Nieuws Hemwegcentrale

Kabinet beslist tot versnelde sluiting Amsterdamse kolencentrale, tot verbazing van Nuon

Het kabinet is van plan de Amsterdamse kolencentrale uiterlijk volgend jaar te sluiten. Minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat besloot eerder dat de Hemwegcentrale van energiebedrijf Nuon tot eind 2024 open kon blijven, maar oordeelt nu dat een eerdere sluiting onvermijdelijk is als Nederland de klimaatdoelen uit het Urgenda-vonnis wil behalen.

Eric Wiebes, minister van Economische Zaken en Klimaat, tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. Beeld ANP/Remco de Waal

Bronnen rond de ministerraad bevestigen dat de ministerraad het besluit vrijdag zal nemen. Nuon reageert verbaasd op die berichten: ‘Het is vervelend dat onze werknemers dit via de pers moeten vernemen.’ 

Het gaat om een min of meer afgedwongen besluit. Het gerechtshof (in 2018) en de rechtbank (in 2015) stelden Urgenda – een organisatie die de verduurzaming in Nederland wil versnellen – in het gelijk in een aangespannen zaak tegen de overheid. Het hof oordeelde in oktober dat de Staat meer actie moest ondernemen om zijn burgers te beschermen tegen de gevaren van klimaatverandering. Een unicum: niet eerder werd een overheid in een hoger beroep verplicht een ambitieuzer klimaatbeleid te voeren. 

Om de zogeheten Urgenda-doelen te realiseren, moet Nederland voor 2021 25 procent CO2-uitstoot hebben gereduceerd ten opzichte van 1990. Dat staat los van de klimaatplannen voor langere termijn, waarover het kabinet later dit voorjaar beslist.  

Het Haagse gerechtshof constateerde dat het huidige beleid  op korte termijn niet aan de Urgenda-doelen voldoet. Daarom moet Nederland binnen twee jaar 9 miljoen ton extra CO2 besparen. Een sluiting van de Hemwegcentrale levert naar schatting 1,9 miljoen CO2-reductie op.  

Hoger beroep

Minister Wiebes ging in cassatie tegen het Urgenda-arrest, omdat hij wil weten ‘of een rechter in deze mate op de stoel van de politiek kan gaan zitten'. De minister kan de uitspraak van de Hoge Raad echter niet rustig afwachten; hoe langer het kabinet aarzelt, des te verder de klimaatdoelen uit zicht raken. Met een vervroegde sluiting van de Hemwegcentrale probeert het kabinet de broeikasgasuitstoot sneller terug te dringen dan aanvankelijk gepland was.

Het is onbekend wat de vervroegde sluiting zal kosten. De onderhandelingen met Nuon lopen nog. Twee jaar geleden stelde het energiebedrijf voor om in ruil voor 55 miljoen euro de deuren van de centrale in 2020 zelf te sluiten. Mogelijk ligt het bedrag nu hoger, omdat het bedrijf nu minder voorbereidingstijd krijgt.

Andere centrales 

Het kabinetsplan lokt wisselende reacties uit. Vakbeweging FNV is bezorgd over het personeel van de centrale dat zonder baan komt te zitten en pleit voor een nieuw sociaal vangnet. Uit dit zogeheten 'kolenfonds’ moeten afvloeiingsregelingen en herscholing worden betaald. Er zijn ook positieve geluiden te horen: Greenpeace zegt ‘verheugd’ te zijn en beschouwt de sluiting in Amsterdam als ‘een mooie eerste stap’. ‘Het is nu zaak dat het kabinet ook de resterende kolencentrales sluit.’   

Voor de iets langere termijn schrijven de doelen uit de Klimaatwet voor dat alle vijf kolencentrales in Nederland hun deuren voor 2030 moeten sluiten of overstappen op duurzame energie. De Hemwegcentrale is de eerste omdat daar geen biomassa kan worden bijgestookt, waardoor de centrale afhankelijk blijft van kolen. De oudste kolencentrale van Nederland stoot jaarlijks 3,3 megaton CO2 uit.

De andere drie centrales kunnen voorlopig nog niet worden gesloten: de Amercentrale in Geertruidenberg is onmisbaar voor de warmtetoevoer van 40 duizend huishoudens en 550 bedrijven. Ook de andere twee kolencentrales – in de Eemshaven en op de Maasvlakte – kan de regering niet zomaar sluiten, omdat ze cruciaal zijn voor de energievoorziening in Nederland. 

Goede wil is niet genoeg: om klimaatdoelen te halen moet het kabinet draconische maatregelen nemen

Het Planbureau voor de Leefomgeving zal vrijdag bekendmaken dat de gestelde klimaatdoelen voor 2020 niet gehaald gaan worden, tenzij het kabinet draconische maatregelen neemt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.