Nieuws Moskeeën

Kabinet maakt buitenlandse geldstromen naar moskeeën openbaar

Het kabinet gaat openbaar maken welke Nederlandse moskeeën buitenlandse financiering ontvangen uit ‘onvrije landen’ – zoals Saoedi-Arabië, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten – en hoe hoog dat bedrag is. Dat beloofde minister Blok van Buitenlandse Zaken woensdag in een verhit Tweede Kamerdebat over de buitenlandse geldstromen naar islamitische gebedshuizen.

Beeld ANP

Eerder werd deze informatie alleen vertrouwelijk gedeeld met de Kamer en enkele burgemeesters. Blok noemde het openbaren van de geldstroomlijst in april nog ‘onverstandig’ omdat Golfstaten dan niet meer bereid zouden zijn deze informatie te delen.

Inmiddels heeft Blok de belofte van twee landen – Koeweit en Saoedi-Arabië  dat ze toch akkoord zijn. ‘Hoeveel transparantie we daarin krijgen zal per land verschillen, maar die medewerking krijgt u van mij’, aldus Blok tegenover kritische Kamerleden. De regeringen van de Golfstaten waarschuwen alvast dat private geldstromen buiten hun zicht vallen. De informatie zal dus incompleet zijn.

De onthulling van de officiële geldstromen is een eerste kleine stap in een al jaren durend gevecht tussen Kamer en kabinet over de transparantie van buitenlandse financiering van moskeeën. Kamerleden en ook burgemeesters vrezen dat Golfstaten via financiële steun proberen radicale ideologieën in Nederland te verspreiden.

Onlangs onthulden Nieuwsuur en NRC Handelsblad bijvoorbeeld dat zeker dertig islamitische organisaties de afgelopen jaren geld vroegen of kregen uit Golfstaten. Onder de geldontvangers zijn moskeeën waar na overboeking van het geld werd gepredikt over de voordelen van vrouwenbesnijdenis en de jihad in Syrië.

Pleidooi voor verbod

Een meerderheid in de Tweede Kamer pleit inmiddels voor een verbod op financiering van moskeeën uit ‘onvrije landen’ als dat leidt tot ‘ongewenst gedrag’. ‘Ik kan mij niet anders voorstellen dan dat daar een wettelijke basis voor komt’, zegt onder anderen het Kamerlid Bente Becker namens de grootste regeringspartij VVD.

Voorgaande kabinetten deelden de zorg over financiering die leidt tot radicalisering wel, maar geloofden meer in de zachte aanpak, via diplomatieke kanalen, om belangrijke handelsrelaties niet te schaden en uit angst om alle medewerking van de  betrokken landen juist te verliezen. In het regeerakkoord van het huidige kabinet staat voor het eerst iets feller dat wordt gekeken of de geldstromen ‘beperkt’ kunnen worden. Dat blijkt in de praktijk niet eenvoudig.

D66-minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken) wees tijdens het vier uur lange debat woensdag consequent op de juridische complexiteit. ‘Ik herken de frustratie. Er zijn allerlei aanwijzingen voor ongewenst gedrag, en toch blijkt het in de praktijk moeilijk om hier iets aan te doen. Vanuit de overheid zijn we nu op zoek naar juridische gronden om in te grijpen.’ Hij verwacht in ‘oktober een overzicht van de mogelijkheden’ te hebben.

Beeld ANP

Koolmees benadrukte dat de wet weinig ruimte biedt om nu al op te treden. Prediken dat je voor vrouwenbesnijdenis bent is bijvoorbeeld niet per se strafbaar, het uitvoeren wel, legde de minister uit. Bovendien verhindert de wet dat alleen buitenlandse financiering naar moskeeën wordt stopgezet. Dan mag het Vaticaan ook geen geld meer doneren aan de Sint-Janskathedraal in Den Bosch.

‘Buitenlandse financiering is niet verboden’, zegt Koolmees, maar wel ‘problematisch’ als die bijdraagt aan ‘onverdraagzaamheid’ en radicale ideeën die indruisen tegen de Nederlandse democratie. ‘Dat willen we aanpakken.’ Hoe? ‘Dat onderzoeken we’, herhaalt Koolmees keer op keer, tot frustratie van Kamerleden.

Ook minister Sander Dekker (Rechtsbescherming, VVD) komt niet veel verder dan dat hij wil ‘onderzoeken’ of gemeenten alvast moskeeën kunnen aanpakken als zij geld aannemen uit dubieuze landen. CDA en ChristenUnie stelden eerder al voor om vergunningen en subsidies te weigeren aan moskeeën die zich hieraan schuldig maken.

Alleen Denk en PvdA wezen tijdens het debat nadrukkelijk op de vele goedwillende moslims in Nederland die zelf ook niets met radicale imams te maken willen hebben. Koolmees beaamde: ‘Mensen die hier het meeste last van hebben zijn de moskeebezoekers zelf. Ouders die zien hoe hun kinderen vergiftigd worden met radicale ideeën.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.