Kabinet: ongeluk MH17 uitgesloten, onderzoek beperkt zich tot aanslag

Het onderzoek naar de oorzaak van de crash van vlucht MH17 richt zich alleen nog op scenario's met een aanslag van buitenaf: 'De bewijzen dat het vliegtuig met een raket is neergehaald lijken zich op te stapelen', schrijft het kabinet in een brief aan de Tweede Kamer.

Onderdelen van de gecrashte Boeing van Malaysia Airlines in het oosten van Oekraïne.Beeld anp

Het kabinet baseert zich op informatie van het Openbaar Ministerie, dat onderzoek deed naar vier mogelijke scenario's. Een ongeluk of een terroristische aanslag van binnenuit worden zo onwaarschijnlijk geacht, dat het OM zich beperkt tot onderzoek naar een aanslag vanaf de grond of vanuit de lucht. Fred Westerbeke, hoofdofficier van justitie van het landelijk parket van het OM, zegt deze week in het Duitse weekblad Der Spiegel dat er nog geen sluitend bewijs is. 'Als we iemand echt voor het gerecht willen halen, hebben we bewijzen nodig en meer dan een gesneden stuk uit een telefoongesprek van internet.' Het OM heeft Amerika en Rusland gevraagd om respectievelijk satellietbeelden en radardata.

Het kabinet wil de eindrapporten afwachten voordat er definitieve conclusies worden getrokken. 'Het is verleidelijk te speculeren over de toedracht van de ramp, maar juist de Nederlandse regering kan dat niet doen', benadrukken de ministers Opstelten, Koenders en Hennis. 'Nederland leidt de internationale onderzoeken naar de toedracht van de ramp en het strafrechtelijke onderzoek en kan geen conclusies trekken zonder de onafhankelijkheid van de officiële onderzoeken aan te tasten.'

Een aanleiding voor de brief was berichtgeving in Duitse media over het onderzoek. Volgens Der Spiegel is de Duitse inlichtingendienst BND na onder meer onderzoek van satellietbeelden tot de conclusie gekomen dat pro-Russische rebellen het Maleisische lijntoestel hebben neergeschoten. Ze deden dat met een op het Oekraïense leger buitgemaakte BUK-raketinstallatie.

Identificatie

Volgens de Duitse inlichtingendienst zijn de beweringen van de rebellen en Rusland dat het toestel door de Oekraïners met een raket zou zijn neergehaald onjuist. Hetzelfde geldt volgens de BND voor de geruchten dat een Oekraïens gevechtsvliegtuig in de buurt van het Maleisische toestel zou hebben gevlogen. Uit het onderzoek blijkt volgens de BND ook dat de Oekraïense opnamen die moesten bewijzen dat de rebellen achter de ramp zaten, zijn vervalst.

Over de publicatie in Der Spiegel schrijven de ministers: 'De conclusies zoals gemeld door Der Spiegel zijn geheel voor haar eigen rekening. Scenario's op basis van inlichtingen en open bronnen, waaronder het rapport van de OVV, kan en mag men niet gelijk stellen aan een deskundig technisch onderzoek dat een rechterlijke toets kan doorstaan.'

De Nederlandse Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) kwam in september met voorlopige conclusies, zonder dat hij in staat was geweest op de rampplek zelf onderzoek te doen. De Raad stelt dat het vliegtuig is uiteengespat nadat het door een groot aantal objecten met hoge snelheid was doorboord. De Raad meed daarbij het woord 'raket' en sprak zich niet uit over de schuldvraag. Het definitieve rapport met de exacte toedracht van de ramp zou er over uiterlijk een jaar moeten zijn.

Op dit moment zijn nog steeds geen grote wrakstukken geborgen, meldt de brief. De eerste prioriteit is en blijft de repatriëring van stoffelijke overschotten en persoonlijke bezittingen. Van 14 slachtoffers is de identiteit nog niet vastgesteld. Van 9 vermisten is nog geen DNA gevonden op de aanwezige lichaamsdelen, van 5 vermisten is wel DNA aangetroffen, maar daarvan is niet zeker dat hiermee identificatie kan plaatshebben, schrijft het kabinet verder.

De kans is groot dat de hervatting van de repatriëringsmissie moet wachten tot het voorjaar, aldus de ministers, omdat 'de kans op
sneeuwval snel toeneemt in november'.

Een Russische Buk-raketinstallatie.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden