Analyse

'Kabinet kiest juiste richting met de inzet op omscholen'

Om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen, introduceert de minister van Sociale Zaken de brug-WW. Gaat dat werken?

Minister Asscher van Sociale Zaken. Beeld anp

Een van de schaarse verrassingen in de Miljoenennota 2015 was dinsdag de crisismaatregel tegen de werkloosheid: de 'brug-WW'. Het kabinet-Rutte II wil de arbeidsmarkt op gang helpen met deze noviteit. Met de brug-WW hoopt minister Asscher van Sociale Zaken twee vliegen in één klap te slaan. Ten eerste wil hij werklozen en werknemers die ontslag boven het hoofd hangt zo snel mogelijk aan ander werk helpen. Ten tweede moet de brug-WW een hardnekkig probleemoplossen: de mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Nogal wat technische bedrijven hebben chronisch moeite hun vacatures vervuld te krijgen, terwijl er een overschot aan bouwvakkers is.

Omscholen is de enige oplossing, concludeert het kabinet. Tot nu toe is het echter moeilijk om werklozen op te leiden voor een ander vak. Wie een WW-uitkering ontvangt, heeft immers sollicitatieplicht en moet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. Die eis gaat niet samen met het volgen van een opleiding of omscholingstraject.

De brug-WW heft deze belemmering per 1 januari op. Bedrijven die met een tekort aan bepaalde vakmensen kampen, kunnen dan subsidie aanvragen als ze (aanstaande) werklozen willen omscholen. Het kabinet heeft minstens 100 miljoen euro uitgetrokken om dit te betalen. Vakbonden en werkgevers verdubbelen dat bedrag. Bovendien behouden de omscholingskandidaten hun WW-uitkering voor de uren dat ze worden opgeleid. Het bedrijf hoeft de leerling-werknemers dus alleen loon te betalen voor de gewerkte uren, niet voor de scholingsuren. Dat scheelt flink in de kosten en zal de drempel voor bedrijven om leerwerktrajecten aan te bieden verlagen, denkt het kabinet. De WW vormt dan als het ware een brug naar werk, vandaar de naam.

Een nieuw beroep

De details van de maatregel moeten vakbonden en werkgevers nog uitonderhandelen. Een voorwaarde die het kabinet in elk geval stelt, is dat de brug-WW'ers een nieuw beroep leren. Het moet dus om omscholing gaan, niet om bijscholing.

De FNV wil een baangarantie van minstens een jaar aan de brug-WW koppelen, meldt bestuurslid Edwin Bouwers. Werkgevers zouden dan verplicht worden werklozen die ze hebben opgeleid na afloop van het scholingsprogramma nog zeker een jaar in dienst te houden. 'Als die opleiding nergens toe leidt, had de werkloze zijn WW-periode waarschijnlijk beter kunnen besteden', zegt hij. 'Bijvoorbeeld door te solliciteren of een andere, kansrijkere opleiding te volgen.'

MKB-Nederland en de werkgeversorganisatie van de technische industrie, FME, wilden gisteren nog niet ingaan op de brug-WW. Voormalig CNV-voorzitter Doekle Terpstra, dit jaar door het kabinet aangesteld om oplossingen te zoeken voor het tekort aan technisch personeel, noemt de brug-WW een 'welkom instrument'.

De Tilburgse arbeidsmarktjurist Ton Wilthagen is voorzichtig positief. 'Inzetten op omscholen is de juiste stap, want 60 procent van de Nederlanders die hun baan verliezen, kan niet meer aan de slag in zijn oude bedrijfstak.'

Een nadeel van de maatregel is dat werklozen in de bijstand er niets aan hebben, want zij hebben geen recht op WW. Voor jonge mensen met een beperkt arbeidsverleden duurt de WW-uitkering hoogstens enkele maanden. 'In twee maanden kun je niemand omscholen naar een totaal ander beroep', zegt Wilthagen. 'De maximale duur van de brug-WW mag dus niet te kort zijn. Ik vind het beschikbare budget van 200 miljoen euro ook niet heel erg veel. De brug-WW zal niet het grote verschil maken, maar het is goed dat het kabinet deze richting opgaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.