Kabinet bereid ‘handschoen op te nemen’

Grootschalige zandsuppleties aan de Noordzeekust en versterking van de zee- en rivierdijken moeten Nederland de komende eeuw watersnoodbestendig maken.

Premier Balkenende nam samen met staatssecretaris Huizinga van Verkeer en Waterstaat het rapport in ontvangst. De premier loofde de visie van de commissie dat ‘snelheid en daadkracht’ nodig is. Volgend jaar, beloofde hij, zal het kabinet ‘de handschoen oppakken’ en met een Deltawet komen waarin de financiering van de maatregelen wordt geregeld.

Met de Deltawet volgt hij het advies van de commissie, die pleit voor een Deltafonds, waarin jaarlijks ruim een miljard euro wordt gestort uit onder andere de aardgasbaten. In een eeuw zou ‘100 miljard nodig zijn’, rekende hij voor. Dat geld staat los van het budget voor bestaande rijksprogramma’s als Ruimte voor de Rivier en de aanpak van zwakke schakels aan de Noordzeekust.

Het geld is hard nodig, benadrukte commissievoorzitter Cees Veerman, de oud-Landbouwminister (CDA). ‘De trend is zorgwekkend’, zei hij over de klimaatveranderingen die maken dat Nederland zich beter tegen hoogwater moet beschermen. Reden tot paniek is er volgens de Deltacommissie niet, maar ter voorkoming van rampen moeten in een vroegtijdig stadium verregaande maatregelen worden getroffen. ‘Het grootste gevaar is dat we wegkijken, dat we denken dat het zo’n vaart niet zal lopen.’

Bij zijn aanbevelingen gaat Veerman ervan uit dat Nederland de komende eeuw rekening moet houden met een grotere stijging van de zeespiegel dan klimatologen van het KNMI voorzien. De KNMI verwacht tot 2100 een stijging van 35 tot 85 centimeter, de becijferingen van de Deltacommissie komen uit op 65 tot 130 centimeter. ‘De commissie vindt dat elke Nederlander recht heeft op bescherming, ook op de Waddeneilanden.’

De Deltacommissie werd vorig jaar door het kabinet ingesteld als opvolger van de gelijknamige commissie van na de watersnoodramp in 1953. Destijds ging het om maatregelen om acute dreiging te keren. Veerman en zijn acht commissieleden is gevraagd hoe Nederland zich op de lange termijn (tot 2100) tegen hoogwater moet beschermen.

Niet alleen de voorziene zeespiegelstijging maakt dat er nu al een weg moet worden uitgestippeld, zegt de Deltacommissie. Ook bodemverzakking, hogere afvoeren van rivierwater en zwaardere regenval maken maatregelen noodzakelijk. Daarnaast moet er rekening worden gehouden met langduriger droogteperioden in de zomer waardoor er problemen met de zoetwatervoorziening kunnen ontstaan. Om die op peil te houden, bepleit de commissie het niveau van het IJsselmeer op termijn met maximaal anderhalve meter te verhogen.

Een greep uit de overige elf aanbevelingen: laat de Noordzeekust op natuurlijke wijze aangroeien door blijvende zandsuppleties. Vergroot de stroomgebieden voor de grote rivieren nog meer dan in het programma Ruimte voor de Rivier is opgenomen. Houd de Westerschelde open en versterk daar de dijken. Gebruik het Krammer Volkerak-Zoommeer samen met de Grevelingen (en eventueel de Oosterschelde) voor tijdelijke berging van overtollig rivierwater.

Direct na de presentatie reageerden belangenverenigingen. Over het algemeen positief, maar iedere club vond wel een puntje van kritiek. Zo hamerde de stichting Natuur en Milieu erop dat de uitstoot van kooldioxide (CO2) prioriteit nummer 1 zou moeten zijn. Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer maken zich zorgen over de trekvogels boven het IJsselmeer. Terwijl de boeren, namens LTO Nederland, pleiten voor een Deltacommissie Zoetwater.

Ook de politieke partijen spreken veel lovende woorden over het advies van de commissie. Al maakt de VVD zich zorgen over de financiering van het plan via de aardgasbaten. ‘Leuk bedacht, maar die zijn inmiddels al wel tien keer uitgegeven.’ GroenLinks is ‘blij’ met de commissie, maar vreest dat de aandacht voor de aanpak van de wereldwijde klimaatveranderingen verslapt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden