Kabinet: pensioen kan eerlijker voor jonge werknemer

De opbouw van pensioen wordt eerlijker als de premies voortaan direct aan het pensioen van de premiebetaler worden toegevoegd. Daarmee wordt de subsidie afgeschaft van jongeren aan hun oudere collega's. En ook de subsidie van laagopgeleiden aan hoogopgeleiden. De hervorming kan in 2020 in gaan.

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken.Beeld anp

Dat is de kern van de pensioen-toekomstvisie die het kabinet vrijdag presenteerde. Dit kabinet neemt er zelf geen beslissing over maar schuift de aanbeveling door naar het volgende kabinet. De knoop moet in de volgende kabinetsformatie worden doorgehakt na de verkiezingen in maart 2017.

Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken ziet twee problemen in het huidige pensioenstelsel. Eén: jongeren subsidiëren in feite de pensioenopbouw van ouderen. Zij krijgen te weinig pensioen toegekend voor hun premie, ouderen teveel. De honderd euro die een 20-jarige aan pensioenpremie betaalt, kan nog bijna 50 jaar belegd worden voordat het als pensioen wordt uitbetaald. In de praktijk krijgt de 20-jarige uiteindelijk te weinig pensioen toegekend voor zijn inleg. De 100 euro van een 60-jarige werknemer kan nog maar 7 jaar belegd worden, maar toch krijgt deze werknemer onevenredig veel pensioen toegekend voor dit bedrag. Twee: Laagopgeleiden subsidiëren door hun lagere levensverwachting hoger opgeleiden die een langere levensverwachting hebben en daardoor langer pensioen krijgen.

Niet van deze tijd

Dit systeem past volgens het kabinet uitstekend bij een baan voor het leven bij één werkgever. Maar dat is niet meer van deze tijd waarin werknemers vaker van baan wisselen, soms werknemer zijn en soms zelfstandige of op middelbare leeftijd zelfstandige worden, nadat ze jarenlang oudere collega's hebben gesubsidieerd met hun pensioenpremie. Als de wijziging wordt doorgevoerd, wordt het volgens het kabinet voor werkgevers ook aantrekkelijker oudere werknemers in dienst te nemen omdat bij zogenoemde premieregelingen de hoogte van de premie dan losstaat van de leeftijd.

Het afschaffen van deze subsidiëring is een ingewikkelde procedure. Middelbare werknemers hebben jarenlang hun oudere collega's gesteund bij de pensioenopbouw maar profiteren na afschaffing van de subsidie zelf niet van hun jongere collega's. Compensatie kost 100 miljard euro, zo berekende het Centraal Planbureau. Dat kan worden opgebracht door de pensioenpremies iets te verhogen.

Het kabinet stelt nu om voor de iets hogere pensioenpremie dezelfde belastingregels te laten gelden als voor de gewone premie. Dat betekent dat er nu geen belasting over wordt betaald, maar later wel als het pensioen wordt uitbetaald. Dit voorstel kost de overheid 40 miljard euro aan belastinginkomsten. Voor de overgang wil het kabinet tien tot 25 jaar de tijd nemen. De rekening wordt dan ook over die termijn uitgesmeerd. De staatsschuld zou kunnen oplopen en dat heeft geen gevolgen voor de Europese begrotingsregels, meent het kabinet.

Pensioenpremies omlaag

Het kabinet stelt voor om de verandering in 2020 door te voeren omdat de pensioenpremies dan in de praktijk niet omhoog hoeven. Zoals het er nu uitziet kunnen de pensioenpremies in dat jaar juist omlaag door het vervallen van de laatste prepensioenregelingen en door de naderende AOW-leeftijdsverhogingen. Door de premies dan niet te laten dalen maar gelijk te houden, kunnen pensioenfondsen de overgang financieren, redeneert het kabinet. De situatie verschilt echter van fonds tot fonds, omdat het ene fonds meer middelbare werknemers heeft dan het andere. Hoe de verschillen uitpakken, vergt nog enige studie.

In 2006 zijn bij de afschaffing het vroegpensioen overgangsregelingen afgesproken waarvan de laatste in 2020 aflopen. Daardoor zou de pensioenpremie dan omlaag kunnen. De AOW-leeftijd wordt in 2021 67 jaar en wordt daarna gekoppeld aan de levensverwachting. Daardoor gaat ook het pensioen later in, kan het pensioenvermogen langer worden belegd en zou de premie ook omlaag kunnen.

Het kabinet ziet haar visie op de pensioenen vooral als advies aan de politieke partijen die nu hun programma's schrijven voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. Deformatie gaat daarna waarschijnlijk tussen vier partijen om zo verzekerd te zijn van een meerderheid in de Eerste Kamer. Hervorming van het premiesysteem is dan makkelijker af te spreken dan een complete pensioenhervorming. Daarover lopen de visies van politieke partijen nu nog ver uiteen, zeker als vier partijen het samen eens moeten worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden