Kabinet probeert koopkrachtverlies te beperken

Het kabinet probeert het koopkrachtverlies te beperken voor de laagste inkomens, gezinnen met kinderen en AOW'ers. Dit zeggen ingewijden over de begrotingsbesprekingen die het kabinet vandaag afrondt.

Premier Mark Rutte arriveert op het Binnehof voor een ministerraad. Beeld anp

Koopkracht wordt, zo is de verwachting in Den Haag, komende Prinsjesdag het kernwoord. Die koopkracht gaat onafwendbaar achteruit. Voor het eerst sinds de door recessie getekende jaren tachtig gebeurt dat minstens drie jaar achter elkaar.

De groepen die naar verluidt wat extra's krijgen, zijn tegelijk de Nederlanders van wie het kabinet had gehoopt dat het koopkrachtverlies niet zo erg zou toeslaan. Maar volgens het Centraal Planbureau (CPB) is hun koopkrachtdaling juist hoger dan het gemiddelde van 0,75 procent.

Koopkrachtvergaderingen
Hoe hun koopkracht deels gaat worden gerepareerd en wat dat de schatkist gaat kosten, daar wilde minister van Financiën De Jager gisteren niets over zeggen. 'Dat moet u aan de koopkrachtminister vragen', zei hij. Maar die, minister Kamp van Sociale Zaken, wilde evenmin iets zeggen over de koopkrachtverwachtingen.

De twee kwamen uit de Trêveszaal na een vergadering met het voltallige kabinet over de rijksbegroting, de Miljoenennota, kortom Prinsjesdag - dinsdag 20 september. Die besprekingen, de begrotingsraden, waren de afgelopen weken elke dinsdag, woensdag en donderdag. Te beginnen met de kleintjes, zoals van het Koninklijk Huis en de Staten Generaal, passeerden alle deelbegrotingen de revue. Soms wel vijf op een dag.

Totale begroting
Elke minister mag over alle departementale begrotingen meepraten, want de regel is dat de totale begroting moet kloppen met wat in het regeerakkoord van vorig jaar vlak na Prinsjesdag is afgesproken. Dat is dat er 18,3 miljard euro minder en 3,5 miljard euro meer wordt uitgegeven. Per saldo moet in 2015 de begroting 14,7 miljard euro lager zijn dan in 2010.

Uitgangspunt, maar geen regel, is wel dat elke minister zijn eigen broek ophoudt. Neem de tegenvaller van Kamp van 250 miljoen euro die hij heeft doordat er meer werkloosheidsuitkeringen uitgaan dan begroot. Hij zal daar binnen zijn begroting zelf compensatie voor moeten zoeken. Alleen in uiterste nood kan hij een kwart miljard bij zijn collega's proberen bijeen te bedelen.

Schuldencrisis
Het herstel van de economie vlakt af en de Europese schuldencrisis is in volle gang. De Jager voorziet weliswaar dat dit effect heeft op de rijksbegroting, maar het leidt volgens hem niet tot problemen.
Die zijn er pas als de zogenoemde signaalmarge wordt overschreden. Dat is een vondst van De Jager. Als het tekort op zijn begroting meer dan een procentpunt lager is dan in 2010 beoogd, gaat de hele zaak op de schop.

Voor 2012 rekent De Jager met een tekort van 2,7 procent van het bruto nationaal product. Dat is zo'n 16 miljard euro. Als dat tekort oploopt tot boven de 3,7 procent, moeten alle begrotingsbesprekingen opnieuw. Maar extra bezuinigingen zijn volgens De Jager niet nodig, hoewel hij wel zegt dat de inkomsten van het Rijk dalen en de uitgaven toenemen.

Griekenland
Wat dat laatste betreft: de meeste financieel specialisten in de Tweede Kamer zijn ervan overtuigd dat de eurocrisis en meer specifiek de reddingsoperaties voor Griekenland Nederland vroeger of later geld gaan kosten. Om die reden wil het CPB somberder vooruitzichten aan De Jager verstrekken. Dat is een grote stap, want het kabinet baseert daar blind zijn rijksbegroting op.

De Jager schrijft op zijn weblog dat veel mensen hem vragen of er door de schuldencrisis nu extra moet worden bezuinigd. 'Ik kan me voorstellen dat die vraag leeft', schrijft De Jager. 'Een simpel ja of nee is echter niet mogelijk.'

Waar de Europese crisis volgens De Jager dan wel voor zorgt? 'Een voorzichtige Miljoenennota.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.