De Centrale Hemweg is een elektriciteitscentrale, NUON, energie, stroom.

Nieuws Kolencentrales

Kabinet dwingt vervroegde sluiting oudste kolencentrales af

De Centrale Hemweg is een elektriciteitscentrale, NUON, energie, stroom. Foto Joost van den Broek / de Volkskrant

De twee oudste Nederlandse kolencentrales moeten al voor 2025 sluiten of op een andere brandstof overstappen. Dat is vijf jaar eerder dan in het regeerakkoord staat. Vanaf 2030 geldt in Nederland een wettelijk verbod op het opwekken van elektriciteit met steenkool. Dat heeft het kabinet vrijdag besloten. Energiebedrijf RWE, eigenaar van twee van de vijf Nederlandse kolencentrales, dreigt met een rechtszaak.

Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat komt binnen enkele dagen met een wetsvoorstel. Tegen de NOS zei hij geen schadeclaims van de energiebedrijven te verwachten. Het kabinet gunt de eigenaren van de kolencentrales genoeg tijd om hun investeringen terug te verdienen, meent Wiebes. RWE, Nuon, Uniper en Engie krijgen de komende jaren bovendien miljarden euro subsidie om hun kolencentrales om te bouwen naar centrales die op biomassa (zoals houtpellets) draaien. RWE schrijft desondanks in een persverklaring: ‘Als de wet wordt ingevoerd zoals voorgesteld, zullen we juridische stappen overwegen.’

RWE  wil financiële compensatie, maar in zo’n compensatieregeling voorziet het wetsvoorstel van Wiebes niet. De Eemshavencentrale van RWE, die nog volledig met steenkool wordt gestookt, is pas drie jaar in bedrijf. RWE wijst erop dat het die centrale op aandringen van de Nederlandse overheid heeft gebouwd. Die investering van 3,2 miljard euro wil het bedrijf terugverdienen.

Blij met duidelijkheid

De oudere kolencentrales die vroegtijdig met het kolenverbod te maken krijgen, zijn de Hemwegcentrale in Amsterdam en de Amercentrale in Geertruidenberg. Het kabinetsbesluit betekent dat de Hemwegcentrale eind 2024 dichtgaat, laat Nuon in een reactie weten. Daardoor gaan tweehonderd arbeidsplaatsen verloren. Nuon is desondanks blij met de geboden ‘duidelijkheid’ en het feit dat de centrale niet al in 2020 moet sluiten, waar eerder sprake van was. ‘Die vijf jaar schelen veel gedwongen ontslagen, omdat een groot deel van de vaste medewerkers tussen 2020 en 2025 met pensioen gaat.’

Sluiting van de Amercentrale is niet aan de orde, zegt een woordvoerster van eigenaar RWE. RWE heeft de transitie van kolen naar biomassa bij de Brabantse stroomfabriek al in gang gezet. De centrale draait al voor 50 procent op houtpellets. ‘Technisch is het haalbaar om voor 2025 naar 100 procent biomassa te gaan, maar financieel is dat een ander verhaal. Biomassa is op dit moment twee keer zo duur als steenkool, dus het kabinet zal ons financieel wel tegemoet moeten komen.’ Engie wil pas reageren na bestudering van het wetsvoorstel; Uniper was vrijdagmiddag niet bereikbaar voor commentaar.