Kabinet aarzelt over inzet F-16's tegen IS in Syrië

Het kabinet aarzelt over de wijze waarop het wil bijdragen aan de strijd tegen terreurbeweging IS in Irak en Syrië. Nederland wil het liefst meedoen met vier F16's, een KDC-10 tankervliegtuig en ruim honderd militairen, maar loopt op tegen juridische en politieke bezwaren.

Beeld anp

Een aanval tegen IS op Syrisch grondgebied is illegaal, omdat de Syrische president Assad hier tegen is en een VN-mandaat ontbreekt. Assad zou samen met de Russen in opstand komen. Een aanval in Irak is wel legaal, omdat de Iraakse president daar toestemming voor heeft gegeven.

Diverse bronnen bevestigen aan de Volkskrant dat het kabinet daarom serieus onderzoekt of het in de strijd tegen IS alleen in Irak kan meedoen en niet in Syrië. Vandaag werd hierover in de ministerraad gesproken. Op de persconferentie daarna zei premier Rutte dat zonder een volkenrechtelijk mandaat een bijdrage van Nederland zich zal beperken tot Irak. Een mandaat voor ingrijpen in Syrië ligt 'ingewikkeld', zei hij. Als dat er niet komt 'dan heeft Nederland opnieuw te bezien hoe wij onze activiteiten dan beperken tot het Irakese deel'.

Een andere optie was om onder het VN-mandaat voor Syrië uit te komen, door de strijd te rechtvaardigen als 'zelfverdediging' of 'een humanitaire noodsituatie'. De PvdA-bewindslieden hebben daar veel meer moeite mee dan die van de VVD. PvdA-Kamerlid Servaes: 'De PvdA vindt dat we voor Syrië het spoor van de Verenigde Naties helemaal moeten aflopen: we moeten een volkenrechtelijk mandaat hebben.'

Timmermans overlegt met Kerrry
Vandaag overlegt minister Timmermans (Buitenlandse Zaken) in New York met zijn Amerikaanse ambtgenoot Kerry over de juridische bezwaren van Nederland. Het is onduidelijk hoe de Amerikanen aankijken tegen een bijzondere positie voor Nederland. De kwestie ligt extra gevoelig in Den Haag, omdat de politieke steun voor de inval in Irak in 2002 slordig tot stand kwam, zo concludeerde de Commissie-Davids. Toen ontbrak eveneens een volkenrechtelijk mandaat.

Rutte is daarom terughoudend om snel een besluit te nemen over de strijd tegen IS: 'We willen precies weten waar we instappen. We willen weten wat het eindspel is, hoe het afloopt, hoe je er met elkaar ook weer uitgaat, hoe de coalitie eruitziet', aldus Rutte in de Kamer.

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (links) en zijn Amerikaanse ambtsgenoot John Kerry. Beeld epa

'De Amerikanen zullen liever geen halve deelname willen, all or nothing is hen liever. Maar een land als Frankrijk vindt Irak wel genoeg, dus Nederland zou niet alleen staan', zegt directeur Ko Colijn van instituut Clingendael over het idee om alleen in Irak mee te doen. Vandaag overlegt de ministerraad over wat Nederland militair kan aanbieden, mocht de juridische spaghetti worden opgelost.

F16's hebben de voorkeur. Daarvan heeft Nederland er vier langdurig beschikbaar voor een buitenlandse missie. Momenteel bevinden die toestellen zich in Oost-Europa, waar zij het luchtruim van de Baltische Staten beschermen. Die missie loopt eind december af. Bovendien zijn net vier toestellen terug uit Afghanistan. Een andere optie is dat er wordt gekozen voor een korte termijn van een half jaar, met de mogelijkheid van verlenging. Dan kunnen meer F16's worden ingezet.

Wapens leveren aan de Koerden ligt niet voor de hand - dat zal bondgenoot Turkije verontrusten, dat in een lange strijd met de Koerden is verwikkeld. De inzet van special forces wordt niet overwogen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden