Kabinet akkoord: Nederland gaat IS bombarderen in Syrië

Nederlandse F16's gaan helpen bij het bombarderen van 'de aanvoerlijnen' van Islamitische Staat (IS) in Oost-Syrië. Die bombardementen moeten volgens minister Hennis van Defensie worden gezien als 'fase twee' in de strijd: 'De eerste fase was het stoppen van de opmars. Dat is gelukt, want IS zit steeds verder in het defensief. Nu is fase twee aangebroken waarin we hun voortzettingsvermogen willen aanpakken'.

Bombardementen boven Kobani, een Syrische stad in handen van IS, nabij de Turkse grens. Beeld AFP

Daarmee doelt zij op het breken van de gebleken herstelkracht van de islamitische terreurorganisatie. De anti-IS-coalitie weet in Irak zeker klappen uit te delen, met bommen op trainingskampen, wapendepots, wapentransporten en door IS bezette olieraffinaderijen.

Maar de effectiviteit daarvan wordt beperkt door de aanvoer van strijders en wapens vanuit het oosten van Syrië, zo lichtte premier Rutte het kabinetsbesluit toe: 'We moeten de veilige havens van IS in Syrië zien weg te nemen'. Hoog gaven hij en Hennis op van de precisie waarmee de Nederlandse toestellen hun bommen afwerpen. 'Juist daarom zijn we door onze coalitiegenoten gevraagd ook in Syrië mee te doen', aldus Hennis.

Jeanine Hennis-Plasschaert, minister van Defensie arriveert op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld anp

'Een beetje meer Syrië'

Maar Nederland is niet van plan met meer gevechtstoestellen aan de strijd deel te nemen: het blijft bij de vier F16's die nu al op Irak vliegen. Het verschil wordt slechts dat zij voortaan ook hun bommen op Syrische doelen kunnen laten vallen. 'Je kunt niet van een militaire intensivering spreken', oordeelt veiligheidsexpert Ko Colijn van denktank Clingendael. 'Het is een beetje meer Syrië, maar wat we daar gaan doen, gaat ten koste van onze inzet in Irak'.

Bondgenoten als de VS, Frankrijk en Groot-Brittannië bombarderen al langer in Syrië - Nederland voegt zich daar nu bij als laatste land van de coalitie. Groot verschil is dat in Irak het Irakese leger op de grond de bombardementen kan ondersteunen, terwijl die steun in Syrië ontbreekt. Daarom is het beter geen al te hoge verwachtingen van de Syrische campagne te hebben, vindt Bram Boxhoorn, directeur van de Atlantische Commissie. 'Ook deze oorlog kun je niet winnen zonder grondtroepen. De luchtcampagne hindert IS wel in hun bewegingen en er gaat een psychologisch effect uit van vliegtuigen boven hun hoofd, zeker omdat ze niet over luchtdoelraketten beschikken. Maar de strijd win je er niet mee.'

Hij wijst ook op het probleem van te weinig geschikte doelen: 'Op een gegeven moment heb je al je doelen plat gebombardeerd en dan zie je dat ze ze maar twee keer gaan raken bij gebrek aan andere geschikte targets. Militair ingrijpen in Syrië moet je dan ook vooral zien als een drukmiddel bij het politieke proces.'

Nederlandse F16's. Beeld EPA

Waarom de PvdA alsnog akkoord gaat met bombarderen in Syrië, leest u hier. (+)

Burgerslachtoffers

Die laatste woorden zijn vooral minister Koenders van Buitenlandse Zaken uit het hart gegrepen - veel minder dan zijn VVD-collega Hennis liep de PvdA'er in de voorbije maanden warm voor het instrument van bombarderen. Dat bleek ook vrijdag, want hij beklemtoonde in zijn eerste zin dat 'bombarderen alleen nooit de oplossing kan zijn van een dergelijk complex conflict.' Ook zei hij dat 'alles moet worden gedaan om het aantal burgerslachtoffers klein te houden. Anders wordt het probleem eerder groter dan kleiner.' Hij wees op de 'rode kaart' die de regering kan trekken, wanneer een specifiek doel volgens het humanitaire oorlogsrecht niet mag worden gebombardeerd.

Koenders sprak met enig optimisme over het Syrië-overleg dat vrijdag in Genève voorzichtig van start ging. Die door de VN geleide onderhandelingen bieden hem hoop, 'al zal het zeker in de eerste tijd een moeizaam proces blijken'. In de ogen van Colijn maakt Koenders zich hier schuldig aan 'wel erg opgerekt optimisme', aangezien twee jaar geleden dit soort verkennende gesprekken ook al plaatsvonden: 'Nu heb je er dan wel een VN-mandaat voor, dus de basis is iets beter. Maar je hebt ook als complicaties erbij dat de Russen aan tafel zitten en dat Assad salonfähig is geworden.'

Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden