nieuws pfas

Kabinet maant bouwers werk snel te hervatten nu omstreden pfas-norm is versoepeld

Minister Van Veldhoven (Milieu en Wonen) kondigde vrijdag nog voor het einde van de ministerraad aan dat de nieuwe soepelere normen voor pfas-chemicaliën in de grond en het water met onmiddellijke ingang van kracht zijn. ‘Veel grond- en baggerwerkzaamheden kunnen nu weer door’, verwacht de minister. Volgens haar liggen projecten nu soms onnodig stil.

Bouwvakkers in Helmond, waar gewoon kon worden doorgebouwd de afgelopen weken. De stad had al met eigen maatregelen geanticipeerd op de pfas-norm. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In de strijd tegen CO2, stikstof en pfas-chemicaliën in het milieu leek die laatste categorie van meet af aan het makkelijkst oplosbaar. Het was immers geen rechter of internationaal verdrag dat de bouwers eerder dit jaar de duimschroeven aandraaide, maar het kabinet zelf: nadat bleek dat poly- en perfluoralkylstoffen (pfas) in de bodem, het grondwater, sloten en rivieren veel wijder verspreid waren dan gedacht, kondigde Van Veldhoven zelf in de zomer een strenge norm aan: voor substantiële hoeveelheden grond met meer dan 0,1 microgram pfas per kilogram golden plotseling strenge vervoers- en verwerkingsbeperkingen. Duizenden bouwers en grondverzetbedrijven konden prompt hun grond niet meer kwijt. Van Veldhoven lag sindsdien onder vuur omdat niet alleen de benadeelde bedrijven, maar ook veel toxicologen vonden dat ze de lat wel erg laag had gelegd. 

Na adviezen van milieu-instituut RIVM en waterinstituut Deltares durft de minister het aan om de norm nu in elk geval tijdelijk te verhogen tot 0,8 microgram pfas per kilo grond. Voor de subcategorie PFOS (onder meer gebruikt om pizzadozen, Tefalpannen en regenkleding water- en vetafstotend te maken) gaat de norm naar 0,9 microgram in de grond en 3,7 microgram in de waterbodem. De instituten studeren intussen nog op definitieve normen. Die worden in de zomer van 2020 verwacht.

Minister Van Veldhoven van Milieu en Wonen stond vrijdag de pers te woord op het Binnenhof. Beeld Sem van der Wal / ANP

Van Veldhoven spoorde de bouwbedrijven, maar ook gemeenten, provincies en waterschappen vrijdag aan om ervoor te zorgen dat bouwprojecten nu ook echt weer snel door kunnen. Zij benadrukt dat er meer mogelijk is dan velen denken en dat nogal wat projecten te lang en soms onnodig stil liggen. Zo is een pfas-meting pas nodig bij partijen grond van meer dan 100 duizend kilo. Daarboven moet wel worden gemeten, maar de wachttijden bij de laboratoria zijn inmiddels teruggebracht. ‘De uitslag zal er in één tot twee weken zijn’, verwacht een woordvoerder van het ministerie. Vervolgens hangt het er in hoge mate van af waar de grond naartoe gaat. Als er huizen of bedrijven op gebouwd gaan  worden, ligt de norm hoger dan voor landbouw- of natuurgebieden. 

Stikstofuitstoot

De pfas-ingreep is de tweede stap die het kabinet dit najaar zet om uit de bouwimpasse te komen. De verlaging van de maximumsnelheid bood onlangs al net genoeg beperking van de stikstofuitstoot om in elk geval in delen van het land nog even door te kunnen met bouwprojecten in de buurt van natuurgebieden, al is het probleem daarmee nog lang niet opgelost 

Het wachten is daarom nu op drastischer stikstofplannen: het kabinet is daarover nog in druk overleg met de provincies. Naar verluidt zijn ze het vrijdag ‘op hoofdlijnen’ eens geworden, maar details ontbreken nog. Zeker is dat zij gezamenlijk willen aansturen op het uitkopen of verhuizen van vele honderden veehouders. Het uitgangspunt is dat niemand gedwongen wordt om te stoppen met boeren. Het kabinet belooft een goede uitkoopregeling op vrijwillige basis. Hoeveel veehouders hiervoor in aanmerking willen komen, is nog niet bekend. 

Pfas: hoe gevaarlijk is dat spul nou echt? 
Maandenlang lagen bouwwerkzaamheden stil vanwege zorgen over pfas-chemicaliën in de bodem. Vrijdag presenteerde het kabinet een nieuw pfas-beleid, dat de bouw weer op gang moet helpen. Hoe bepalen wetenschappers hoeveel pfas gevaarlijk zijn? En wanneer slaat verstandige voorzorg om in peperduur paniekvoetbal? Onze wetenschapsredactie beantwoordt de belangrijkste vragen. 

De tijdbom onder het stikstofdossier tikte al twee jaar, maar het ministerie wilde het niet horen
Nederland is al maanden in de ban van een stikstofcrisis. De onbeantwoorde vraag: waarom was het ministerie zo slecht voorbereid op de uitspraak die het vergunningenstelsel deed instorten? Op zoek naar de drijfveren achter een alles-of-niets-spel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden