Kabinet kan gevoel van malaise wel gebruiken

Het economisch herstel van Nederland is 'zwak', 'broos' en 'kwetsbaar'. Sterker: het 'einde van de neergaande fase in de conjunctuur is nog niet bereikt'....

Dat het economisch barre tijden zijn, is duidelijk. In de Miljoenennota staat zelfs dat het in twintig jaar niet zo slecht is gegaan. Dat lijkt evenwel een betwistbare waarheid. In de jaren tachtig was de werkloosheid veel groter dan nu. De economische dalen waren dieper.

Wel is waar dat de huidige malaise inmiddels vier jaar duurt. Gemiddeld is de economische groei in de jaren 2001 tot 2004 slechts 0,5 procent per jaar geweest.

En dat is, inderdaad, in twintig jaar tijd, sinds de jaren tachtig, niet meer voorgekomen.

Maar het Centraal Bureau voor de Statistiek ziet herstel van de export. Het Centraal Planbureau stelt zijn groeiramingen voor het eerst in jaren naar boven bij. President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank rept van een 'economische lente' en ook de internationale economische trendwatchers OESO en het IMF zijn positief over de ontwikkelingen in Nederland.

Waarom dan toch die somberheid van Balkenende en de zijnen, die bovendien een zichzelf versterkend effect lijkt te hebben? Begin dit jaar klaagden vooraanstaande economen al in de Volkskrant dat het kabinet de economie 'de put in praat'. Door te somberen smoort het de economische groei. En kijk: vandaag blijkt uit de gegevens van de Macro Economische Verkenning van het Centraal Planbureau (CPB) dat het publiek weinig fiducie heeft in de goede werken van dit kabinet voor de economie, en mede daardoor minder uitgeeft.

Het kabinet zal ongetwijfeld niet doelbewust jokken over de economische vooruitzichten. Als het serieuze redenen heeft om somberder te zijn dan vele externe experts, wordt het interessant om te zien wie er binnen afzienbare tijd gelijk krijgt. Het is een gegeven dat het kabinet ook geen enkele behoefte heeft aan te vroegtijdige juichverhalen over de Nederlandse economie.

Het kabinet-Balkenende vindt namelijk dat het een hervormingskabinet is. Nederland 'is een gezonde arbeidsmoraal kwijtgeraakt', omschreef minister De Geus van Sociale Zaken onlangs de situatie. Net als de minister-president wordt hij niet moe te benadrukken, welke grote veranderingen er in beweging worden gezet om de economische structuur van Nederland te veranderen en daardoor te versterken.

De economische crisis is voor die structuurverandering a blessing in disguise, geven bewindslieden volmondig toe.

Het kabinet is in zekere zin gebaat bij een crisisgevoel, waarvan het bovendien weet dat het Nederlandse volk er maar moeilijk van doordrongen kan worden.

Als het kabinet-Balkenende II nu, na zijn eerste jaar, al zou schetsen dat het alweer een beetje beter gaat met Nederland, ligt het vervolg voor de hand. Uit vele monden zal de roep klinken om de zware en ingrijpende maatregelen in de sociale sector en de volksgezondheid terug te draaien of in ieder geval te verzachten. En daar hebben Balkenende en de zijnen in het geheel geen behoefte aan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden