Opinie

'Kabinet moet numeri fixi beroepsonderwijs snel invoeren'

Pak de mismatch tussen studievoorkeuren van jongeren en de vraag van bedrijven aan, want er dreigt een immens tekort aan werknemers met een technische achtergrond. Dat schrijft Chris van Bokkum. 'Er zijn te weinig storingsmonteurs en te veel jongeren met een sportopleiding.'

Vwo-leerlingen werken aan een eigen constructie die uiteindelijk door middel van luchtdruk in beweging moet komen. © ANP

Het aantal technisch opgeleiden moet van 25 naar 40 procent, zo staat te lezen in het Masterplan Bèta en Techniek dat oud-Shell-topman Rein Willems deze week aan minister Verhagen aanbood namens de topsectoren. De topsectoren vrezen immers een groot tekort aan goed opgeleide technici, vooral op mbo-niveau.

TechniekTalent.nu - het landelijke samenwerkingsverband van acht technische bedrijfstakken - roept het kabinet daarom dringend op het beroepsonderwijs fundamenteel anders te benaderen. Bijvoorbeeld door numeri fixi in het beroepsonderwijs te introduceren. Want het is vijf voor twaalf.

Mismatch studievoorkeuren
Het is een hardnekkig probleem: de mismatch tussen studievoorkeuren van jongeren en de vraag van het bedrijfsleven. Veel jongeren komen van school zonder de vereiste kwalificaties of studeren af in de verkeerde richtingen. Vooral opleidingen als sport, beweging en recreatie zijn populair. Terwijl er in de komende jaren juist een grote behoefte is aan technische vakmensen.

Het recente rapport van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) maakt dit opnieuw overduidelijk. Omdat in de nabije toekomst veel oudere werknemers met pensioen gaan, loopt het tekort aan technisch personeel in 2016 op tot 155.000 arbeidskrachten, bij een aantal beschikbare banen van 442.000. Op dit moment kiezen slechts 2 op de 10 leerlingen voor een techniekopleiding, terwijl dat er 4 op de 10 moeten zijn.

Gebrek aan storingsmonteurs
Nu al zijn die tekorten voelbaar in diverse sectoren, die van groot belang zijn voor onze 'economische motor'. Denk aan het gebrek aan storingsmonteurs dat onlangs nog tot chaos op het treinspoor leidde. Het is slechts een voorbeeld van een veel structureler probleem. Bij gebrek aan goed opgeleide vakmensen zijn Nederlandse bedrijven inmiddels genoodzaakt om technici uit het buitenland te halen. Terwijl jongeren met bijvoorbeeld een populaire sportopleiding werkloos thuis zitten. Maatregelen zijn onontkoombaar.

TechniekTalent.nu heeft als landelijk samenwerkingsverband van acht technische sectoren vorig jaar in totaal 30 miljoen euro voor vijf jaar beschikbaar gesteld. Bedoeld om samenwerking tussen het regionale onderwijs en bedrijfsleven op gang te brengen. En meer instroom van leerlingen in het hele onderwijs (van vmbo tot hbo en wo) te realiseren, onder meer door een positiever beeld van werken in de techniek te bieden aan ouders en leerlingen.

Ondersteuning is nodig
Maar deze impuls van het bedrijfsleven kan alleen aanslaan als deze door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen wordt ondersteund. In het huidige onderwijsbeleid is ingezet op bredere 'verzamelstudies', waarmee het vakmanschap wordt uitgehold. Het technisch bedrijfsleven pleit daarom voor een fundamentele hervorming van het onderwijsbeleid, waarbij de nadruk weer komt te liggen op beroepsgericht opleiden, met een aantrekkelijke leeromgeving en gemotiveerde, onderlegde docenten.

Daarnaast zou een snelle invoering van numeri fixi voor het beroepsonderwijs gewenst zijn, zodat leerlingen relevante beroepskeuzes maken. Techniek moet bovendien een herkenbaar onderdeel worden van de basisvorming in het voortgezet onderwijs en op de basisschool moeten naast de Cito-toets ook de technische vaardigheden getoetst worden.

Zonder voldoende technische leerlingen, en dus toekomstige technici, loopt de Nederlandse economie vast. Met alle gevolgen voor onze welvaart van dien. Laten we dat met vereende krachten zien te voorkomen.

Chris van Bokkum is directeur van TechniekTalent.nu.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden