Kabinet en Verdonk blijven zitten

Het voltallige demissionaire kabinet blijft aan. De CDA-ministers komen tegemoet aan de motie van de Tweede Kamer over het niet uitzetten van asielzoekers. De VVD-bewindslieden zijn daar tegen, maar blijven aan met het oog op het landsbelang....

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) geeft haar asielportefeuille aan CDA-minister Hirsch Ballin (Justitie) omdat zij geen verantwoordelijkheid wenst te nemen voor het bereikte compromis. Zij krijgt een deel van het takenpakket van Hirsch Ballin.

‘Ik kan dit niet uitvoeren’, zei Verdonk. Zij krijgt een deel van het takenpakket van Hirsch Ballin: jeugdbescherming, preventie en reclassering.

Volgens de wens van een meerderheid in de Kamer wordt van groepen uitgeprocedeerde asielzoekers de uitzetting opgeschort. Daartoe behoren onder meer asielzoekers die kinderen hebben.

Dat is de uitkomst van een dag beraadslagingen over de motie van afkeuring tegen Verdonk, die bijna twaalf uur duurden.

‘Wij zijn het hier fundamenteel mee oneens. Maar met zeven ministers op belangrijke posten weg wordt het wel erg moeilijk om het land te regeren’, aldus vicepremier Zalm (VVD). Hij sprak van een ‘zwarte dag’ en zei dat zijn VVD-collega’s ‘zeer dicht’ tegen opstappen hebben aangezeten. ‘Sterker nog, ik heb aangekondigd dat wij daadwerkelijk ontslagen zouden willen worden.’ Maar de VVD blijft aan als ‘burgemeester in oorlogstijd’.

Volgens VVD-leider Rutte ‘waren we onder normale omstandigheden uit het kabinet gestapt. Maar vanwege de demissionaire status en om wille van het landsbelang gaan we hiermee akkoord’.

De linkse meerderheid in de Kamer toonde zich verguld over de uitslag van het crisisoverleg. ‘Dit is een overwinning voor de Tweede Kamer’, aldus PvdA-leider Bos. Halsema (GroenLinks) noemde het ‘volstrekt waanzinnig wat het kabinet heeft uitgedokterd. Maar het goede nieuws is: de koers van Verdonk is ten einde. De VVD is diep door het stof gegaan’. Ook SP-leider Marijnissen sprak van een ‘curieuze oplossing.’ Maar hij vond wel dat het kabinet ‘substantieel’ is tegemoet gekomen aan de wens van de Kamer.

De Tweede Kamer wachtte urenlang op een kabinetsreactie op twee, dinsdag aangenomen moties. Kort na middernacht legde premier Balkenende een verklaring af over de uitslag van de beraadslagingen. Donderdag wordt hierover in de Kamer nog een debat gevoerd.

Een meerderheid van PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, D66 en Partij voor de Dieren had dinsdagavond het kabinet in een motie verzocht een ‘pas op de plaats te maken’ bij de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers die voor 1 april 2001 hun eerste aanvraag hebben gedaan. Omdat minister Verdonk die motie weigerde uit te voeren, zegde dezelfde meerderheid het vertrouwen in haar op.

Premier Balkenende had tevoren verklaard dat het hele kabinet achter de weigering van Verdonk stond. Maar hij sprak tegen de motie van afkeuring niet het ‘onaanvaardbaar’ uit. Nu de motie is aangenomen, blijken de christendemocraten bereid zich aan te passen aan de nieuwe werkelijkheid.

‘Het is onze constitutionele verantwoordelijkheid naar de uitspraak van de Kamer te kijken’, zei een CDA-bron. Het dreigement van de VVD-ministers om bij een vertrek van Verdonk ook op te stappen veroordeelde hij als ‘lichtvaardig’ .

De confrontatie tussen het demissionaire kabinet en de nieuwe Tweede Kamer leidde tot grote verwarring op het Binnenhof. Omdat er geen geschreven staatsrecht bestaat dat een dergelijke confrontatie reguleert, wist niemand wat er moest gebeuren. PvdA-leider Bos noemde het gisteren ondenkbaar dat een minister aanblijft die het vertrouwen van de Kamer heeft verloren. ‘Dan kunnen we dit hele systeem wel opdoeken.’ De SGP-fractie stelde in de Kamer voor de Raad van State als ‘eerste reserve bij staatsrechtelijke noodsituaties’ te laten oordelen over de situatie.

Rita Verdonk in koortsachtig overleg, woensdagavond (ANP)
\N
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden