinigingen, doet afbreuk aan dit op zichzelf genomen prima idee.

Lastenverzwaringen
Het tweede grote werk is de sanering van het bestuur en het ambtenarenapparaat. Rutte en Verhagen gaan ministeries samenvoegen, bestuursorganen opheffen, en in vier jaar tijd afscheid nemen van zo’n honderdduizend werknemers in de publieke sector.

Als zij slagen waar al hun voorgangers faalden, hebben ze een majeure slag geslagen. Helaas vinden we nergens in het regeerakkoord een maatregel die aanleiding geeft te denken dat deze ambitie kans van slagen heeft.

Bij gebrek aan hervormingen moeten de openbare financiën op orde worden gebracht met slagerswerk en belastingverhogingen. Ja echt, lastenverzwaringen.

Terwijl Rutte het overleg over Paars-plus afgelopen zomer afbrak, omdat belastingverhogingen wat hem betreft taboe waren, presenteert hij nu doodleuk een rechts regeerakkoord dat de lasten voor burgers en bedrijven per saldo structureel met zo’n 6 miljard euro verhoogt.

Slagersmes
Het slagerswerk wordt gekenmerkt door twee dingen: eindeloze hoeveelheden sprokkelpostjes en boterzachte grote klappen. De grootste klap hangt samen met de hervorming van bestuur en ambtenarenapparaat.

Inclusief het bevriezen van de ambtenarensalarissen in 2011 denkt het kabinet hiermee structureel 7 miljard te bezuinigen. Het Centraal Planbureau – dat het financiële kader bij het regeerakkoord doorrekende – schrijft beleefd op dat het hier geen jota van gelooft.

Mochten alle bezuinigingen niettemin doorgang vinden, dan daalt het financieringstekort de komende jaren wel netjes door naar een tekort van minder dan 1 procent in 2015.

Nooit lekker gegeten
Ondanks de typering van FNV-voorzitter Agnes Jongerius (‘een rijkeluiskabinet’) zijn Rutte en Verhagen er in geslaagd de pijn van de bezuinigingen redelijk te verdelen. De koopkrachtplaatjes laten een beeld zien van 0 tot min 0,5 procent, zonder grote uitschieters.

‘De ambitie is de goede uitgangspositie van Nederland voor de toekomst te verzekeren, uit te breiden en te versterken’, schrijven Rutte en Verhagen. Ik lees het aan de voorgenomen maatregelen domweg niet af.

Als rechts Nederland bij dit alles de vingers aflikt, dan heeft het nog nooit lekker gegeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden