NIEUWSnieuwe dividendbelasting

Kabinet pakt onbelaste dividendstromen naar belastingparadijzen aan

Het kabinet wil per 2024 een nieuwe dividendbelasting invoeren om belastingontwijking door Nederlandse brievenbusmaatschappijen tegen te gaan. 

Staatssecretaris Hans Vijlbrief van Financiën arriveert vrijdag op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

De nieuwe belasting moet voorkomen dat buitenlandse eigenaren van in Nederland gevestigde investeringsmaatschappijen winstuitkeringen onbelast doorsluizen naar belastingparadijzen als de Kaaimaneilanden en Bermuda. Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat zulke dubieuze geldstromen groter zijn dan eerder gedacht.

Staatssecretaris Hans Vijlbrief van Fiscale Zaken kondigde de maatregel vrijdag aan na de ministerraad. Het tarief van de nieuwe bronbelasting op dividenden zal gelijk zijn aan het hoogste tarief van de vennootschapsbelasting. In 2021 is dat tarief 21,7 procent. Met ingang van volgend jaar heft Nederland al bronbelasting op rente en royalty’s die vanuit Nederland worden overgemaakt naar zogenoemde ‘laagbelastende jurisdicties’. Dat zijn landen met een winstbelasting van minder dan 9 procent en landen die op de zwarte lijst van de Europese Unie staan, in totaal 24 landen. Naast de Kaaimaneilanden en Bermuda zijn dat onder andere de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein, Turkmenistan, de Seychellen en de Kanaaleilanden Guernsey en Jersey.

Dividendstromen

Het kabinet was in 2018 al van plan om per 2020 een bronbelasting voor dividenden in te voeren, omdat in dat jaar de reguliere dividendbelasting van 15 procent afgeschaft zou worden. Vanwege luide protesten in de Tweede Kamer ging die afschaffing, die vooral Unilever en Shell zou bevoordelen, echter niet door. Het kabinet zag vervolgens ook van de bronbelasting op dividenden af, omdat die niet langer nodig zou zijn.

Daarbij hield het kabinet geen rekening met het feit dat aandeelhouders die meer dan 50 procent zeggenschap hebben over een in Nederland gevestigd bedrijf, geen dividendbelasting betalen op grond van de fiscale deelnemingsvrijstelling. Dit was een maas in de wet, maar het kabinet ging er tot nu toe van uit dat dividenduitkeringen nauwelijks gebruikt worden om belasting te ontwijken, dus dat de per 2021 geldende bronbelasting op rente en royalty’s de meeste ‘foute’ geldstromen wel zou afdekken.

Nieuw onderzoek van De Nederlandsche Bank heeft echter aangetoond dat de dividendstromen naar belastingparadijzen vanuit Nederland vele miljarden groter zijn dan eerder aangenomen. Die geldstromen zijn niet verwaarloosbaar, zoals het kabinet in 2016 nog dacht. Het kabinet ging er op basis van eerder onderzoek van uit dat brievenbussen 22 miljard euro per jaar onbelast doorsluizen naar belastingparadijzen. In werkelijkheid gaat het (in 2018) om een bedrag van 37 miljard euro. Zeker enkele miljarden van die onbelaste geldstromen naar belastingparadijzen zijn dividenduitkeringen. Vandaar dat het kabinet nu ook die maas in de wetgeving wil dichten.

De bronbelasting op dividenden wordt pas over vier jaar ingevoerd, omdat de Belastingdienst vanwege capaciteitsproblemen niet in staat is deze nieuwe wetgeving eerder in de systemen te verwerken. Vijlbrief wil wel voor het einde van deze kabinetsperiode met een wetsvoorstel komen.

Het Centraal Planbureau en een aantal wetenschappers uitten in 2018 scherpe kritiek op de nieuwe bronbelastingen van het kabinet, omdat die niet effectief genoeg zouden zijn tegen belastingontwijking. Er zijn nogal wat landen waar de vennootschapsbelasting officieel hoger is dan 9 procent, maar die zoveel belastingvrijstellingen aanbieden, dat bedrijven feitelijk een veel lager tarief of niks betalen. Volgens Vijlbrief is het voor de Belastingdienst te ingewikkeld om te controleren hoeveel belasting de brievenbussen werkelijk betalen in die landen, en is alleen wetgeving die uitgaat van de officiële belastingtarieven uitvoerbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden