Kabinet onderzoekt alle 4.000 belastingafspraken met multinationals

De Belastingdienst gaat alle afspraken die de fiscus de afgelopen zeven jaar maakte met multinationals zelf onderzoeken. Staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) maakte vanochtend bekend dat de fiscus gaat bekijken of bij alle vierduizend deals de juiste procedures zijn gevolgd.

Staatssecretaris Menno Snel van Financiën. Beeld ANP

Aanleiding is een ruling met het concern Procter & Gamble waarbij de juiste procedures niet zijn gevolgd, hetgeen de multinational een belastingvoordeel van bijna 170 miljoen euro opleverde.

Het niet volgen van voorgeschreven procedures is niet acceptabel, schrijft Snel in een brief aan de Tweede Kamer. Hij reageert daarin op onthullingen over de Paradise Papers. Deze documenten over internationale belastingontwijking brachten de fout rondom Procter & Gamble aan het licht. Een Nederlandse belastinginspecteur handelde daarbij alleen, waar hij de fiscale afspraken juist aan een gespecialiseerd team van collega's had moeten voorleggen.

Staatssecretaris Snel benadrukt dat het nieuwe kabinet afspraken in het regeerakkoord heeft gemaakt, waarmee Nederland volgens de bewindsman een nieuwe weg inslaat in de strijd tegen belastingontwijking. Het belastingregime van Nederland krijgt van EU-lidstaten kritiek omdat het zou neigen naar dat van een belastingparadijs.

De rulings zijn daar volgens de critici een uiting van. Reden waarom GroenLinks aandrong op het onderzoek dat Snel er nu naar gaat doen. Tegenstanders zien die afspraken als belastingdeals, waarbij een multinational met de fiscus over het meest aangename belastingregime onderhandelt. Snel en zijn voorgangers zien dat als een volstrekt verkeerde voorstelling van zaken en benadrukken dat rulings slechts een vooraankondiging zijn van de Belastingdienst; hoe die de multinational fiscaal zal gaan behandelen.

Onuitgewerkte plannen

Uitgesloten is dat de belastingafspraken openbaar worden gemaakt, omdat de Belastingdienst wettelijk een geheimhoudingsplicht heeft en geen openbare informatie mag geven over individuele belastingplichtigen. Ook zou met openbaarmaking volgens de Belastingdienst bedrijfs- en concurrentiegevoelige informatie naar buiten komen.

Rutte III heeft onuitgewerkte plannen om buitenlandse bedrijven voortaan belasting te laten betalen over rente, royalty's en ook dividenden die via een Nederlandse brievenbus stromen naar een belastingparadijs zoals de Kaaimaneilanden, Jersey of Panama. 'We willen een eind maken aan de situatie dat firma's zich alleen op papier in Nederland vestigen om belastingvrij miljoenen te kunnen rondpompen', staat in het regeerakkoord.

Het voorgenomen kabinetsbeleid moet de beheerder van de meeste van de 10 duizend brievenbus-bv's, de trustkantoren, de wind uit de zeilen nemen. Tegelijk moeten De Nederlandsche Bank en de Belastingdienst het leven van deze sector zuur maken met meer sanctiemiddelen en opsporingscapaciteit.

Schimmige lijstjes

Dat is zowel een principiële keuze van het centrum-rechtse kabinet, als de afweging van een koopman. Met de enorme, maar grotendeels lege trustsector komt Nederland op de verkeerde, schimmige lijstjes. Rutte III wil juist stabiliteit, voorspelbaarheid en betrouwbaarheid uitstralen om echte, serieuze, internationale bedrijven te verleiden hier hun met mensen gevulde hoofdkantoor neer te zetten.

De Tweede Kamer riep het nieuwe kabinet al op om de wetten en regels die belastingontwijking en fiscale constructies proberen aan te pakken, te herzien en aan te scherpen. Het was de conclusie van een parlementaire commissie die in een 'mini-enquête' versneld onderzoek deed naar belastingontwijking. Omdat het is uitgesloten dat de 'belastingontwijkingbranche' zichzelf reguleert, zo redeneerde de parlementaire ondervragingscommissie fiscale constructies, zal de wetgever dat nog strenger moeten doen.

De vier coalitiepartijen waren in hun verkiezingsprogramma's weinig concreet over belastingontwijking en brievenbusmaatschappijen. De VVD heeft het alleen over het aanpakken van belastingontduiking. Over belastingontwijking geen woord. Het CDA schrijft: 'We pakken lege brievenbusfirma's aan.' D66 wil daarvoor 'strengere vestigingscriteria hanteren'. ChristenUnie vindt dat Nederland zich in moet spannen 'om te voorkomen dat multinationale bedrijven belastingbetaling ontwijken of ontduiken'.


De zoveelste 'Leaks' en 'Papers' - en nu?

Paradise Papers
Van Bono tot koningin Elizabeth en van Apple tot Uber: deze personen en bedrijven worden genoemd in de Paradise Papers.

Einde van het fiscale paradijs aan de Noordzee?
De Paradise Papers zetten opnieuw de schijnwerpers op de Nederlandse spilfunctie bij belastingontwijking. Rutte III wil daar met een nieuwe belasting wat aan doen, maar het is onzeker of dat genoeg zal zijn (+).

Wie durft er een eind te maken aan de belastingparadijzen?
Na de 'Luxemburg Leaks' en 'Panama Papers' liggen opnieuw miljoenen documenten op straat die aantonen hoe de allerrijksten massaal de belastingen ontwijken. Wat is er terechtgekomen van de plannen om hier korte metten mee te maken? (+)

Beschaafde belastingontwijkers
Weer staan klinkende namen met belastingallergie in de krant, in al hun naakte gierigheid. Weer is er verbijstering, schrijft Sheila Sitalsing (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden