NIEUWSmondkapjesplicht

Kabinet gaat mondkapje in openbare ruimte niet verplichten

Er komt geen landelijke mondkapjesplicht in de openbare ruimte. Het kabinet wil hier (voorlopig) niet aan, zo stellen Haagse ingewijden. Woensdag, als ook de 25 veiligheidsregio’s elkaar treffen, licht het kabinet dit besluit toe. 

Een gezin met mondkapjes voor het Centraal Station in Rotterdam.Beeld ANP

Het Outbreak Management Team (OMT) kwam dinsdag bijeen voor advies over het effect van mondkapjes. De Tweede Kamer had hierop aangedrongen vanwege het oplopende aantal coronabesmettingen in Nederland. Het kabinet krijgt het OMT-­advies woensdagochtend eerst te lezen, waarna het ’s middags in Utrecht wordt besproken met de 25 Nederlandse veiligheidsregio’s. 

Zij zouden elkaar pas over een paar ­weken ontmoeten, maar door de actualiteit treffen ze elkaar veel eerder. Het kabinet vaardigt Tamara van Ark, sinds deze maand minister van Medische Zorg, af naar het overleg. Een dag later, donderdag, wordt duidelijk hoe het OMT denkt over het in quarantaine gaan na reizen naar Nederland vanuit een gebied met een oranje reisadvies.

Lossere moraal

De discussie over het gebruik van een mondkapje wordt de laatste tijd scherper gevoerd. Aan de ene kant staan onder meer het kabinet, dat (nog) geen heil ziet in verscherping van de maatregelen, en het RIVM. Volgens het rijksinstituut ontbreekt eenduidig wetenschappelijk bewijs dat het dragen van een mondkapje zinvol is. Wel stelt het inmiddels dat mondkapjes mensen voorzich­tiger maken en het dragen kan leiden tot beter naleven van de regels. 

Aan de andere zijde van de discussie pleiten bijvoorbeeld de burgemeesters van Amsterdam (Halsema) en Rotterdam (Aboutaleb) voor strengere maatregelen. Zij zijn bezorgd over de lossere ­moraal die is gaan heersen in hun steden, het steeds vaker negeren van de anderhalve meter afstand en de daaruit voortvloeiende brandhaarden. 

Op Facebook liet premier Mark Rutte dinsdagavond mede namens minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) weten dat het oplopende aantal positieve gevallen het kabinet ‘natuurlijk’ zorgen baart. ‘Ook al is het zomer, we kunnen ontspannen maar zeker niet verslappen.’

Dat veel mensen zich laten testen stemt de premier positief, maar ‘het virus verspreidt zichzelf niet, mensen doen dat. Daarom gelden de basisregels onverminderd, overal en voor iedereen.’

Halsema eiste vorige week nog dat het kabinet ‘iets’ doet om de tweede golf in de kiem te smoren. Ze noemde daarbij ook een mondkapjesplicht. ‘Als zij beslissen dat de mondkapjes in de publieke ruimte niet nodig zijn, moet ik een heel lastige ­beslissing gaan nemen’, zei ze. ‘Luister ik naar de ondernemers in de stad of blijf ik het advies van het kabinet volgen?’

Haken en ogen

De afgelopen dagen rezen twijfels over de juridische houdbaarheid van een mondkapjesplicht op korte termijn. In afwachting van de coronawet, die het corona­beleid van een stevige juridische basis moet voorzien maar pas na het reces wordt behandeld, zou zo’n plicht moeten worden geregeld per noodverordening.

Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht aan de Universiteit Leiden, stelt echter dat dit een te grove inbreuk is op artikel 10 in de Grondwet, dat ‘de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer garandeert’. Het verplichten van het dragen van kleding zou alleen met een volwaardige wet kunnen. ‘En die is er niet, dus het kan niet’, aldus Voermans. ‘Natuurlijk is de volks­gezondheid ontzettend belangrijk, maar je kunt niet zomaar je democratische, rechtsstatelijke ziel verkopen.’

Paul Bovend’Eert, hoogleraar staatsrecht aan de Radboud Universiteit, meent juist dat ‘juridisch wel een mouw te passen is’ aan een mondkapje per noodverordening. Lokaal zouden burgemeesters een mondkapjesplicht langs die weg alsnog kunnen invoeren, denkt hij. ‘Ik kan niet zeggen dat de overheid heeft zitten slapen. De coronawet is in de maak, maar je moet regering en parlement wel de tijd geven. Intussen is het nog altijd crisis.’

Lees ook

RIVM: ‘Het virus verspreidt zich verder in Nederland’

Het virus breidt zich verder uit en de grootte van de clusters neemt toe. Opvallend veel jongeren blijken besmet. 

Kan het testapparaat de nieuwe hausse wel aan?

Het goede nieuws: de testbereidheid in Nederland neemt toe. De keerzijde: langer wachten op een test en soms dagen op de uitslag. Het ministerie belooft beterschap.

Is dit ’m dan: de gevreesde tweede golf?

In België, Noord-Spanje en Duitsland valt de term voortdurend en nu het aantal besmettingen in Nederland oploopt is het ook hier aan de orde: de ‘tweede golf’. Maar hoe herken je een tweede golf? En is zo’n golf onvermijdelijk?

Mondkapjesplicht, avondklok of ‘coronabubbel’: dit doen Europese landen om de tweede golf te voorkomen

Met nieuwe restricties hopen lokale instanties te voorkomen dat steden, regio’s of hele landen opnieuw op slot moeten. Een overzicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden