Kabinet gaat 26 gevangenissen sluiten

Justitie moet een miljard bezuinigen en daarom gaat het gevangeniswezen op de schop. 26 gevangenissen moeten in de komende vijf jaar de deuren sluiten. Ook gaan twee tbs-klinieken en één jeugdgevangenis dicht. Tegelijkertijd worden twee nieuwe inrichtingen gebouwd in Veenhuizen en Zaanstad. Het aantal tweepersoonscellen zal in de komende vijf jaar verdubbelen van ruim 1400 naar bijna 2800. Dat maakte staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie vandaag bekend.

De Bijlmerbajes sluit in 2016 Beeld ANP

Justitie moet één miljard bezuinigen op het budget van 7 miljard. Daarvan komt 340 miljoen euro voor rekening van de Dienst Justitiële Inrichtingen. Het gevolg is dat het aantal gedeelde cellen verdubbelt en bijna dertig gevangenissen gaan sluiten. Het aantal gevangeniscellen neemt de komende jaren met ruim 13 procent af. Over vijf jaar zijn er van de 12.595 plaatsen in de gevangenis nog 10.917 over. De Bijlmerbajes in Amsterdam sluit de deuren in 2016, en ook in het hart van Utrecht zullen in de toekomst geen gedetineerden meer worden vastgehouden.

De kwaliteit van het gevangeniswezen zal er echter niet onder lijden, volgens staatssecretaris Teeven: 'Straffen moeten ten uitvoer worden gebracht en we gaan geen mensen heenzenden. Er komt geen cellentekort en we gaan niet morren aan de veiligheid van medewerkers en gedetineerden.' De staatsecretaris sprak van zware maatregelen. 'Heel veel gevangenissen gaan dicht.' Wel worden de krimpregio's ontzien. In vergelijking met eerdere voornemens sluiten minder gevangenissen in het noorden van het land, Zuid-Limburg en Zeeland.

Door het sluiten van inrichtingen verliezen 3700 mensen hun baan. De staatssecretaris wekte de indruk dat voor al deze mensen elders werk te vinden is, bijvoorbeeld bij andere justitiële inrichtingen of bij de politie. Het kabinet trekt eenmalig 300 miljoen euro uit om mensen te begeleiden naar nieuw werk.

Twee op één cel
Gedetineerden krijgen de crisis de komende vijf jaar flink te verduren. Nu delen circa 1400 gevangenen vrijwillig een cel. Dat aantal moet omhoog naar 2800. Dat betekent dat gevangenen het samenleven niet meer kunnen weigeren. Tegelijkertijd bespaart het kabinet op de detentieomstandigheden. Avond- en weekendactiviteiten verdwijnen. Alleen het wettelijk minimum voor activiteiten blijft overeind. Een derde van de gedetineerden (omstreeks 4.100 van de ruim 12.000 gevangenen) krijgt te maken met een soberder regime.

Justitie wil tegemoetkomen aan de roep uit de samenleving tegen vervroegde vrijlating. Na twee derde van de straf weer vrijkomen is er niet meer bij, in de plaats daarvoor kunnen gevangenen in aanmerking komen voor elektronische detentie: de enkelband. Dat wordt echter geen pretje, benadrukt Teeven. 'Dus niet met een biertje op de bank, maar aan het werk.' Mensen die met drugs of alcohol worden betrapt op het werk, gaan terug naar de cel.

Ook op TBS wordt bezuinigd. De behandeling van tien jaar moet terug naar acht jaar indien dat mogelijk is. En dat is mogelijk, zei Teeven: 'Want we gaan levenslang toezicht invoeren op gewelds- en zedendelinquenten.'

Ten slotte ontkomt ook de vreemdelingendetentie niet aan de bezuinigingsronde. De inrichting in Alphen aan den Rijn gaat sluiten en wordt omgebouwd tot gevangenis. Zeist, Rotterdam en Schiphol blijven wel open.

Teeven zei dat hij reeds de burgemeesters van de getroffen plaatsen had geïnformeerd. 'Voor sommigen had ik goed nieuws, maar daar waar instellingen worden gesloten, was er verslagenheid.'

Deze gevangenissen gaan sluiten:
2014
Heerhugowaard Alkmaar, locatie Westlinge
Amsterdam, locatie Havenstraat
Almelo, locatie Niendure
Veenhuizen, locatie Bankenbosch*
Veenhuizen, locatie Fleddervoort (hier komt nieuwbouw)
Hoogeveen
Breda
Limburg Zuid, locatie Overmaze
Tilburg

2015
Haaglanden, locatie Scheveningen
Almelo
Arnhem, locatie de Berg
Achterhoek, locatie de Kruisberg Doetinchem
Utrecht, locatie Wolvenplein
Middelburg, locatie De Nederhof
Oldenkotte (Particuliere TBS-inrichting)

2016
Breda, locatie de Boschpoort
Haarlem
Amsterdam Over-Amstel
Amsterdam, locatie Tafelbergweg
Veldzicht (TBS-inrichting)
2Landen (Particuliere TBS-inrichting)

2017
Heerhugowaard Alkmaar, locatie Zuyderbos
Heerhugowaard Alkmaar, locatie Amerswiel
Grave, locatie De Marstal
Jeugdgevangenis De Heuvelrug Eikenstein

2018
Haaglanden, locatie Zoetermeer
Veenhuizen, locaties Esserheem en Norgerhaven (hier komt nieuwbouw)
Rotterdam, locatie Hoogvliet

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden