Kabinet komt eindelijk uit de startblokken

Vergeleken met vorig jaar, toen het tweede kabinet-Balkenende met een knal uiteenspatte na een bizarre ontknoping van de crisis rond Verdonk en Hirsi Ali, eindigde dit parlementaire jaar in een serene stemming....

In de afgelopen maand presenteerde het kabinet een beleidsplan dat ten opzichte van het regeerakkoord niet al te veel nieuws bevatte. Interessanter was dat de nieuwe ploeg een aantal opmerkelijke zaken deed met maatschappelijke organisaties en in de EU. Zo sloot het kabinet een akkoord met de gemeenten over een pardonregeling voor dertigduizend uitgeprocedeerde asielzoekers. De onderhandelingen over een nieuw EU- verdrag ter vervanging van de afgewezen Europese Grondwet leverden goede resultaten op voor Nederland. En vorige week werd een geslaagd overleg gevoerd tussen regering en sociale partners over een banenplan voor tweehonderdduizend kansarme werklozen.

Met andere woorden: na een politiek onmogelijke verkiezingsuitslag (geen meerderheid voor rechts en geen meerderheid voor links), een formatie in afzondering en honderd dagen praten met het volk plus het oplaten van een hele serie luchtballonnen, is het kabinet eindelijk uit de startblokken gekomen.

Pijnloos regeren bestaat niet. Ook dat werd de afgelopen junimaand zichtbaar. De pardonregeling bestaat vooralsnog vooral op papier. Staatssecretaris Albayrak werd geconfronteerd met muiterij van burgemeesters die niet willen meewerken aan het uitzetten van illegalen die buiten de pardonregeling vallen.

De sfeer rond de succesvolle onderhandelingen in Brussel werd al snel bedorven door angst voor en onenigheid over het houden van een raadgevend referendum over het nieuwe verdrag.

En het akkoord op de participatietop is niet meer dan voorwaardelijk. Pas als het ontslagrecht is versoepeld, komen de werkgevers over de brug met extra banen.

Dan was er de afgelopen week nog een opvallende schijnbeweging. Minister Van Middelkoop (Defensie) liet eerst weten de intentie te hebben de missie in Afghanistan te verlengen, maar slikte dat later in. Deze kwestie zal later in de zomer politieke opwinding veroorzaken.

Het kabinet overtuigt dus nog niet. Toch heeft het weinig te duchten van het parlement. Want de oppositie overtuigt evenmin. Alleen GroenLinks kwam vorige maand met een uitgewerkte tegenbegroting.

De kopstukken van de drie regeringspartijen zitten in het kabinet. Er is sprake van wat de vroegere VVD-leider Nijpels strategisch monisme noemde: de regeringsfracties zijn met handen en voeten aan de regeringsploeg gebonden. De fractievoorzitters worden regelmatig in het Torentje van premier Balkenende ontboden voor overleg. Zij beseffen maar al te goed dat profileringsdrang slechts contraproductief werkt.

Ook bij de oppositie is er niemand die rekening houdt met een kabinetscrisis op korte termijn. Integendeel: aan het Binnenhof kijkt iedereen reikhalzend uit naar de eerste begroting van het nieuwe kabinet. Want op Prinsjesdag weten we pas echt wat de coalitie van CDA, PvdA en CU met Nederland van plan is.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden