Nieuws Klimaatvoorstellen

Kabinet: Nederland moet zo snel mogelijk aan de elektrische auto

Alle Nederlanders moeten zo snel mogelijk aan de elektrische auto, vindt het kabinet. Om dat te bereiken wil het leasemaatschappijen de komende jaren verplichten hun wagenpark geleidelijk te transformeren naar 100 procent elektrische auto’s. 

Een automobilist laadt zijn elektrische auto bij een snellaadstation van Fastned. Beeld anp

Autobezitters die op fossiele brandstoffen blijven rijden gaan een beetje meer betalen (bijvoorbeeld via een iets hogere wegenbelasting of een iets hogere benzine-accijns) en er komt een substantiële aanschafsubsidie op tweedehands elektrische auto’s om ook niet-leaserijders te verleiden over te stappen op elektrisch.

Daarnaast moet er zo snel mogelijk een uitgebreid landelijk netwerk van snellaadstations komen. Gemeenten en oliemaatschappijen moeten dat samen regelen door respectievelijk grond en geld ter beschikking te stellen.

Randvoorwaarden

Dit staat in de kabinetsreactie op de vergroeningsvoorstellen van de klimaattafels, die minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat vrijdagmiddag heeft gepresenteerd. Het kabinet geeft daarmee de randvoorwaarden aan voor het Klimaatakkoord, dus de grenzen waarbinnen de vijf klimaattafels maatregelen kunnen bedenken om de Nederlandse CO2-uitstoot voor 2030 met 49 procent terug te dringen. 

Die laatste doelstelling staat in het regeerakkoord. Het kabinet geeft de klimaatonderhandelaars ook een harde deadline mee om met resultaten te komen: vóór 1 december moet er een alomvattend Klimaatakkoord liggen.

Onderhandelingspositie

Om de onderhandelingen te bespoedigen, gaat het kabinet de komende twee maanden actief mee-onderhandelen. Aan elke klimaattafel (Elektriciteit, Industrie, Gebouwde Omgeving, Mobiliteit en Landbouw) zit een hoge ambtenaar die van het kabinet een budget heeft meegekregen dat als smeerolie kan dienen. Hoe hoog die budgetten zijn, dus hoeveel geld minister van Financiën Wopke Hoekstra heeft gereserveerd om de klimaatdoelstellingen binnen bereik te brengen, houdt het kabinet geheim om zijn onderhandelingspositie te beschermen.

Het kabinet omarmt ook het voorstel van de klimaattafel Industrie om bedrijven die veel broeikasgassen uitstoten mee te laten betalen aan de energietransitie. Hoe dat moet gebeuren, bijvoorbeeld in de vorm van een CO2-heffing, is nog onderwerp van gesprek. Het kabinet verzacht de pijn voor de grootvervuilers met de afspraak dat de volledige opbrengst van deze industriële vervuilerstaks wordt besteed aan subsidies voor bedrijven die het goede voorbeeld geven en investeren in vergroeningsprojecten.

Minister Eric Wiebes van Economische Zaken en Klimaat. Beeld ANP

Subsidie

Als het gaat om het verduurzamen van woningen, is het kabinet huiverig voor al te grote lastenverzwaringen voor gasgebruikers. Het kabinet is bereid de energiebelasting op aardgas voor kleinverbruikers iets meer te verhogen dan in het regeerakkoord staat, maar dat gaat hoogstens om enkele centen per kubieke meter. 

De ‘extreme’ variant in het voorstel van de klimaattafel Gebouwde Omgeving (een verhoging van de aardgasprijs met 20 cent) gaat het kabinet te ver omdat dit huizenbezitters teveel op kosten zou jagen. Het probleem is dan wel dat het Planbureau van de Leefomgeving in zijn doorrekening van de klimaatvoorstellen opmerkte dat zo’n minimale verhoging van de aardgasprijs te weinig zoden aan de dijk zet. Zo’n kleine prijsprikkel is onvoldoende om particuliere huiseigenaren te verleiden fors te investeren in isolatie en warmtepompen.

Wortel

Het kabinet gebruikt dan ook liever de wortel dan de stok en wil de subsidies verruimen voor woningeigenaren die hun huis verduurzamen. Er bestaat al een flinke subsidie op de aanschaf van een warmtepomp (van 1.000 tot 2.500 euro), maar die zou na 2021 beëindigd worden. Het kabinet wil die subsidie langer door laten lopen en ook meer subsidie beschikbaar stellen voor woningisolatie. 

Het benodigde geld komt deels uit de post SDE+-subsidies, waaruit nu vooral windmolens en zonneparken worden gefinancierd. Het kabinet gaat ervan uit dat zulke projecten de komende jaren rendabeler worden en daardoor minder subsidie vereisen, zodat er meer geld overblijft voor huiseigenaren die hun woning verduurzamen. Het kabinet wil eigenaren van particuliere huurwoningen net als woningcorporaties dwingen hun woningvoorraad te verduurzamen door hen de norm op te leggen dat hun woningen voor een bepaald jaar minimaal energielabel B moeten hebben.

Gebouwgebonden financiering

Een probleem waar het kabinet nog geen oplossing voor heeft is de financiering van het onrendabele deel van de woningverduurzamingsoperatie. Gebouwgebonden financiering, een banklening waarmee huiseigenaren isolatie en warmtepompen kunnen bekostigen, lost dat probleem niet op. 

Banken willen namelijk alleen een lening verstrekken voor het deel van de investering dat zichzelf in een aantal jaren terugverdient door middel van de besparing op de energierekening. Maar bij een groot aantal huizen verdient de investering zich niet volledig terug. Dat deel willen banken niet financieren en moeten woningbezitters dus uit eigen zak betalen of gesubsidieerd krijgen. De klimaattafel Gebouwde Omgeving moet de komende twee maanden een oplossing bedenken voor dit probleem.

Die vijf klimaattafels, wat is daar aan besloten?

Lees hier hoe Nederland er op energiegebied over twaalf jaar uit moet zien

‘Stop met polderen. Je laat de kalkoen toch ook niet meebeslissen over het kerstdiner?’

Bedrijven en andere belanghebbenden onderhandelen met de overheid over het Klimaatakkoord. Dat wordt helemaal niks, verwacht oud-kroonlid van de SER Klaas van Egmond. Zijn boodschap aan voorstanders van een betekenisvol akkoord: ‘Stop ermee’. Lees hier het volledige interview.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.